II PZ 28/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 28/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa P. S.

przeciwko "R. N." Spółce Akcyjnej

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych […]

z dnia 14 kwietnia 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną powoda P. S. od wyroku tego

Sądu z dnia 1 grudnia 2009 r., wydanego po rozpoznaniu apelacji pozwanej „R. N.”

Spółki Akcyjnej od wyroku Sądu Rejonowego - Wydziału Pracy z dnia 31 lipca 2009

r., którym zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie zasądzającym od

pozwanej na rzecz powoda kwoty 7.000 zł z tytułu niezgodnego z prawem

rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia i oddalił powództwo.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd Okręgowy uznał, że sprawa, w

której wniesiono skargę kasacyjną, nie należy do kategorii spraw, w których

dopuszczalne jest wniesienie takiego środka zaskarżenia niezależnie od wartości

przedmiotu zaskarżenia. Pełnomocnik skarżącego powoda wskazał jedynie na

wartość przedmiotu sporu, podczas gdy już wartość przedmiotu apelacyjnego

zaskarżenia wynosiła 7.000 zł. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe z zakresu

prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia

jest niższa niż dziesięć tysięcy zł, Sąd Okręgowy skargę odrzucił na podstawie art.

3986 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 398 2 § 1

k.p.c. przez przyjęcie, że skarga dotyczyła spraw majątkowych, a ponadto

naruszenie art. 379 ust. 5 k.p.c. przez „całkowity brak ustosunkowania się do

zarzutu stanowiącego drugą podstawę skargi kasacyjnej”. Twierdził, że w skardze

kasacyjnej wskazano, że powód wystąpił z powództwem o ustalenie, że

„okoliczności podane w uzasadnieniu rozwiązania stosunku pracy są nieprawdziwe

i brak było podstaw do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia”. Takie

kwalifikowanie sprawy potwierdzał fakt, że powód nie składał apelacji, mimo że nie

uzyskał „żadnej satysfakcji finansowej”. Zdaniem wnoszącego zażalenie, uznanie

przez orzecznictwo majątkowego charakteru spraw dotyczących nawiązania,

ustalania, przekształcania, rozwiązania, czy przywrócenia do pracy „wyklucza

całkowicie możliwość dochodzenia roszczeń, związanych z rozwiązaniem stosunku

pracy ze skutkiem natychmiastowym, szczególnie przez pracowników z krótkim

stażem pracy”. Odmowa prawa do skargi kasacyjnej w sprawie będącej

przedmiotem zażalenia oznaczałaby „złamanie zasady dwu instancyjności”,

ponieważ wyrok wydany po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej „był całkowicie

nowym, stwarzającym dla powoda nową sytuację faktyczną i prawną. Gdyby

przyjąć, że od takiego wyroku nie ma drogi odwoławczej oznaczałoby to, że

powodowi nie przysługiwał żaden środek do wzruszenia wyroku.” Ponadto zdaniem wnoszącego zażalenie - Sąd w postanowieniu o odrzuceniu skargi

kasacyjnej powinien wypowiedzieć się na temat wszystkich zarzutów skargi,

szczególnie

konsekwencji

tych,

które mogą

wnoszący

skutkować nieważnością

zażalenie

domagał

się

postępowania. W

uchylenia

postanowienia i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

zaskarżonego

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej

instancji zasądził odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania

umowy o pracę, a powód nie zaskarżył apelacją tego orzeczenia i nie domagał się

wydania wyroku reformatoryjnego przez przywrócenie go do pracy na poprzednich

warunkach. W konsekwencji przedmiotem sprawy w postępowaniu apelacyjnym był

wyrok odszkodowawczy w zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji kwocie

pieniężnej. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji, który

zaskarżył apelacją wyłącznie pozwany pracodawcę, stanowiła zasądzona kwota

odszkodowania, stosownie do art. 368 § 2 KPC w związku z art. 19 § 1 KPC i art.

39319 k.p.c.. Apelujący pracodawca wskazał wartość przedmiotu apelacyjnego

zaskarżenia w kwocie 7.000 zł. Przedmiotem procedury apelacyjnej Sądu drugiej

instancji było zatem orzeczenie odszkodowawcze Sądu pierwszej instancji, który

zasadził odszkodowawcze świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 19 § 1 k.p.c.

