II PZ 52/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 52/10

POSTANOWIENIE

Dnia 27 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko F. Urządzenia i Montaże Przemysłowe Sp. z o.o.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 20 października 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy, działając na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. i powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, odrzucił skargę

kasacyjną strony pozwanej – F. Urządzenia i Montaże Spółki z o.o. od wyroku tego

Sądu z dnia 2 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy uznał, że pełnomocnictwo ogólne z dnia

7 kwietnia 2010 r. nie spełniało ustawowych wymagań, a pełnomocnik skarżącego pomimo wezwania - nie przedłożył pełnomocnictwa procesowego upoważniającego

go do występowania w postępowaniu kasacyjnym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana zarzuciła

naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 871 § 1 i z art. 88 częścią pierwszą k.p.c.,

poprzez bezzasadne ustalenie, że pełnomocnik strony pozwanej nie dołączył

pełnomocnictwa procesowego upoważniającego go do zastępowania skarżącego w

postępowaniu kasacyjnym.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i stwierdzenie, że stanowi ono oczywiste naruszenie prawa (art. 79

ust. 1 lit. e ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych).

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, z powołaniem się na treść aktu

notarialnego z dnia 30 października 2008 r., że przedstawione pełnomocnictwo jest

pełnomocnictwem

procesowym

ogólnym

(art.

część

pierwsza

k.p.c.),

stanowiącym umocowanie pełnomocnika do prowadzenia w imieniu mocodawcy

wszelkich spraw toczących się z jego udziałem i że treść tego pełnomocnictwa

obejmuje umocowanie do wszczęcia w imieniu skarżącego także postępowania

dotyczącego

wniesienia

do

Sądu

Najwyższego

skargi

kasacyjnej

od

prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji, sporządzenia takiej skargi

kasacyjnej, podpisania jej i reprezentowania Spółki przed Sądem Najwyższym. W

konsekwencji zasada prawna wyrażona w uchwale III CZP 142/07 nie została

niczym naruszona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest zasadne. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5

czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr 11, poz. 122), której nadano moc

zasady prawnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnictwo procesowe nie

obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w

postępowaniu kasacyjnym. Z treści tej uchwały Sąd drugiej instancji wyprowadził

wniosek, że pełnomocnictwo powinno wyraźnie upoważniać do występowania

przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym. Pogląd ten należy uznać

za zbyt rygorystyczny.

Zgodnie z art. 88 k.p.c. pełnomocnictwo może być albo procesowe - bądź to

ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw - albo do niektórych tylko

czynności procesowych. Nie budzi wątpliwości, że przez pełnomocnictwo ogólne

należy rozumieć umocowanie pełnomocnika do prowadzenia w imieniu mocodawcy

wszelkich spraw toczących się z jego udziałem, a zakres uprawnień pełnomocnika

procesowego ustanowionego takim pełnomocnictwem określa art. 91 k.c. Rację ma

Sąd drugiej instancji, że - w świetle powołanej wyżej uchwały - przepis ten nie

obejmuje swoim zakresem umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i

występowania w wywołanym jej wniesieniem postępowaniu przed Sądem

Najwyższym.

Jednakże

z

treści

pełnomocnictwa

przedłożonego

przez

pełnomocnika skarżącego na wezwanie Sądu odwoławczego wynika, że obejmuje

ono - między innymi - umocowanie do reprezentowania mocodawcy przed sądami,

wszczynania i prowadzenia wszelkich postępowań sądowych oraz składania

wszelkich środków zaskarżenia. Pełnomocnictwo to wykracza więc poza zakres

pełnomocnictwa procesowego z art. 91 k.p.c., stanowiąc pełnomocnictwo szersze,

którego treść należy oceniać - zgodnie z art. 92 k.p.c. - według jego treści oraz

przepisów prawa cywilnego. Wyraźne wskazanie w treści pełnomocnictwa, że

obejmuje ono reprezentowanie mocodawcy przed sądami, w tym wszczynanie i

prowadzenie wszelkich postępowań sądowych z prawem składania wszelkich

środków zaskarżenia oznacza, że pełnomocnictwo to dotyczy nie tylko postępowań

przed sądami powszechnymi, z prawem wnoszenia zwykłych środków zaskarżenia,

ale także postępowań przed Sądem Najwyższym, z umocowaniem do wniesienia

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie wyraża

pogląd, że traktowanie pełnomocnictwa, w którym strona upoważniła pełnomocnika

do reprezentowania jej we wszelkich postępowaniach sądowych (a więc także w

postępowaniu kasacyjnym) i wnoszenia wszelkich środków zaskarżenia (zatem

również skargi kasacyjnej), jako niezawierającego wyraźnego umocowania do

sporządzenia skargi kasacyjnej, jej wniesienia i występowania przed Sądem

Najwyższym, byłoby przejawem nadmiernego formalizmu. Skoro pełnomocnictwo

obejmuje

reprezentowanie

mocodawcy

przed

sądami,

we

wszelkich

postępowaniach, z prawem składania wszelkich środków zaskarżenia, to wynika z

niego, że pełnomocnik może dokonywać wszystkich czynności, które są potrzebne

do występowania przed wszystkimi sądami, w tym wnieść skargę kasacyjną

wszczynającą

postępowanie

kasacyjne

przed

Sądem

Najwyższym.

Pełnomocnictwo szersze niż procesowe nie musi szczegółowo wymieniać

wszystkich czynności, do których dokonania pełnomocnik jest uprawniony.

Wystarczy, gdy z oświadczenia mocodawcy wynika, że pełnomocnik jest

umocowany do ich dokonywania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13

maja 2009 r., III PZ 3/09, LEX nr 509017).

Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, uznając jednocześnie, że brak jest podstaw

do przyjęcia, iż zażalenie zostało uwzględnione z powodu oczywistego naruszenia

prawa przez Sąd drugiej instancji (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r.

Nr 90, poz. 594 ze zm.).