II PZ 6/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 6/10

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J.J.

przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu D. Sp. z o.o.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 marca 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 listopada 2009 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny postanowieniem z 30 listopada 2009 r., na skutek wniosku

pełnomocnika J. J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznał

adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego kwotę 146,40 zł za

sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia

–

postanowień

Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 14 maja 2009 r.

Sądu

Uwzględniając wniosek pełnomocnika, Sąd Apelacyjny wskazał jako

podstawę prawną postanowienia § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako

rozporządzenie), zgodnie z którym stawki minimalne w postępowaniu sprawie

stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą za

sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi wynoszą 50% stawki

minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od

którego prawomocnego orzeczenia skarga ma być wniesiona – 75% stawki

minimalnej, w oby wypadkach nie miej niż 120 zł.

Pełnomocnik J. J.

zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem,

zarzucając naruszenie § 13 ust. 5 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6

rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie stawki minimalnej oraz niewłaściwą

ocenę nakłady pracy i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub orzeczenie do co istoty i zmianę

zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie pełnomocnikowi powoda kwoty

1.647 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zdaniem

pełnomocnika J. J. Sąd Apelacyjny błędnie pominął § 12 ust. 1 pkt 2

rozporządzenia, który powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że

orzeczenia Sądu Apelacyjnego, których dotyczyła opinia o braku podstaw do

wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem zapadły w sprawie o

odszkodowanie. Na mocy § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w takich sprawach

stawka minimalna wynosi 75% stawki obliczonej na podstawie § 6 rozporządzenia.

Sąd Apelacyjny zasądził zaś na rzecz pełnomocnika J. J. stawkę na podstawie

przepisu, który nie znajdował zastosowania w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw.

Opinia pełnomocnika J. J. dotyczyła braku podstaw do wniesienia skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch postanowień Sądu Apelacyjnego

oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od

kosztów sądowych celem wniesienia przedmiotowej skargi.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie stwierdza, że przepis § 13 ust. 5 w

związku z § 6 rozporządzenia znajduje zastosowanie, gdy opinia o braku podstaw

do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia dotyczy orzeczenia merytorycznego. Tylko wówczas można mówić o

istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zgodnie z § 4 ust. 1 zależy wysokość

stawki minimalnej. Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia nie stanowi

natomiast podstawy prawnej dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu

zastępstwa prawnego w przypadku sporządzenia opinii o braku podstaw do

wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia o charakterze

formalnym, rozstrzygającego kwestię wpadkową w danej sprawie. Sprawa, jaka

miałaby być zainicjowana wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia, nie posiada swojej „wartości przedmiotu

sporu”. Akceptacja stanowiska pełnomocnika J. J., że wartością przedmiotu takiej

sprawy jest wartość przedmiotu sporu w sprawie zakończonej orzeczeniem

merytorycznym,

którego

nie

dotyczy

ewentualna

skarga

o

stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, pociągałaby za sobą

niewspółmierne wydatki związane z opłatą za czynności adwokata (na znaczenie

takiej okoliczności przy wykładni przepisów rozporządzenia zwrócił uwagę Sąd

Najwyższy w postanowieniu z 17 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV CZ 81/09, niepubl.)

stwierdzając, że za wartość przedmiotu zaskarżenia zażaleniem postanowienia o

kosztach procesu trzeba uznać wysokość kosztów, których dotyczy zażalenie, tj.

kosztów, których zasądzenie bądź niezasądzenie skarżący kwestionuje w

zażaleniu, a nie wartość roszczenia, jakiego skarżący dochodził w postępowaniu

głównym).

Przepisy rozporządzenia nie normują wysokości stawek minimalnych w

sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń

dotyczących kwestii wpadkowych, nie związanych z rozpoznawaniem istoty sprawy.

Dostatecznych podstaw dla ustalenia wysokości stawki nie stanowi również § 5

rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach

nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w

sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, ponieważ przepisy rozporządzenia nie

normują zdaniem Sądu Najwyższego w obecnym składzie wysokości stawki

minimalnej w sprawach, które byłyby zbliżone do sprawy niniejszej (skarga o

stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia oddalającego wniosek o

zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem innego orzeczenia). W tych

okolicznościach Sąd Apelacyjny prawidłowo wskazał § 13 ust. 5 rozporządzenia

jako podstawę prawną dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu

zastępstwa prawnego w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.