II PUB 39/26 · Sąd Najwyższy

II PUB 39/26 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z odwołania J. M. i B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gorzowie Wielkopolskim‎o ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 marca 2026 r.,‎wniosku odwołującej się B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Szanciło w sprawie II PUBO 2/26 (poprzednio I PUBO 1/25) odrzuca wniosek.

UzasadnienieWnioskiem z 2 października 2025 r. pełnomocnik powoda B. sp. z o.o. wniósł o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Szanciło wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowania po powołaniu. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powoda wskazał, że Sędzia Tomasz Szanciło został powołany do Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze, na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa powołanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Ponadto w treści wniosku powołano się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej u.SN (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 622) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek strony lub uczestnika postępowania przed Sądem Najwyższym, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Wniosek o stwierdzenie powołanych w ustawie o Sądzie Najwyższym przesłanek powinien być złożony wobec sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym, wyznaczonego do składu rozpoznającego: środek zaskarżenia, sprawę dyscyplinarną, sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury, sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego oraz sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku (art. 29 § 6 u.SN).

Poza tym, wniosek z art. 29 § 5 u.SN powinien zostać złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Wniosek powinien również spełniać wymogi, o których mowa w art. 29 § 9 u.SN, tj. wymogi przewidziane dla pisma procesowego, a także zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 § 5 u.SN oraz powoływać okoliczności uzasadniające żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Niespełnienie wskazanych wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem wniosku z art. 29 § 5 u.SN bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 9 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 § 10 zdanie pierwsze u.SN).

Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny (np. wniesiony przez podmiot inny niż wynika to z art. 29 § 7 u.SN). W niniejszej sprawie, wniosek z 2 października 2025 r. nie spełnia wymagań formalnych, o których mowa w art. 29 § 9 pkt 2 powołanej ustawy. Wniosek powinien bowiem zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. W ramach tych okoliczności wnioskodawca powinien wskazać okoliczności związane z powołaniem sędziego, jego postępowaniem po powołaniu, a także wpływ związanego z tym naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności na wynik konkretnej, rozpoznawanej przez sędziego sprawy, z uwzględnieniem jej charakteru.

Tymczasem wnioskodawca, argumentując zasadność swojego wniosku, powołuje się wyłącznie na okoliczności towarzyszące powołaniu SSN Tomasza Szanciło. Przedmiotowy wniosek wymagań formalnych w sposób oczywisty nie spełnia. Nie zawiera on bowiem żadnych okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że wobec wskazanego sędziego zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 ust 5 ustawy. Wnioskodawca nie sprostał też obowiązkowi przedstawienia okoliczności postępowania SSN Tomasza Szanciło już po jego powołaniu, które mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia wymagań niezawisłości i bezstronności.

Braki te, zgodnie z art. 29 § 10 zd. 1 u.SN, stanowią podstawę do odrzucenia wniosku. [r.g.] ‎