II PZ 6/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 6/05

POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

SSN Maria Tyszel

w sprawie z powództwa S. S., L.O., R. D.

przeciwko E. M.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2005 r.,

zażalenia powoda L. O. na wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt VI Pa …/04,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2004 r. VI Pa …/04 Sąd Okręgowy –

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. odrzucił kasację powoda L. O. od

wyroku tego Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r. oddalającego jego apelację. Sąd ustalił,

że w sprawie, w której roszczeń pracowniczych dochodziło kilku powodów, powód

L. O. zaskarżył apelacją wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 kwietnia 2004 r. w

części oddalającej jego powództwo o zapłatę 8.390 zł. Taką wartość przedmiotu

zaskarżenia wskazał pełnomocnik powoda w apelacji. Zdaniem Sądu Okręgowego

kasacja podlega odrzuceniu z dwóch przyczyn. Po pierwsze nie przedstawiono w

niej okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Za przedstawienie takich okoliczności nie może być uznane stwierdzenie, że „ w

niniejszej sprawie występują istotne zagadnienia prawne a także potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości”. Nie wskazano bowiem jakie

istotne zagadnienia prawne występują w niniejszej sprawie ani wykładnia jakich

przepisów budzi poważne wątpliwości. Po drugie kasacja jest niedopuszczalna

przedmiotowo z mocy art. 3921 § 1 k.p.c., gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia

jest niższa niż 10.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia kasacją nie może być

bowiem wyższa niż wartość określona w apelacji. W apelacji pełnomocnik powoda

określił tę wartość na kwotę 8.390 zł a we wniosku apelacyjnym żądał „zmiany

wyroku w zaskarżonym zakresie i zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty

8.390 zł tytułem odszkodowania, odprawy, ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej,

ekwiwalentu za bony świąteczne, ekwiwalentu za paczki dla dzieci wraz z

ustawowymi odsetkami”. Wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo

został zaskarżony apelacją tylko w zakresie żądania zasądzenia kwoty 8. 390 zł i

taka jest wartość zaskarżenia kasacją. Kasacja jest więc niedopuszczalna i podlega

odrzuceniu na podstawie art. 3935 k.p.c.

Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód wnosząc o jego

uchylenie. Zarzucił on, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 14.082,38 zł, tak

jak to zostało określone w kasacji. W toku postępowania przed Sądem pierwszej

instancji powód sprecyzował swoje roszczenie żądając zasądzenia odszkodowania

w kwocie 4.500 zł, odprawy w kwocie 3.000 zł, ekwiwalentu za pranie w kwocie 390

zł, dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w kwocie 5.382 zł, równowartości

bonów świątecznych w kwocie 300 zł, równowartości paczek dla dzieci w kwocie

200 zł i zwrotu kosztów dojazdu do pracy w kwocie 310, 38 zł. Łącznie daje to

kwotę 14.082, 38 zł. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. powództwo zostało

oddalone a powód zaskarżył ten wyrok w całości, w szczególności wskazując jakie

postanowienia wyroku zaskarża. Wobec tego oczywistym pozostaje, iż wartość

przedmiotu zaskarżenia wynosiła również 14.082,38 zł, a określenie „w

szczególności”

stanowiło

niewyczerpujące

doprecyzowanie

przedmiotu

zaskarżenia. Zarzucił ponadto, że kasacja spełnia warunki określone w art. 393 3 § 1

k.p.c.,

gdyż

zawiera

okoliczności

uzasadniające

rozpoznanie

kasacji.

