II PZ 15/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 15/11

POSTANOWIENIE

Dnia 5 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa M. S.

przeciwko Województwu […]

o odszkodowanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 5 maja 2011 r.,

na skutek zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 stycznia 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w pkt 2 wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r. Sąd

Okręgowy w P. zasądził od powoda M. S. na rzecz pozwanego Województwa

kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na podstawie art.

98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 w

związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego

ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Powód w zażaleniu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie

przepisów

postępowania,

tj.

art.

k.p.c.,

przez

jego

bezzasadne

niezastosowanie, tj. nieodstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu w

całości, pomimo że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu tego

przepisu (powód udowodnił, że doszło do naruszenia zasady równego traktowania

w zatrudnieniu, pozwana zakwestionowała swoją legitymacje bierną dopiero w toku

postępowania apelacyjnego, powód jest osobą bezrobotną, bez stałego źródła

utrzymania), a także art. 103 k.p.c., przez nieobciążenie strony pozwanej kosztami

postępowania,

wywołanymi

jej

niesumiennym

i

oczywiście

niewłaściwym

postępowaniem (podniesienie braku legitymacji biernej dopiero na rozprawie

apelacyjnej). Domagał się zmiany postanowienia i odstąpienia od obciążania

powoda kosztami postępowania oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda

kwoty 450 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, a także zasądzenia na

swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, ewentualnie uchylenia

zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ostateczny wynik sprawy decyduje o obowiązku zwrotu kosztów procesu.

Wskazuje on na to, że w zasadzie – (art. 98 § 1 k.p.c.) - strona przegrywająca

sprawę ma obowiązek zwrócenia wygrywającemu przeciwnikowi poniesionych

przez niego kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej

obrony.

Urzeczywistniający zasadę słuszności art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek

od zasady odpowiedzialności za wynik sporu, a zatem nie podlega wykładni

rozszerzającej i związany jest z obowiązkiem strony podania okoliczności

zezwalających na przyjęcie, że zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

Powód w postępowaniu apelacyjnym nie powołał ani faktów ani dowodów na

ich poparcie, które mogłyby stanowić o zastosowaniu tego szczególnego

uregulowania. Za oczywiście pozbawione racji uznać więc należy oczekiwanie na

prowadzenie w tym kierunku postępowania wyjaśniającego, którego nie inicjował,

przez Sąd Okręgowy z urzędu. W tej sytuacji nie mógł odnieść zamierzonego

rezultatu, pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, zarzut naruszenia art. 102

k.p.c.

Odnośnie natomiast do zarzutu naruszenia art. 103 k.p.c. wskazać należy,

że jest to również przepis stanowiący wyjątek od zasady obowiązującej przy

orzekaniu o kosztach procesu, tj. zasady odpowiedzialności stron za wynik procesu

(art. 98 § 1 k.p.c.). Może on więc znaleźć zastosowanie tylko w okolicznościach w

tym przepisie wskazanych i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przy orzekaniu o

kosztach procesu za drugą instancję jedynie okoliczności przewidziane w art. 103

k.p.c., występujące w postępowaniu w tej instancji, mogą uzasadnić zastosowanie

tego przepisu. Pozwanej nie można jednakże zarzucić ani niesumiennego, ani

niewłaściwego postępowania dlatego, że korzystając z przysługującego jej

uprawnienia wniosła apelację od niekorzystnego dla niej wyroku Sądu pierwszej

instancji. Niesumiennym ani niewłaściwym postępowaniem nie było też popieranie

przez pozwaną apelacji przed Sądem Okręgowym i podniesienie w postępowaniu

apelacyjnym zarzutu braku legitymacji biernej. Przy orzekaniu o kosztach procesu

za drugą instancję nie ma zaś znaczenia – z punktu widzenia możliwości

zastosowania art. 103 k.p.c. – postępowanie pozwanej przed Sądem pierwszej

instancji.

Z tych względów brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia powoda,

wobec czego Sąd Najwyższy z mocy art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

postanowił jak w sentencji.