II PZ 32/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 32/11

POSTANOWIENIE

Dnia 7 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa R. K.

przeciwko G. Spółce z o.o.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku

Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 6 czerwca 2011 r.,

1. oddala zażalenie na zawarte w wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych […] postanowienie o

kosztach procesu,

2. odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Ś. – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych zmieniał zaskarżony apelacją strony pozwanej – G.

Spółki z o.o. wyrok Sądu Rejonowego z dnia 29 listopada 2010 r. w ten sposób, że

oddalił powództwo R. K. i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 150

zł tytułem kosztów procesu, po 60 zł za każdą instancję i 30 zł opłaty od apelacji.

W zażaleniu na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku,

pozwana zaskarżyła je w części, co do kwoty 5.127,67 zł, która nie została przez

Sąd Okręgowy zasądzona od powoda na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów

procesu, zarzucając naruszenie: 1/ art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.

przez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia postanowienia o kosztach z

naruszeniem

wymogów

określonych

w

tych

przepisach,

co

uniemożliwia

odtworzenie toku rozważań Sądu w zakresie ustalenia kosztów procesu i

obowiązku ich zwrotu, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ art. 98 § 1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie i nieorzeczenie o zwrocie przez

powoda na rzecz wnoszącej zażalenie wszystkich poniesionych przez nią kosztów

procesu pomimo wygrania sprawy w całości, w tym w szczególności przez brak

uwzględnienia kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i obrony w

postaci poniesionych kosztów przejazdów do sądu pełnomocnika wnoszącej

zażalenie, których spis został przedłożony Sądowi pierwszej instancji na rozprawie

w dniu 15 grudnia 2010 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3/ § 11 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 11

ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) przez ich

niezastosowanie i nieorzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego za obie

instancje według norm przepisanych.

Wnosząca zażalenie twierdziła, że Sąd Okręgowy nie wskazał podstawy

prawnej

swojego

rozstrzygnięcia

o

kosztach

procesu,

czym

uniemożliwił

odtworzenie toku rozważań Sądu w zakresie ustalenia kosztów procesu i

obowiązku ich zwrotu, a obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości

orzeczenia obowiązku zwrotu kosztów procesu w sprawie z zakresu prawa pracy o

odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę w

takiej

wysokości.

Zdaniem

wnoszącej

zażalenie

minimalna

wysokość

wynagrodzenia ustalona na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie opłat

za czynności radców prawnych winna wynosić w pierwszej instancji 450 zł, tj. 75%

stawki ustalonej na podstawie § 6 od wartości odszkodowania będącego

przedmiotem sprawy (75% x 600 zł = 450 zł), zaś w drugiej instancji - 225 zł tj. 50%

stawki minimalnej (50% x 450 zł = 225 zł). Wobec tego na koszty procesu powinny

składać się:

- wynagrodzenie pełnomocnika za postępowanie przed Sądem I instancji w kwocie

co najmniej 450 zł ustalone zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za

czynności radców prawnych, przy wartości przedmiotu sporu 1.571,40 zł,

- kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, której potwierdzenie

uiszczenia zostało załączone do odpowiedzi na pozew,

- kwota 30 zł tytułem opłaty od apelacji,

- koszty przejazdu na rozprawy wskazane w piśmie strony pozwanej z dnia 14

grudnia 2011 r. złożonym w postępowaniu przed Sądem I instancji w kwocie

4.555,67 zł,

- wynagrodzenie pełnomocnika za postępowanie przez Sądem drugiej instancji w

kwocie co najmniej 225 zł ustalone zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 1

pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców

prawnych, przy wartości przedmiotu zaskarżenia 1 571,40 zł.

