II PZ 39/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 39/08

POSTANOWIENIE

Dnia 13 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

SSA Halina Kiryło

w sprawie z powództwa T. Z.

przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych nr 2 w P.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 października 2008 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w P.

z dnia 4 lutego 2008 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r., Sąd Rejonowy Sąd Pracy w P.

odrzucił

skargę

powódki

T.

Z. o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 8 września 2006 r., odrzucającego

apelację powódki od wyroku tego Sądu z dnia 28 czerwca 2006 r., wydanego w

sprawie przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych nr […] w P. o wynagrodzenie.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Rejonowy wywiódł, że skarga o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została w imieniu

powódki złożona przez radcę prawnego A. C., który w postępowaniu (toczącym się

pod sygnaturą akt X P …/05) występował w imieniu reprezentującego powódkę

Związku Nauczycielstwa Polskiego. Zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2008 r.

pełnomocnik powódki został zobowiązany do "złożenia dokumentu pełnomocnictwa

udzielonego przez powódkę w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia" oraz wykazania, że jest uprawniony do

działania w imieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego, w terminie 7 dni pod

rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to zarządzenie pełnomocnik powódki

stwierdził, że "stosowne pełnomocnictwa" znajdują się w "aktach niniejszej sprawy"

(o sygnaturze X P …/05), a skarga została wniesiona "w tej samej sprawie", zatem

należy ją traktować jako kolejne pismo procesowe powódki. W ocenie Sądu

Rejonowego,

postępowanie

wywołane

wniesieniem

skargi

o

stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy traktować jako

postępowanie odrębne od postępowania w sprawie, w której zostało wydane

kwestionowane orzeczenie. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie jest ani kontynuacją postępowania zakończonego

prawomocnym orzeczeniem, ani też nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia.

Stanowi nadzwyczajny środek o charakterze kontrolnym i tylko w takim znaczeniu

pozostaje

w

związku

zakwestionowanego

ze

sprawą

orzeczenia.

Z

zakończoną

tego

powodu

wydaniem

niezbędne

prawomocnego,

jest

złożenie

pełnomocnictwa uprawniającego do występowania w imieniu skarżącego w tym

odrębnym postępowaniu. Tym samym pełnomocnictwo udzielone przez stronę na

potrzeby postępowania

w sprawie

zakończonej

wydaniem

prawomocnego

orzeczenia zakwestionowanego w skardze jest niewystarczające. W ocenie Sądu

pełnomocnik skarżącej nie wykazał także, że jest uprawniony do działania w

imieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego, a ponieważ nie wykonał zarządzenia

wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi, podlegała ona odrzuceniu

zgodnie z art. 4246 § 3 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie powódka domagała się jego uchylenia.

Zdaniem żalącej się, stanowisko zaprezentowane przez Sąd Rejonowy jest

niesłuszne,

gdyż

"stosowne

pełnomocnictwa

znajdują

się

już

w

aktach

przedmiotowej sprawy i zostały złożone we wrześniu 2006 r.". Dokumenty te nie

zostały zakwestionowane w toku rozpoznania wniesionej wcześniej przez powódkę

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Okręgowego w P. z dnia 20 listopada 2006 r. Wówczas Sąd Okręgowy - przed

przekazaniem sprawy do Sądu Najwyższego - nie dopatrzył się uchybień w

zakresie umocowania pełnomocnika skarżącej, a Sąd Najwyższy w postanowieniu

z dnia 17 lipca 2007 r., II BP 9/07 (odrzucającym tamtą skargę) nie stwierdził jej

braków formalnych ani wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zdaniem żalącej

się, wezwanie przez Sąd Rejonowy do uzupełnienia braków formalnych skargi w

istocie

jest

pełnomocnictw

"swego

z

rodzaju

datą

"pułapką

wcześniejszą

niż

proceduralną,

skarga

gdyż

może

przedłożenie

wywołać

zarzut

antydatowania, a pełnomocnictwa z datą późniejszą spowodują zarzut braku

umocowania w chwili wnoszenia skargi". Skarżąca wywiodła także, że sąd, który

wydał zaskarżone orzeczenie jest upoważniony do badania skargi jedynie pod

kątem zachowania jej warunków formalnych i dlatego wzywa stronę do poprawienia

lub uzupełnienia skargi tylko w razie niezachowania wymogów pisma procesowego

lub niedołączenia odpisów skargi. W rozpoznawanej sprawie "badanie" skargi przez

Sąd Rejonowy w istocie miało na celu ustalenie, czy skarga została wniesiona

przez osobę uprawnioną, a tego rodzaju ocena należy do wyłącznej kompetencji

Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zażalenie jest dopuszczalne i

chociaż zaskarżone nim postanowienie zostało wydane przez sąd pierwszej

instancji, to właściwy do jego rozpoznania jest Sąd Najwyższy (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZ 49/05, OSNC 2005 nr 10, poz.

180).

Zażalenie jest nieuzasadnione i dlatego podlega oddaleniu. Sąd Rejonowy

trafnie zwrócił uwagę, że postępowanie wywołane wniesieniem skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy traktować

jako postępowanie odrębne od postępowania w sprawie, w której zostało wydane

prawomocne orzeczenie i nie jest kontynuacją tego postępowania. W uchwale

składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr

11, poz. 122), mającej moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że

pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do

wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wykładnia ta

ma zastosowanie do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia (art. 42412 k.p.c.). Ponieważ do skargi wniesionej od prawomocnego

postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 8 września 2006 r., odrzucającego

apelację powódki od wyroku tego Sądu, nie dołączono pełnomocnictwa, to zasadne

było - w ramach kontroli spełnienia wymagań formalnych skargi - wezwanie do

przedłożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby uprawnienie do działania w

postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4246 § 2 k.p.c.). Wbrew wywodom

zażalenia, ta czynność nie jest zastrzeżona do wyłącznej właściwości Sądu

Najwyższego i mieści się w art. 4245 § 2 k.p.c., skoro załącznikiem do każdego

pisma procesowego wnoszonego przez pełnomocnika jest pełnomocnictwo (art.

126 § 3 k.p.c.). Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym pisma procesowego

usuwalnym w trybie art. 130 k.p.c., a jego nieusunięcie uprawniało Sąd Rejonowy

do odrzucenia skargi na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398 14 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c.