(w wymienionej kwocie apelacyjnego zaskarżenia - 7.000 zł). Konsekwentnie

przedmiotem kasacyjnego zaskarżenia mogło być orzeczenie Sądu drugiej instancji

wyrokującego co do takiego przedmiotu i wartości zasądzonego roszczenia

odszkodowawczego, a nie

wartość przedmiotu sporu w sprawie o rozwiązanie

umowy o pracę wyliczona według art. 231 k.p.c., tj. suma wynagrodzenia za okres

jednego roku. Zbieżny z tym stanowiskiem pogląd Sąd Najwyższy sformułował już

w uchwale z dnia 6 grudnia 2001 r., III ZP 28/01 (OSNAPiUS 2002 nr 15, poz. 35),

przyjmując, że w sprawie o zasądzenie odszkodowania z tytułu bezprawnego

rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony bez wypowiedzenia na

podstawie art. 52 k.p. wartość przedmiotu sporu stanowi podana kwota pieniężna

(art. 19 § 1 k.p.c.), a nie suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku (art.

231 k.p.c.). za okres jednego roku (art. 231 k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia

stanowi zasądzona kwota pieniężna (art. 19 § 1 k.p.c.), albo podana przez

skarżącego wartość innego prawa majątkowego, o którym rozstrzygnął sąd w

zaskarżonym wyroku. Skoro Sąd drugiej instancji orzekł jedynie co do przedmiotu i

kwoty zasądzonego przez Sąd pierwszej instancji roszczenia odszkodowawczego,

to nie wyrokował co do przedmiotu i wartości zaskarżenia wyliczonej stosownie do

art. 23 1 KPC w zakresie, w jakim przepis ten reguluje sposób oznaczenia wartości

przedmiotu sporu w sprawach o majątkowe roszczenie niepieniężne pracownika,

dotyczące rozwiązania stosunku pracy, tj. w sprawie o przywrócenie do pracy na

poprzednich warunkach, z którego to roszczenia powód zrezygnował, nie składając

apelacji

od

wyroku

Sądu

pierwszej

instancji

zasądzającego

wyłącznie

odszkodowanie.

Bezzasadny i nieracjonalny był zarzut zażalenia, że odrzucenie skargi

kasacyjnej ze względu na jej przedmiotową niedopuszczalność (niesięgającą kwoty

dziesięciu tysięcy złotych wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia) stanowiło

„złamanie

zasady

dwu

instancyjności”

w

okolicznościach

wyczerpania

postępowania i wyrokowania przez Sądy obu instancji, w których powód nie był

pozbawiony możności obrony swych praw w sposób kwalifikowany jako zupełny lub

całkowity (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Ponadto nawet niekorzystny wyrok reformatoryjny

Sądu drugiej instancji dla powoda, który nie zaskarżył apelacją wyroku Sądu

pierwszej instancji, nie oznacza, że Sąd drugiej instancji wyrokował jako sąd

pierwszej instancji, ponieważ Sąd odwoławczy (w rozpoznanej sprawie - Sąd

Okręgowy), który rozpoznał apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, nigdy nie

jest sądem pierwszej instancji. Natomiast od prawomocnego wyroku wydanego

przez sąd drugiej instancji przysługuje wyłącznie szczególny środek zaskarżenia,

jakim jest skarga kasacyjna, która wszakże musi być dopuszczalna wedle norm i

wymagań prawa procesowego. Odrzucając niedopuszczalną skargę kasacyjną Sąd

drugiej instancji nie miał obowiązku ani nawet

procesowych możliwości

dokonywania merytorycznej oceny („wypowiedzenia się na temat wszystkich

zarzutów”) procesowo niedopuszczalnej skargi kasacyjnej, ponieważ merytoryczna

ocena zarzutów

skargi kasacyjnej jest możliwa (dokonuje się) wyłącznie w

dopuszczalnym postępowaniu kasacyjnym, a nie w postępowaniu zażaleniowym na

postanowienie o odrzuceniu przedmiotowo niedopuszczalnej skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.