II PZ 34/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 34/10

POSTANOWIENIE

Dnia 17 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko W. Towarzystwu Koszykówki Sportowej Spółki Akcyjnej o przywrócenie

do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 listopada 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 21 maja 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 21 maja 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną powoda M. K. od wyroku tego

Sądu z dnia 10 lutego 2010 r. jako nienależycie opłaconą. Wskazał, że opłata, którą

należy wnieść nie, zależy od wskazanej w skardze wartości 16.815 zł i

odpowiadającej jej opłacie podstawowej w kwocie 30 zł, lecz z art. 35 ust. 1 zdanie

drugie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(jednolity tekst – Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.) wynika, że właściwe

opłacenie skargi kasacyjnej wymaga uiszczenia opłaty stosunkowej. Zważył, że

wyrokiem objętym skargą oddalono apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego

z dnia 21 października 2009 r. oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy

oraz że w sprawie tej Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia 4 lutego 2009 r. ustalił

wartość przedmiotu sporu na kwotę 67.256,64 zł, a także w orzeczeniu

oddalającym apelację nakazał pobrać nieuiszczoną część opłaty od apelacji w

kwocie 3.333 zł.

W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 383 k.p.c. w związku z art. 45

k.p. „przez uznanie, że nie przysługuje mu prawo do zmiany powództwa” oraz art.

231 k.p.c. „przez przyjęcie, że zmiana roszczenia z żądania przywrócenia do pracy

na żądanie zasądzenia odszkodowania stosownie do art. 45 k.p. nie pociąga za

sobą zmiany wartości przedmiotu sporu”. Podniósł, że do prawomocnego

zakończenia sprawy pracownik może dokonać wyboru roszczenia i w miejsce

przywrócenia do pracy zażądać odszkodowania, więc skoro złożył oświadczenie o

takiej zmianie roszczenia – inaczej niż przyjmuje Sąd Okręgowy – wartość

przedmiotu sporu uległa zmianie i nie wynika już z wartości jednorocznego

wynagrodzenia, lecz wyłącznie z dochodzonej kwoty odszkodowania. Skarga

kasacyjna została więc opłacona odpowiednio do tej kwoty opłatą podstawową w

kwocie 30 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, w sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość

przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 złotych, pobiera się od wszystkich

podlegających opłacie pism procesowych (od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej

i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) opłatę

stosunkową. Rodzaj koniecznej opłaty zależy od wartości przedmiotu sporu, toteż

jeżeli wartość przedmiotu sporu określona według reguł art. 19 i nast. k.p.c.

przekracza wskazaną kwotę, to od pism procesowych podlegających opłacie

pobiera się opłatę stosunkową, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., II PZ 34/06,

OSNP 2007 Nr 19-20, poz. 282, z dnia 23 listopada 2006 r., II PZ 43/06,

OSNP2007 Nr 23-24, poz. 353, z dnia 17 lipca 2008 r., II PZ 14/08, niepubl.).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono już uwagę, że wartość

przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1996 r., I CKN 21/96, OSNC

1997 Nr 4, poz. 42), przy czym podkreślono, że o wysokości wartości przedmiotu

sporu decyduje całe dochodzone w pozwie "roszczenie główne", natomiast pojęcie

"przedmiot zaskarżenia" użyto w kodeksie na określenie zakresu zaskarżenia

orzeczenia ("w całości lub w części"). Niezbędne jest więc uwzględnienie, że

przedmiot zaskarżenia jest - w istocie - zawsze ten sam, a różny może być jedynie

zakres, w jakim zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie jest kwestionowane; czy środek

wnosi się od całego rozstrzygnięcia, czy też zaskarża się jedynie określoną jego

część. Konsekwencją tego jest to, że tożsamość zakresu rozstrzygnięcia

kwestionowanego w apelacji i w skardze kasacyjnej wyłącza dopuszczalność

oznaczenia w skardze kasacyjnej "wartości przedmiotu zaskarżenia" w kwocie innej

niż poprzednio w apelacji (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19

czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997 Nr 10, poz.162, postanowienie z dnia 17

stycznia 1997 r., I PKN 59/96, OSNAPUS 1997 Nr 17, poz. 315).

Zmiana przedmiotu sporu i jego wartości następuje oczywiście na skutek

zmiany powództwa (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2009 r., I PZP

1/09, OSNP 2009, Nr 23-24, poz. 304) i wówczas wartość przedmiotu zaskarżenia

decydująca o dopuszczalności kasacji może być różna od wartości przedmiotu

sporu oznaczonej w pozwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1

grudnia 1997 r., I CZ 169/97, OSNC 1998 Nr 6, poz. 97), jednak w toku tej sprawy,

od czasu wydania postanowienia o ustaleniu wartości przedmiotu sporu przez Sąd

drugiej instancji, przedmiot sporu nie uległ zmianie; niezmiennie odpowiada

wartości roszczenia o przywrócenie do pracy, co wyraźnie podkreślił Sąd w wyroku

orzekającym o oddaleniu apelacji, stwierdzając, że zgłoszone w toku postępowania

apelacyjnego

żądanie

odszkodowanie

w

„przywrócenia

wysokości

terminu

do

trzymiesięcznego

zmiany

powództwa

wynagrodzenia”

na

było

niedopuszczalne ze względu na ograniczenia wynikające z art. 383 k.p.c. Wskazał

trafnie, że zgodnie z tym przepisem, przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej

instancji może być tylko to, co było przedmiotem rozpoznania sądu pierwszej

instancji, a to oznacza, iż zmiana powództwa z roszczenia o przywrócenie do pracy

na roszczenie o odszkodowanie jest możliwa tylko do czasu zamknięcia rozprawy

przed sądem pierwszej instancji.

Wynika stąd, że określone w skardze kasacyjnej jako przedmiot zaskarżenia

roszczenie o odszkodowanie nie było materią postępowania i orzeczenia

apelacyjnego. Uwzględniając to Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art.

3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c.).