II PZ 16/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 16/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. G. i in. , przeciwko T. Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością

o odprawę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 czerwca 2012 r.,

zażalenia powodów na wyrok Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 listopada 2011 r.,

uchyla

zaskarżone

postanowienie

w

części

dotyczącej

postępowania zabezpieczającego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu apelacji powodów: A. G., H. P.-Ś., J.

G., S. G. oraz pozwanej T. Spółki z o.o od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy

w W. z dnia 29 stycznia 2010 r. zasądzającego od pozwanej na rzecz powodów

m.in. tytułem odprawy kwoty, odpowiednio: 1) A. G. - 16.890 zł, 2) H. P.-Ś. - 14.404

zł, 3) J. G. - 14.553,75 zł, 4) S. G. - 16.890 zł, wszystkie z ustawowymi odsetkami,

do wyroku Sądu Okręgowego -Sądu Pracy w W. z dnia 29 stycznia 2010 r., zmienił

ten wyrok w ten sposób, że w punkcie I zasądził na rzecz powodów wyższe kwoty z

tytułu należnych odpraw, odpowiednio: 1) Andrzeja G. - 78.842,20 zł, 2) H. P.-Ś. 118.391 zł, 3) J. G. – 50.938,13 zł, 4) S. G. - 71.820,99 zł, wszystkie z ustawowymi

odsetkami; w punkcie II uchylił zaskarżony wyrok w jego punktach XI, XII, XIII, XIV;

w punkcie III zasądził tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje od

pozwanej na rzecz powodów /…/; w punkcie IV oddalił w pozostałej części apelację

J. G., a w punkcie V oddalił apelację pozwanej.

W uzasadnieniu postanowienia o kosztach procesu, zawartym w punkcie III

wyroku, Sąd Apelacyjny uwzględnił poniesione przez powodów koszty sądowe i

przewidziane stawki za zastępstwo procesowe oraz okoliczność, że część tych

kosztów została prawomocnie zasądzona przez Sąd Okręgowy w punktach I, III, V i

VII wyroku z dnia 29 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny stwierdził przy tym brak

podstaw do zwiększenia stawki minimalnej wynagrodzenia radców prawnych,

ponieważ pełnomocnik przedstawił argumentację roszczeń powodów na wstępie

postępowania i podtrzymał swoje stanowisko w toku procesu, stan faktyczny był w

istocie niesporny, a ocena prawna w stosunku do wszystkich reprezentowanych

przez pełnomocnika powodów analogiczna.

Natomiast Sąd ten uznał za nieuzasadnione żądanie zwrotu kosztów

postępowania zabezpieczającego, ponieważ powodowie nie ponieśli kosztów

sądowych związanych ze zgłoszeniem wniosku o zabezpieczenie powództw.

Wskazane

przez

pełnomocnika

powodów

koszty

dotyczyły

postępowania

zabezpieczającego prowadzonego przez komornika, ale obciążają one dłużnika,

czyli stronę pozwaną, i od niej zostaną wyegzekwowane. W zażaleniu na

postanowienie o tych kosztach procesu, zawarte w punkcie III wyroku, pełnomocnik

powodów zarzucił naruszenie prawa procesowego, w szczególności: 1/ art. 98 § 1

k.p.c. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji brak obciążenia

strony pozwanej - mimo zgłoszenia stosownego wniosku - wszystkimi kosztami

strony powodowej niezbędnymi do celowego dochodzenia praw (kosztami

procesu), 2/ art. 98 § 2 k.p.c. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i w

konsekwencji brak uwzględnienia w ramach niezbędnych kosztów procesu

wszystkich poniesionych kosztów sądowych, 3/ art. 745 § 1 k.p.c. przez jego

niezastosowanie

i

w konsekwencji

brak

zasądzenia

na

rzecz powodów

poniesionych przez nich kosztów postępowania zabezpieczającego.

Wnoszący zażalenie twierdził, że nieprawidłowe zastosowanie art. 98 § 1 i §

2 k.p.c. „doprowadziło do braku obciążenia strony pozwanej - mimo zgłoszenia

stosownego wniosku - wszystkimi kosztami strony powodowej niezbędnymi do

celowego dochodzenia praw (kosztami procesu)” i określił wynikłe stąd „niedobory”.

W uzasadnieniu odwołał się do orzeczeń Sądu Najwyższego, które potwierdzają

konieczność zasądzenia na rzecz powodów poniesionych przez nich kosztów

postępowania zabezpieczającego, gdyż „komornik tylko ustala koszty wykonania

zabezpieczenia, nie jest natomiast władny orzec, kto te koszty ma ponieść, gdyż

zgodnie z art. 745 rozstrzygnięcie w tym względzie należy do sądu”, a o „kosztach

postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym

postępowanie w sprawie (art. 745 § 1 k.p.c.)”. Powodowie przedłożyli dokumenty

potwierdzające poniesienie przez nich kosztów postępowania zabezpieczającego w

wysokości odpowiednio: 1) A. G. - 1.915 zł, 2) H. P.-Ś. 3.334 zł, 3) J. G. - 1.699 zł

oraz 4) S. G. -1.847 zł, zatem również te kwoty powinny zostać zasądzone na ich

rzecz od pozwanej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione w części dotyczącej nie zasądzenia zwrotu

należnych

powodom

kosztów

postępowania,

ponieważ

Sąd

Apelacyjny

bezpodstawnie uznał, że „powodowie nie ponieśli kosztów sądowych związanych

ze

zgłoszeniem

wniosku

o

zabezpieczenie

powództw”,

oraz

że

koszty

postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez komornika „obciążają

dłużnika czyli stronę pozwaną i zostaną od niej wyegzekwowane”. Tymczasem z

powołanego przez ten Sąd postanowienia komornika (k. 965) wynika, że

wymienione koszty postępowania zostały zapłacone „przez wierzyciela”, który do

czasu wydania wyroku ponosi te koszty we własnym zakresie. W konsekwencji

prawomocne postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania zabezpieczającego,

które nie ma charakteru kończącego sprawę, nie uzasadnia obciążenia nimi strony

zobowiązanej, tj. dłużnika zabezpieczenia, ponieważ w przedmiocie także tych

kosztów orzeka ostatecznie sąd dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w

zależności od wyniku procesu (art. 98 k.p.c.). Rację mają zatem wnoszący

zażalenia, że na podstawie art. 745 § 1 k.p.c. w związku z art. 770 k.p.c., komornik

ustala wyłącznie wysokość kosztów wykonania zabezpieczenia, natomiast o

poniesionych kosztach postępowania zabezpieczającego rozstrzyga sąd w

orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CZP 13/11, LEX nr 960510). W

pozostałym zakresie kosztów procesu zabrakło argumentów, z których miały

wynikać „niedobory” zasądzenia „wszystkich kosztów procesu strony powodowej”.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.