II PZ 32/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 32/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. Ż.

przeciwko "P.-G." Spółka Akcyjna o ustalenie wypadku przy pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych […]

z dnia 25 maja 2010 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 maja 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną powoda J. Ż. od wyroku tego

Sądu z dnia 16 grudnia 2008 r., którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego – Sądu

Pracy z dnia 30 czerwca 2008 r. i oddalono powództwo J. Ż. przeciwko „P.-G."

Spółce Akcyjnej o ustalenie wypadku przy pracy.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że pełnomocnik

powoda, wnosząc skargę kasacyjną, nie powołuje się na żadną z przewidzianych

prawem przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazanych w art.

3989 § 1 k.p.c. Nadto powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika,

mimo wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej w sposób żądany przez

Sąd Najwyższy, tj. przez sprecyzowanie okoliczności uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz ich należyte uzasadnienie, w uzupełnieniu

braków skargi ograniczył się do przytoczenia tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia

18 sierpnia 2009 r., I PK 18/09, co nie spełnia wymagania sprecyzowania

okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, a tym bardziej ich

należytego uzasadnienia.

Pełnomocnik powoda wniósł na powyższe postanowienie zażalenie,

zarzucając mu „pominięcie przez Sąd istotnych sformułowań zawartych tak w

tekście samej skargi kasacyjnej - jak i w pismach uzupełniających powoda z dnia

14 grudnia 2009 r. oraz z 17 maja 2010 r.” W uzasadnieniu zauważył, że jest

„zwolennikiem zwięzłych sformułowań w sporządzanych pismach procesowych, co

stwarzać może wrażenie ich nadmiernej skrótowości.” Uznał także, że w pismach

dotychczasowych zawarte są wszystkie wymagania stawiane skardze kasacyjnej i

w wezwaniu o uzupełnienie ewentualnego braku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Na wstępie konieczne jest przedstawienie przebiegu sprawy. Motywując

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jej autor stwierdził, iż uzasadnia ją

„okoliczność, że to samo zdarzenie zostało całkowicie odmiennie ocenione przez

Sąd I instancji i Sąd II Instancji, a tylko jedna ocena może być prawidłowa. Poza

tym wskazana byłaby interpretacja prawna, jak dolegliwe w skutkach dla

pracownika musi być zdarzenie, by można było uznać je za wypadek przy pracy”.

Sąd drugiej instancji zarządzeniem przewodniczącego z dnia 3 grudnia 2009 r.

wezwał pełnomocnika skarżącego do uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Wykonując to zarządzenie, pełnomocnik skarżącego w

piśmie z dnia 14 grudnia 2009 r. stwierdził, że Sąd drugiej instancji, zmieniając

wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalając powództwo, „dokonał tego z obrazą art.

3 ust. 1 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych, gdyż wszystkie przewidziane w tym

przepisie okoliczności miały miejsce w czasie pracy powoda u pozwanego w dniu

16.10.2006 r.” Tak uzupełniona skarga kasacyjna przedstawiona została Sądowi

Najwyższemu przez Sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że jest ona

dotknięta wadą w postaci braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania, co uzasadniało zwrot akt sprawy do Sądu drugiej instancji celem

wezwania pełnomocnika skarżącego do usunięcia tego braku – poprzez

„sprecyzowanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania oraz ich należyte uzasadnienie (postanowienie z dnia 27 kwietnia

2010 r., w sprawie II PK 29/10). Pełnomocnik skarżącego, wykonując wezwanie

przewodniczącego Sądu drugiej instancji powielające treść postanowienia Sądu

Najwyższego, wniósł pismo o następującej treści: „W odpowiedzi na wezwanie

Sądu z dnia 7 maja 2010 r. podnoszę, że istotę swego motywu o przyjęcie mej

skargi kasacyjnej do rozpoznania przytoczyłem pod koniec swojego pisma z dnia

14.12.2009 r. Uzupełniam: w orzecznictwie Sądu utrwalony jest pogląd o szerokim

rozumieniu przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy (I UK 336/08). Wydaje się,

że przypadek będący przedmiotem rozważania w niniejszej sprawie jest bliski

stanowisku Sądu Najwyższego zawartym w wyroku tego Sądu z dnia 18.08.2009 r.I PK 18/09.” W dalszej części pisma przytoczono fragment motywów powyższego

wyroku, zawartych w jego uzasadnieniu.

Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 lipca

2008 r., w sprawie SK 40/07, (OTK-A 2008 nr 6 poz. /101) orzekł, że art. 3986 § 2 i

3 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje

odrzucenie - bez wezwania do usunięcia braków - skargi kasacyjnej niespełniającej

wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, jest niezgodny z art.

45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Wyrok powyższy wszedł w

życie z dniem 8 lipca 2008 r., stosownie do art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze

Konstytucji RP, bowiem w tym dniu został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2008

r. Nr 120, poz. 779. W konsekwencji art. 3986 § 1 zmieniony został z dniem 22 maja

2009 r. przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 69, poz. 593). Z jego aktualnej treści

wynika, że jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia, między innymi, wymagań

przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. (skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek

o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie), przewodniczący w sądzie drugiej

instancji wzywa skarżącego do usunięcia braków w terminie tygodniowym pod

rygorem odrzucenia skargi. Nieuzupełnienie tego braku formalnego w terminie rodzi

skutek w postaci odrzucenia skargi przez sąd drugiej instancji (398 6 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W

dotychczasowym

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

(w

stanie

prawnym

obowiązującym przed powyższą zmianą legislacyjną) przyjmowano, że podlega

odrzuceniu nie tylko skarga kasacyjna, która w ogóle nie zawiera uzasadnienia

wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, ale również skarga, która takie

uzasadnienie zawiera, lecz nie spełnia ono wymagań z art. 398 9 § 1 k.p.c. (por. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II PK 302/07, LEX nr

452475, z dnia 8 stycznia 2008 r., II UZ 40/07, LEX nr 442665, z dnia 29 listopada

2006 r. II PK 213/06, LEX nr 317809, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC

2006 nr 4, poz.75, z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/05, Biuletyn Sądu

Najwyższego 2005, nr 12, poz. 9). Pogląd ten jest aktualny w obecnym stanie

prawnym, z tą modyfikacją, że uzupełnienie braku skargi kasacyjnej w zakresie

uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania w sposób nieodpowiadający

warunkom wskazanym w art. 3989 § 1 k.p.c. także może prowadzić do odrzucenia

skargi.

W

świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie spełnia obowiązku

określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. (uprzednio w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) powołanie

się przez skarżącego na jakiekolwiek względy, które w jego ocenie uzasadniają

przyjęcie skargi do rozpoznania. Zatem argumentacja prawna uzasadniająca taki

wniosek powinna nawiązywać do wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c. przesłanek

przedsądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., II CSK

65/06, LEX nr 189753 oraz z 20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC z 2006 r.

nr 7-8, poz. 135). Jedynie wyraźne odniesienie się do co najmniej jednej z tych

przesłanek i przedstawienie argumentacji przekonującej, że przesłanka taka w

istocie w sprawie zachodzi, stanowi zadośćuczynienie obowiązkowi wynikającemu

z art. 398 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia

2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522, z dnia11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX

nr 189753, z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06, LEX nr 201037).

Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej pism, Sąd Okręgowy trafnie

przyjął, że pełnomocnik skarżącego nie przedstawił uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z przedstawionymi wyżej

wymaganiami (nie odwołał się do przesłanek wynikających z art. 3989 § 1 k.p.c. ),

co prowadzi do wniosku, że braki skargi nie zostały usunięte w przepisanym

terminie. W konsekwencji odrzucenie skargi znajduje oparcie w przepisie art. 3986 §

2 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na mocy art. 394 1 § 3 k.p.c. w

związku z art. 39814 k.p.c., orzekł jak w sentencji.