II PZ 47/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 47/10

POSTANOWIENIE

Dnia 5 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

w sprawie z powództwa B. P.

przeciwko Przedsiębiorstwu Transportowo - Spedycyjnemu A. Sp. z o.o. o

przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 sierpnia 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 15 kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy zasądził od

pozwanego Przedsiębiorstwa Transportowo-Spedycyjnego A. sp. z o.o. na rzecz

powoda B. P. 150 000 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem

rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, oddalając powództwo w

pozostałym zakresie. Powód był jednocześnie radnym Sejmiku Województwa […] i

z tego tytułu przysługiwała mu szczególna ochrona przed wypowiedzeniem. Jego

miesięczne wynagrodzenie wynosiło 12 000 zł.

Wyrok w całości apelacją zaskarżył powód. Domagał się jego zmiany

poprzez przywrócenie do pracy, zasądzenia od pozwanego wynagrodzenia za cały

okres pozostawania bez pracy oraz zasądzenia kosztów procesu za drugą

instancję. Apelacja zawierała również wniosek ewentualny obejmujący m.in.

żądanie zasądzenia odszkodowania za okres od dnia wydania zaskarżonego

wyroku do dnia 28 lutego 2011 r. w wysokości po 12 000 zł miesięcznie. W apelacji

oznaczono wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 144 000 zł. Uiszczono opłatę

w wysokości 7 200 zł.

Pełnomocnik powoda pismem z 14 lipca 2010 r. został wezwany przez Sąd

Okręgowy –Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do usunięcia braków

formalnych apelacji poprzez wskazanie kwoty, jakiej domaga się powód tytułem

wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i za jaki okres, w terminie

tygodniowym pod rygorem odrzucenia apelacji w tej części. Pismem z 26 lipca

2010 r. wskazano, że powód wnosi o przywrócenie do pracy i tym samym o

zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w kwocie po 12 000 zł

miesięcznie za okres od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia wydania w sprawie

orzeczenia przez Sąd Okręgowy.

Sąd

Okręgowy

–Wydział

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

postanowieniem z 11 sierpnia 2010 r. odrzucił apelację powoda w części

zaskarżającej wyrok Sądu I instancji w zakresie oddalenia powództwa o

zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. U uzasadnieniu

postanowienia stwierdzono, że zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. jednym z

istotnych wymogów apelacji jest zawarcie w niej wniosku o zmianę lub uchylenie

wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Wniosek ten

powinien określać zakres żądania w sposób precyzyjny i jednoznaczny,

umożliwiający wydanie przez Sąd II instancji wyroku nadającego się do wykonania.

Z wyroku wynikać ma przedmiot rozpoznania oraz zakres, w jakim apelacja została

uwzględniona albo oddalona. W wypadku roszczeń majątkowych o charakterze

pieniężnym konieczne jest wobec tego podanie dochodzonej kwoty albo takie

określenie żądania, na podstawie którego kwotę taką można łatwo ustalić.

Wskazana kwota wyznacza zarazem wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 19 § 1

k.p.c. w związku z art. 368 § 2 k.p.c.). Żądanie zasądzenia wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy ma charakter roszczenia pieniężnego i w związku z tym

powinno się wyrażać konkretną kwotą pieniężną. Za dopuszczalne można również

uznać określenie jej poprzez wskazanie kwoty wynagrodzenia miesięcznego oraz

okresu, za który wynagrodzenie to miałoby przysługiwać. W takim przypadku

konieczne jest na tyle precyzyjne wskazanie, aby można bez dodatkowych ustaleń

wyliczyć wysokość dochodzonej kwoty. Prawidłowe sformułowanie wniosku

apelacji w zakresie roszczeń pieniężnych ma znaczenie również dla ustalenia

wysokości należnej opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy zaznaczył również, że

roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy jest roszczeniem

odrębnym od roszczenia o przywrócenie do pracy. W wypadku dochodzenia go

łącznie z innymi roszczeniami majątkowymi jego wartość podlega zliczeniu z

wartością innych roszczeń (art. 21 k.p.c.).

W konkluzji uzasadnienia stwierdzono, że zawarte we wniosku apelacji

określenie zakresu żądanej zmiany skarżonego wyroku w odniesieniu do żądania

zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nie wskazywało

dochodzonej z tego tytułu kwoty, ani nie pozwalało na jej precyzyjne ustalenie.

Także przed sądem I instancji kwota ta nie została określona. W piśmie

pełnomocnika powoda z dnia 26 lipca 2010 r. wskazano wprawdzie kwotę

wynagrodzenia miesięcznego powoda, nie określono jednak precyzyjnie okresu, za

który miałoby być przyznane. Wydanie wyroku przez Sąd II instancji jest

zdarzeniem przyszłym, którego daty nie da się precyzyjnie określić, a w

konsekwencji nie można również określić kwoty wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy. Nie było również wystarczające podanie w apelacji

wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość ta nie wyznacza zakresu zaskarżenia.

Ponadto, wynagrodzenie pracownicze nie jest świadczeniem powtarzającym się.

Jego wartość nie może być więc określona zgodnie z art. 22 k.p.c.

