II PZ 22/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 22/12

POSTANOWIENIE

Dnia 13 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P. S.

przeciwko Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad

o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i premie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca

2012 r., o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Apelacyjnego z dnia 22

marca 2012 r.

1. odrzuca zażalenie;

2. zasądza od dłużnika Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i

Autostrad na rzecz wierzyciela P. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia)

złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22

marca 2012 r. oddalił apelację Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad

(dalej: GDDKiA) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy w W. z dnia 22

października 2010 r., mocą którego zasądzono od pozwanej GDDKiA na rzecz

powoda P. S. wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i kwotę 2.700 zł

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a ponadto zasądził od pozwanej

na rzecz powoda kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w

instancji odwoławczej.

W dniu 28 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny nadał klauzulę wykonalności

powyższemu wyrokowi.

Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności zostało zaskarżone

zażaleniem dłużnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenia

art. 1060 k.p.c., polegające na nadaniu klauzuli wykonalności wskazanemu wyżej

wyrokowi wbrew trybowi określonemu w art. 1060 k.p.c. Podnosząc ten zarzut

żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a ponadto o

wstrzymanie

postępowania

egzekucyjnego

wszczętego

przez

Komornika

Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego

opatrzonego klauzulą wykonalności, do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż zgodnie z art. 1060 § 1 k.p.c.,

jeżeli dłużnikiem jest Skarb Państwa, to wierzyciel – wskazując tytuł egzekucyjny –

wzywa

do

spełnienia

świadczenia

bezpośrednio

państwową

jednostkę

organizacyjną, z której działalnością wiąże się to świadczenie; jednostka ta jest

obowiązana spełnić niezwłocznie świadczenie stwierdzone tytułem egzekucyjnym.

W myśl art. 1060 § 2 k.p.c., dopiero jeżeli tytuł egzekucyjny, obejmujący należność

pieniężną, nie zostanie wykonany w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia

wezwania, o którym mowa w § 1, wierzyciel może wystąpić do sądu o nadanie

tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w celu przeprowadzenia egzekucji z

rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika. Jak

wywodzi żalący się, mimo, że w postępowaniu przed sądem w sprawie dotyczącej

stosunku pracy stroną procesową jest państwowa jednostka organizacyjna, to

dłużnikiem w zakresie należności wynikającej z prawomocnego wyroku sądu nie

jest już ta jednostka, ale Skarb Państwa, w imieniu którego jednostka ta działa w

obrocie prawnym. Jak dalej podkreślono, GDDKiA jako jednostka organizacyjna nie

posiada żadnego majątku, z którego egzekucja mogłaby być prowadzona. Majątek

bowiem, którym rozporządza GDDKiA, jest majątkiem Skarbu Państwa, a wszystkie

działania, które GDDKiA wykonuje w obrocie prawnym, są wykonywane w imieniu

Skarbu Państwa. Konkludując żalący się stwierdził, iż Sąd Apelacyjny nie mógł

nadać swemu wyrokowi z dnia 22 marca 2012 r. klauzuli wykonalności przed

wykonaniem przez wierzyciela działań określonych w art. 1060 k.p.c.

W odpowiedzi na zażalenie dłużnika, wierzyciel wniósł o oddalenie zażalenia

i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od

pozwanego (dłużnika) na rzecz powoda (wierzyciela) kosztów postępowania

wszczętego zażaleniem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlega odrzuceniu.

Kodeks postępowania cywilnego ustanawia jednolity system zaskarżania

orzeczeń

sądowych

w

sprawach

cywilnych,

opierający

się

na

zasadzie

dwuinstancyjności. Przeciwko prawomocnym orzeczeniom sądów drugiej instancji

może być nadto skierowana do Sądu Najwyższego skarga kasacyjna (art. 398 1 § 1

k.p.c.), albo zażalenie (art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c.), które to środki zaskarżenia mają

nadzwyczajny charakter. Dopuszczalność poszczególnych środków odwoławczych

lub innych środków zaskarżenia jest zatem wyczerpująco uregulowana w

przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Ich wniesienie jest możliwe tylko

wówczas, gdy akt ten dopuszcza oznaczony środek odwoławczy lub inny środek

zaskarżenia.

Kwestię dopuszczalności wnoszenia do Sądu Najwyższego zażaleń normuje

art. 3941 k.p.c. Instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art.

394 k.p.c. regulacji, ograniczającej ją do wypadków wymienionych w tymże

przepisie. Powołany przepis wykładany jest więc restrykcyjnie w judykaturze

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07,

OSNC 2008 nr 2, poz. 29; z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008 nr

4, poz. 12; z dnia 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08, LEX nr 497695; z dnia 7

października 2009 r., III UZ 3/09, LEX nr 560877 i z dnia 20 stycznia 2010 r., II PZ

29/09, LEX nr 577837). Zauważa się, że treść art. 394 1 § 1 i 2 k.p.c. nie pozostawia

wątpliwości, że wyliczenie postanowień, na które przysługuje zażalenie do Sądu

Najwyższego, jest wyczerpujące (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24

maja 2011r., II PZ 8/11, LEX nr 1119589).

W tym też kontekście należy analizować dopuszczalność zażalenia do Sądu

Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu wyrokowi tego

sądu klauzuli wykonalności.

Warto podkreślić że postępowanie o nadanie tytułowi egzekucyjnemu

klauzuli wykonalności należy do postępowania egzekucyjnego, a nie do

postępowania rozpoznawczego. Zaskarżalność orzeczeń w tych postępowaniach

nie jest tożsama. Zgodnie z art. 767⁴ § 1 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu

wydane w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje w wypadkach wskazanych w

ustawie. Przepis art. 795 § 1 k.p.c. dopuszcza zaś zaskarżenie w drodze zażalenia

postanowienia sądu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, jednak regulacja

ta odnosi się tylko do postanowień sądu pierwszej instancji. Natomiast na

postanowienia sądu drugiej instancji co do nadania klauzuli wykonalności zażalenie

nie przysługuje.

W świetle art. 394¹ § 1 i 2 oraz art. 767⁴ § 1 i art. 795 § 1 k.p.c. zażalenie na

przedmiotowe postanowienie Sądu Apelacyjnego, jako niedopuszczalne, podlega

odrzuceniu z mocy art. 398⁶ § 3 w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c. O kosztach

postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1 i 3 w związku

z art. 398²¹ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.