W konsekwencji wnosząca zażalenie domagała się uchylenia zaskarżonego

postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy przez zasądzenie od powoda na

rzecz wnoszącej zażalenie kwoty 5.277,67 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za

obydwie

instancje,

ewentualnie

uchylenia

zaskarżonego

postanowienia

i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz

kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie

jest

nieuzasadnione

w

części

podważającej

wysokość

zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego, albowiem kontrowersje dotyczące

podstawy zasądzania tych kosztów w sprawach o odszkodowanie w związku z

rozwiązaniem przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia według

limitowanej „kwotowej” stawki minimalnej określonej w § 12 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.), czy według stawki określonej w § 12 ust. 1 pkt 2 tego aktu prawnego,

wyliczanej

z

uwzględnieniem

wartości

przedmiotu

sporu

(dochodzonego

odszkodowania), rozstrzygnął na rzecz stawki minimalnej określonej § 12 ust. 1 pkt

1, skład powiększony siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 24

lutego 2011 r., I PZP 6/10 (dotychczas niepublikowana), której nadał moc zasady

prawnej. W uzasadnieniu tego stanowiska skład powiększony przekonująco

argumentował, że stawki minimalne z § 12 ust. 1 pkt 1 w sprawach tego samego

rodzaju, które wynikają z jednego i tego samego stanu faktycznego i dotyczą

poddanej osądowi kwestii zasadności lub legalności rozwiązania jednej umowy o

pracę bez wypowiedzenia, powinny być jednolite już dlatego, że dochodzenie

przywrócenia do pracy jest na ogół bardziej zawiłe i wymaga co najmniej takiego

samego, a nawet zwiększonego nakładu pracy adwokata lub radcy prawnego niż w

sprawie o odszkodowanie na gruncie tego samego stanu faktycznego i z tytułu

niezgodnego z prawem rozwiązania niezwłocznego stosunku pracy. Oznaczało to

brak podstawy prawnej do podwyższenia zasądzonych na rzecz strony pozwanej

kosztów

zastępstwa

wnoszącej

zażalenie

procesowego

-

od

wedle

wartości

bezpodstawnego

przedmiotu

sporu

żądania

strony

(dochodzonego

odszkodowania).

Natomiast w pozostałym zakresie zażalenie podlegało odrzuceniu jako

niedopuszczalny środek zaskarżenia od nieistniejącego orzeczenia o kosztach

procesu, ponieważ Sąd drugiej instancji zasądził od powoda na rzecz strony

pozwanej kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz

opłaty sądowej stałej od apelacji, natomiast nie orzekał co do kosztów przejazdów

„na rozprawy wskazane w piśmie strony pozwanej z dnia 14 grudnia 2011 r.

złożonym w postępowaniu przed Sądem I instancji w kwocie 4 555,67 zł”. Zgodnie

bowiem z art. 109 § 1 k.p.c., roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeżeli strona

najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie

orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów. Z tej regulacji wynika, że strona

pozwana nie mogła powoływać się na spis złożony w postępowaniu przed Sądem

pierwszej instancji. Nawet jednak gdyby pozwana taki spis ponowiła przed Sądem

drugiej instancji, a ten w zakresie objętym tym wnioskiem nie orzekł o całości

żądania (co do kosztów ujętych w przedłożonym spisie), to stronie przysługiwał

wniosek o uzupełnienie wyroku w przedmiocie braku osądzenia całości kosztów

procesu (art. 351 k.p.c.), a zażalenie dopiero na tak uzupełnione orzeczenie o

„całości” kosztów procesu. Skoro Sąd drugiej instancji w ogóle nie orzekł co do

spisu kosztów przejazdu „na rozprawy”, to od nieistniejącego w tym zakresie

orzeczenia nie przysługiwał środek zaskarżenia. Takiej samej ocenie podlegało

zażalenie w zakresie żądania zasądzenia kwoty 17 zł „tytułem opłaty skarbowej od

pełnomocnictwa, której potwierdzenie uiszczenia zostało załączonego odpowiedzi

na pozew”, skoro ponadto z art. 2 ust. 1f ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o

opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) wynika, że nie podlega opłacie

skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w

sprawach zatrudnienia, przeto bezpodstawnie i zbędnie poniesiona oplata

skarbowa i tak nie jest uzasadnionym kosztem procesu, który podlegałby zwrotowi

od strony przegrywającej spór.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.