II PZ 49/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 49/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa U. M.

przeciwko Ś. S. Sp. z o.o.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 stycznia 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 6 lipca 2010

r.,

uchyla zaskarżone postanowienie (punkt drugi wyroku) i

sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu do

ponownego

rozpoznania

oraz

orzeczenia

o

kosztach

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyrokiem z 13 sierpnia 2007 r. uwzględnił powództwo i przywrócił

U. M. do pracy oraz zasądził jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy od

15 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy wyrokiem z 28 stycznia 2009 r. oddalił apelację

pracodawcy. Po jego skardze kasacyjnej Sąd Najwyższy wyrokiem z 7 stycznia

2010 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego i sprawę przekazał do ponownego

rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Po ponownym

rozpoznaniu apelacji pozwanego Sąd Okręgowy wyrokiem z 6 lipca 2010 r. zmienił

wyrok Sądu Rejonowego z 13 sierpnia 2007 r. i zasądził powódce wynagrodzenie

za czas pozostawania bez pracy od 1 października 2007 r. (pkt 1) i „nie obciążył

powódki kosztami" (pkt 2). W uzasadnieniu wyroku orzeczenie o kosztach zwarto w

zdaniu - „O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102

k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.".

Pozwany w zażaleniu na orzeczenie o kosztach zarzucił naruszenie art. 328 § 2

k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej

oraz naruszenie art. 102 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., polegające na błędnym

przyjęciu, że zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na nieobciążenie

powódki kosztami postępowania w całości. Wniósł o zmianę postanowienia przez

zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego i

opłat podstawowych (wniesionych od apelacji i skargi kasacyjnej) oraz kosztów

postępowania zażaleniowego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia o kosztach.

Wyjątkowość rozwiązania przyjętego w art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. wyraża się w tym,

że kontroli orzeczenia o kosztach procesu dokonuje Sąd Najwyższy oraz w tym, że

kontrola odnosi się do orzeczenia sądu powszechnego drugiej instancji.

Jeżeli zważy się nadto, że w tej sprawie kontrolowane rozstrzygnięcie o kosztach

obejmować ma koszty postępowania w kilku instancjach (w tym kasacyjnej), to

uzasadnione jest stwierdzenie, że niemożliwe jest podjęcie właściwej funkcji

kontrolnej zaskarżonego orzeczenia, bez poznania motywów które miał na uwadze

Sąd Okręgowy przyjmując, iż „nie obciąża powódki kosztami".

Lakoniczne zdanie uzasadnienia, iż „O kosztach postępowania Sąd Okręgowy

orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c." nie spełnia wymagań

art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. Tym bardziej, iż zastosowano

rozwiązanie wyjątkowe

z art. 102 k.p.c. w odniesieniu do zwykłych reguł

ponoszenia kosztów procesu (art. 98 k.p.c. i nast.). Wszak przepis art. 102 k.p.c.

ma na uwadze „wypadki szczególnie uzasadnione".

W orzecznictwie powiedziano, iż brak wskazania podstawy prawnej, jak również

motywów, którymi kierował się Sąd Apelacyjny orzekając o kosztach postępowania

apelacyjnego, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom przewidzianym

w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 25

lutego 2010 r., V CZ 7/10, Biul. SN 2010/4/14).

Wobec wskazanego mankamentu uzasadnienia orzeczenia o kosztach nie jest

możliwa ocena zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c.

Tym

samym

nie

jest

zasadny

wniosek

zażalenia

żądający

orzeczenia

reformatoryjnego, jako że rola Sądu Najwyższego przy wskazanej na wstępie

wyjątkowości przyjętego rozwiązania powinna być w istocie kontrolna, co wymaga

wpierw zajęcia stanowiska przez Sąd drugiej instancji co do podstaw i motywów

orzeczenia o kosztach procesu.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 398 15 § 1 k.p.c. i art.

108 § 2 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.