Postanowienie w całości zażaleniem zaskarżył powód. Zarzucono

naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. przez błędną jego interpretację i tym samym

naruszenie art. 373 k.p.c. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono przede

wszystkim, że w wykonaniu zarządzenia Sądu Okręgowego pismem z 26 lipca

2010 r. wskazano, za jaki okres powód domaga się wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy. W opinii skarżącego, taki sposób określenia zakresu

dochodzonego roszczenia wydaje się w sprawie uzasadniony. Powód dochodził

powództwem przywrócenia do pracy oraz zasądzenia wynagrodzenia za cały okres

pozostawania bez pracy. Powód był pracownikiem szczególnie chronionym, więc

wynagrodzenie należy się za cały okres pozostawania bez pracy. Za niemożliwe

do ustalenia było kwotowe określenie zarówno w treści samego pozwu, jak i w

treści apelacji wysokości dochodzonego z tego tytułu roszczenia. Nie jest bowiem

możliwe

wskazanie

terminu

wydania

przez

Sąd

Okręgowy

wyroku

przywracającego do pracy. Zakres, tym samym wysokość sumy wynagrodzenia

obejmują okres świadczeń przyszłych zarówno w odniesieniu do dnia wniesienia

pozwu, jak i samej apelacji. Gdyby powód wskazał konkretną datę, to w razie

wydania przez Sąd II instancji wyroku przed wskazanym dniem, apelacja byłaby

oddalona w zakresie obejmującym okres po wydaniu wyroku. W uzasadnieniu

zażalenia podniesiono także, z powołaniem się na uchwałę Sądu Najwyższego z

17 listopada 2009r., III CZP 83/09, OSNC 2010/5/69 (Zaznaczenie w apelacji

zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia w sposób

niezgodny z granicami zaskarżenia nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie

biegu apelacji, jeżeli ze względu na tzw. integralność zaskarżonego orzeczenia

sąd drugiej instancji może wyjść poza te granice oraz granice wniosków), że w

apelacji wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku I instancji w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie powoda okazało się mieć uzasadnione podstawy.

Powód domagał się, między innymi, w apelacji zasądzenia od pozwanego

wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy. Nie było spornym w sprawie,

że wynagrodzenie miesięczne powoda

wynosiło 12.000 złotych. Wezwany do

usunięcia braków formalnych apelacji pełnomocnik powoda wskazał, że oprócz

przywrócenia do pracy dochodzi zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania

bez pracy w kwocie po 12.000 zł miesięcznie za okres od 1kwietnia 2009 r. do dnia

wydania w sprawie orzeczenia przez Sąd Okręgowy.

Wstępnie należy stwierdzić, że jeżeli powód dochodzi jednym pozwem

zarówno przywrócenia do pracy, jak i zasądzenia wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy, dla celów obliczenia wartości przedmiotu sporu w sprawie

zlicza się wartość obu tych roszczeń, zgodnie z art. 21 k.p.c. (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 6 marca 2009 r., I PZ 1/09, niepublikowane). Tak więc, co do

zasady, należy zgodzić się, że jednym z istotnych wymogów apelacji jest zawarcie

w niej wniosku o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej

zmiany lub uchylenia. (art. 368

§ 1 pkt 5 k.p.c.). W przypadku roszczeń

majątkowych (pieniężnych) jakim jest wynagrodzenie za czas pozostawania bez

pracy konieczne jest zatem określenie wartości przedmiotu sporu (art. 19 k.p.c. w

związku z art. 368 § 2 k.p.c.). Regułą jest więc konieczność oznaczenia wartości

przedmiotu zaskarżenia w apelacji poprzez wskazanie konkretnej kwoty pieniężnej,

a nie w sposób opisowy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2001 r.,

I PZ 41/01, niepublikowane).

Należy jednak wyraźnie podkreślić, że dopuszczalne jest wskazanie

przedmiotu wartości przedmiotu zaskarżenia nie tylko poprzez określenie kwoty

pieniężnej. W postanowieniu z dnia 29 czerwca 2001 r., I PZ 32/01(niepublikowane)

Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że nie jest konieczne, także w postępowaniu

apelacyjnym (kasacyjnym) odrębne określenie wartości przedmiotu zaskarżenia,

jeżeli ze wskazania zakresu zaskarżenia wyroku w sprawie o roszczenia pieniężne

wyraźnie wynika jakich kwot przeciętnych dotyczy apelacja (kasacja). Sąd

Okręgowy trafnie więc zauważa, że w przypadku takich roszczeń możliwe jest

wskazanie kwoty lub takie określenie żądania, na podstawie którego kwotę tę

można bez większego trudu ustalić. Tak więc, jak sam stwierdza Sąd Okręgowy,

nie jest możliwe precyzyjne określenie daty wydania wyroku, a w konsekwencji

także kwoty dochodzonego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Nie

można

natomiast

wynagrodzenia

zgodzić

za

czas

się

z

tym,

pozostawania

że

sposób

bez

pracy

określenia

wysokości

uniemożliwiło

ocenę

prawidłowości podanej wartości przedmiotu zaskarżenia i uiszczonej opłaty od

apelacji. Ostateczne rozliczenie opłaty jest bowiem możliwe dopiero w dniu

wyrokowania.

Powód sprecyzował zaś wysokość dochodzonej kwoty wynagrodzenia w

sposób dający wystarczającą podstawę do jej wyliczenia, w dniu wyrokowania, bez

żadnych trudności.

Z powyższych

względów należy stwierdzić, że określenie wartości

przedmiotu zaskarżenia (wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy)

poprzez podanie miesięcznego wynagrodzenia powoda za okres do dnia wydania

orzeczenia w sprawie, bez podania jego kwoty, nie narusza przepisów

postępowania regulujących wymogi formalne apelacji.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art.

3981 § 1 k.p.c., postanowił jak w sentencji.