Okolicznościami tymi są występowanie istotnego zagadnienia prawnego i potrzeba

wykładni przepisów prawnych. Problem, czy przedstawione w kasacji zagadnienie

prawne są rzeczywiście istotnymi zagadnieniami prawnymi i czy występują w

sprawie,

nie

może

być

przedmiotem

rozważania

na

etapie

badania

dopuszczalności kasacji, lecz dopiero przy rozstrzyganiu o przyjęciu kasacji do

rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarżący nie przeczy, że w

apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 8. 390 zł, lecz

jego zdaniem wystąpiła tu pomyłka, skoro wyrok oddalający powództwo o zapłatę

14.082, 38 zł został zaskarżony apelacją w całości. W rzeczywistości zawarte w

apelacji sformułowanie „zaskarżam wyrok w całości” jest ewidentnym błędem, gdyż

wyrok zawierał rozstrzygnięcia dotyczące nie tylko powoda lecz również innych

osób, także uwzględniające ich żądania. Powód nie mógł zatem zaskarżyć wyroku

w całości lecz jedynie w części dotyczącej jego żądań. Zakres zaskarżenia powód

określił w apelacji stwierdzając, że skarży oddalenie powództwa o odszkodowanie,

odprawę, ekwiwalent za pranie, bony świąteczne i paczki świąteczne. Nie zostało

natomiast zaskarżone oddalenie powództwa o dodatek za pracę w warunkach

szkodliwych i zwrot kosztów dojazdu. Stąd wartość przedmiotu zaskarżenia

apelacją jest niższa od pierwotnie żądanej kwoty. Wartość przedmiotu zaskarżenia

w kasacji od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego apelację nie może

przewyższać wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją. Sąd Okręgowy słusznie

uznał, że kasacja jest przedmiotowo niedopuszczalna, gdyż zgodnie z art. 3921 § 1

k.p.c. kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Zarzut w tym

zakresie okazał się nieuzasadniony.

Nieuzasadniony jest także zarzut, że kasacja spełnia wszystkie

warunki, od których przepis art. 3933 § 1 k.p.c. uzależnia jej dopuszczalność. .

Przepis ten wymaga, oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia,

przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. Okoliczności

negatywne, będące podstawą do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania,

wymienione są w art. 393 § 1 k.p.c.. Poza oczywistą bezzasadnością kasacji

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania następuje wówczas, gdy w sprawie nie

występuje istotne zagadnienie prawne lub nie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych. Określony w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. wymóg przedstawienia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji oznacza, że w kasacji powinno

być wskazana potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego lub dokonania

wykładni budzących wątpliwości albo wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

przepisów prawa. Zgodnie z art.

393 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji jeżeli

zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność

postępowania.

Prawidłowe

przedstawienie

okoliczności

uzasadniających

rozpoznanie kasacji polega na wskazaniu przynajmniej jednego z czterech

wymienionych elementów – istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby

wykładni przepisów prawa, oczywistego naruszenia prawa lub nieważności

postępowania. Nie wystarczy przy tym powtórzenie zapisu zawartego w art. 393

k.p.c., gdyż wówczas wymóg zawarty w art. 3933 § 1 pkt 3 nie miałby sensu.

Celem tego wymogu jest umożliwienie Sądowi Najwyższemu oceny, czy w danej

sprawie istnieją podstawy do przyjęcia kasacji czy też do odmowy takiego przyjęcia.

Dlatego przy przedstawieniu jako okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji

istotnego zagadnienia prawnego należy opisać to zagadnienie, podobnie jak przy

przedstawieniu konieczności wykładni prawa należy wskazać przepisy wymagające

wykładni i wątpliwości interpretacyjne, przy przedstawieniu oczywistego naruszenia

prawa należy wskazać oczywistość naruszenia prawa, a przy przedstawieniu

nieważności postępowania należy wskazać okoliczności powodujące nieważność.

Kasacja wniesiona przez powoda nie spełnia omawianego wymogu formalnego

gdyż powtarza jedynie zapisy art. 393 § 1 k.p.c. dotyczące występowania w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów prawa. Nie

precyzuje ani w żaden inny sposób nie opisuje zagadnienia prawnego ani nie

przedstawia wątpliwości, jakie mogłaby budzić wykładnia przepisów prawa.

Przedstawienie takich okoliczności, należy do wymogów formalnych, które sąd

drugiej instancji bada oceniając dopuszczalność kasacji. Natomiast Sąd Najwyższy

może ocenić, czy zagadnienie prawne jest istotne lub czy wątpliwości co do

wykładni przepisów prawa rzeczywiście istnieją, tylko wówczas, gdy zagadnienie

prawne zostało sformułowane w sposób konkretny a wątpliwości co do wykładni

prawa zostały wyartykułowane. Zawarte w kasacji powoda powtórzenie treści

przepisu art. 393 § 1 k.p.c. nie jest przedstawieniem okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji. Odrzucenie kasacji z powodu tego braku było więc zasadne.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku

z art. 397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.