II PZ 54/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 54/10

POSTANOWIENIE

Dnia 27 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa H. S.

przeciwko Prezydentowi m. W. i Zespołowi Szkół Gastronomicznych w W.

o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej Prezydenta m. W. na postanowienie Sądu Okręgowego

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych […]

z dnia 14 lipca 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy odrzucił pozew o

odszkodowanie z tytułu dyskryminacji wniesiony przez H. S. w stosunku do

pozwanego Prezydenta […], wskazując, że pracodawcą powódki jako dyrektora

Zespołu Szkół Gastronomicznych w W. była gmina W. Postanowieniem z dnia 23

czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki z pominięciem – mimo

zgłoszenia

stosownego

żądania

–

orzeczenia

w

przedmiocie

kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

zażaleniowym.

Następnie,

uwzględniając

wniosek

pozwanego

Prezydenta,

postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. uzupełnił postanowienie z dnia 23 czerwca

2010 r. przez dodanie pkt II. w brzmieniu: „odstąpić od obciążania powódki

kosztami postępowania w instancji odwoławczej". W uzasadnieniu decyzji o

zastosowaniu art. 102 k.p.c. i odstąpieniu od zasady odpowiedzialności za wynik

procesu, Sąd drugiej instancji wskazał na nadmierne obciążenie powódki,

zarabiającej miesięcznie około 2000 zł netto kosztami wynoszącymi 900 zł, jak też

uwzględnił jako przyczynę niewłaściwego wskazania strony pozwanej brak

wykształcenia prawniczego powódki, uzasadniający subiektywne przypuszczenie,

że Prezydent […], podejmował wiele czynności dotyczących zatrudnienia powódki,

jest właściwą stroną w sprawie. Podniósł także, że w przedmiotowej sprawie nakład

pracy pełnomocnika strony pozwanej sprowadził się w jedynie do złożenia

odpowiedzi na zażalenie.

W zażaleniu wniesionym w imieniu Prezydenta m. W. wniesiono o zmianę

postanowienia i zasądzenie od H. S. na rzecz Prezydenta m. W. kwoty 900,00 zł

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej" oraz o

zasądzenie od powódki na rzecz tego pozwanego kosztów sądowych w tym

zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. i podniósł, że nie zachodził wypadek

szczególnie uzasadniony uprawniający do odstąpienia od obciążenia powódki

kosztami postępowania odwoławczego, gdyż pozew dotyczy zdarzeń które miały

miejsce trzy lata przed wniesieniem pozwu i powódka mogła zgromadzić środki

niezbędne do prowadzenia postępowania, a także nieaktualne jest zaświadczenie o

zarobkach powódki, jak też zbyt daleko idące jest założeniem, że ma ona tylko

jedno źródło dochodu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W piśmiennictwie podnosi się trafnie, że art. 102 k.p.c. – ustanawiający

wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy – urzeczywistnia zasadę

słuszności. Nie konkretyzuje jednak pojęcia „wypadek szczególnie uzasadniony”,

toteż jego kwalifikacja należy do sądu, który – uwzględniając całokształt

okoliczności konkretnej sprawy – powinien kierować się własnym poczuciem

słuszności i sprawiedliwości. W orzecznictwie wyjaśniono również, że uprawnienie

sądu w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny i zasadniczo wymyka się spod

kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy (por. np. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CZ 49/10 oraz z dnia 13 października 2010

r., I CZ 100/10, niepubl.). Należy podzielić to stanowisko, gdyż nie dostarczając

jakichkolwiek

wskazówek

interpretacyjnych

dotyczących

pojęcia

„wypadek

szczególnie uzasadniony”, ustawodawca odwołał się w pełni do kompetencji i

władzy sędziego. W tej sytuacji jego decyzja nabiera charakteru dyskrecjonalnego,

opartego na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz

oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. uzasadnienie postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 802/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 141).

Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przekonuje, że Sąd

Okręgowy nie wykroczył poza uprawnienie przyznane w art. 102 k.p.c. Nie można

także kwestionować faktu, że oceniając żądanie dotyczące zwrotu kosztów

procesu,

odwołał

się

do

okoliczności

„zewnętrznych”,

dotyczących

stanu

majątkowego i sytuacji życiowej powódki, pozwoliło to bowiem na pełną ocenę

„wyjątkowości” rozpoznawanego wypadku, uwzględniającą zasady słuszności i

współżycia społecznego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 394 1 § 3 w

związku z 39814 k.p.c.).