II PZ 53/06 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 29 listopada 2006 r.

II PZ 53/06

Złożony przez pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą

prawnym wniosek, którego treścią jest żądanie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, nie może być utożsamiany z żądaniem doręczenia wyroku wraz z

uzasadnieniem na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. i pozostaje bez wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz,

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy z powództwa Hanny M. przeciwko Bankowi [...] SA w W. o odszkodowanie, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu OkręgowegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28

czerwca 2006 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną powódki Anny M. od wyroku tego Sądu z dnia

14 marca 2006 r., którym oddalono jej apelację w sprawie przeciwko Bankowi [...] SA

w W. o odszkodowanie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dacie zapadnięcia wyroku reprezentujący powódkę pełnomocnik będący adwokatem wystąpił

z wnioskiem o doręczenie jego uzasadnienia. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i doręczone pełnomocnikowi powódki, a w dniu 14 czerwca 2006 r. wniósł on

skargę kasacyjną. Tymczasem stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną

wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy

od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Oznacza to, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie otrzymanie odpisu wyroku sądu

drugiej instancji wraz z uzasadnieniem po złożeniu przez stronę wniosku w tym

przedmiocie zgodnie z treścią art. 387 § 1 i 3 k.p.c. Przepis art. 398 5 § 1 k.p.c. należy

więc rozumieć w ten sposób, że dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej liczony jest od dnia doręczenia orzeczenia w sposób prawidłowy, zgodny z treścią art. 387 k.p.c. To z kolei oznacza, że tylko wtedy, gdy strona zażądała w terminie tygodniowym doręczenia jej orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem można mówić

o spełnieniu wstępnego wymogu dla powstania możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Kiedy natomiast strona z żądaniem doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie wystąpiła, dwumiesięczny termin przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c. w ogóle

nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe staje się wniesienie skargi kasacyjnej. Z tych powodów wniosek składany przez stronę musi być sformułowany

precyzyjnie, tak aby nie było wątpliwości, czy stronie chodzi wyłącznie o odpis, czy

też o wydanie orzeczenia z uzasadnieniem . Wniosek strony nie musi wskazywać

celu jego złożenia, ale przepisy art. 387 i 3985 § 1 k.p.c. wyraźnie przewidują, że

dotyczyć ma doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła obrazę art. 398 5

§ 1 k.p.c., przez niewłaściwe zastosowanie zawartej w tym przepisie normy prawnej,

art. 3986 § 2 k.p.c., przez odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo braku którejkolwiek

negatywnej przesłanki w nim zawartej oraz art. 65 § 1 i 2 k.p.c., przez jego niezastosowanie i uznanie, że złożony w terminie wniosek nie był zapowiedzią wniesienia

skargi kasacyjnej. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji w celu nadania biegu

skardze kasacyjnej.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zgodnie z normą prawną zawartą

w art. 61 § 1 i 2 k.p.c. oświadczenie woli należy tłumaczyć tak jak tego wymagają ze

względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego

oraz ustalone zwyczaje, zaś w umowach należy badać jaki był zgodny zamiar stron i

cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wniosek o doręczenie

wyroku zawierał oczywistą omyłkę pisarską przez brak słowa „wyroku”, czy też „orzeczenia”. Okoliczność, że wniosek został złożony w terminie oraz niekorzystny dla

powódki wynik sprawy wymagały potraktowania oświadczenia woli w nim zawartego

jako zapowiedzi skargi kasacyjnej z wszelkimi tego konsekwencjami. Sąd drugiej

instancji powinien zatem postąpić zgodnie z art. 61 § 1 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 398 5 § 1 k.p.c.

skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie

dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Z

kolei w myśl art. 387 § 3 k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie,

która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. W przepisie tym jednoznacznie chodzi o żądanie doręczenia „orzeczenia z uzasadnieniem”,

a zatem jeżeli strona zażądała doręczenia tylko sentencji orzeczenia lub tylko uzasadnienia, doręczeniu podlega sama sentencja lub samo uzasadnienie, szczególnie

w sytuacji, gdy z żądaniem takim wystąpił pełnomocnik strony będący adwokatem

lub radcą prawnym, od którego należy wymagać należytego wykonywania

elementarnych zadań warsztatowych, w tym prawidłowego od strony formalnej sporządzania pism procesowych. Rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest dochowanie szczególnej staranności przy sporządzaniu każdego pisma procesowego i zamieszczenie w nim w prawidłowy sposób wszystkich niezbędnych elementów, zaś

sąd nie ma obowiązku wyinterpretowywania z jego treści elementów brakujących lub

przytoczonych w nieprawidłowy sposób bądź domyślania się celu, w jakim strona

występuje z danym wnioskiem. W konsekwencji jeśli strona zaniechała wystąpienia z

żądaniem doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem należy uznać, że nie jest

uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej. Warunkiem skutecznego wniesienia

tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jest bowiem uprzednie doręczenie stronie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem po złożeniu przez stronę

wniosku w tym przedmiocie w trybie art. 387 § 3 k.p.c. Termin do wniesienia skargi

kasacyjnej biegnie zatem od doręczenia dokonanego prawidłowo, czyli zgodnie z

wymaganiami art. 387 § 3 k.p.c., zaś w sytuacji gdy z żądaniem takim strona nie wystąpiła, przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c. termin nie może w ogóle rozpocząć biegu,

a tym samym wniesienie skargi kasacyjnej jest niemożliwe (por. także wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2000 r., I PKN 583/99, OSNAPiUS 2001 nr 18, poz.

555 oraz postanowienia z dnia 7 stycznia 2003 r., I PZ 104/02, OSNP 2004. nr 13,

poz. 231 i z dnia 14 września 2004 r., III CZ 74/04, niepublikowane). W konsekwencji

złożony przez pełnomocnika strony, będącego adwokatem lub radcą prawnym, wniosek, którego treścią jest żądanie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, nie

może być utożsamiany z żądaniem doręczenia takiego wyroku wraz z uzasadnie-

niem na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. i pozostaje bez wpływu na rozpoczęcie biegu

terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1998 r., III CZ 149/98, niepublikowane).

Podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 65

§ 1 i 2 k.p.c. polega na nieporozumieniu, gdyż przepis ten reguluje kwestię zdolności

do czynności procesowych i nie znajduje w sprawie zastosowania, podobnie jak

przytoczone w uzasadnieniu zażalenia przepisy art. 61 § 1 i 2 k.p.c. i art. 61 § 1 k.c.

Pierwszy z nich dotyczy wytaczania przez organizacje społeczne powództw na rzecz

obywateli, drugi zaś chwili złożenia oświadczenia woli i możliwości jego skutecznego

odwołania. Z przywołanej w uzasadnieniu zażalenia treści art. 65 § 1 i 2 k.c. wydaje

się wynikać, że skarżącemu chodzi o ten właśnie przepis. Jednakże dotyczy on

czynności prawnych wywołujących skutki materialnoprawne, a nie czynności procesowych, do których należy złożenie wniosku o doręczenie wyroku sądu wraz z uzasadnieniem.

Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 398 14

k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.