II PSK 306/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PSK 306/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa W. P.‎przeciwko Zespołowi (…) P. S.A. z siedzibą w K. ‎o odszkodowanie w związku z dyskryminacją w zatrudnieniu,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 marca 2022 r.,‎skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III APa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powódki kosztami pełnomocnika pozwanego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

W wyroku z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III APa (…), Sąd Apelacyjny w (…) – w sprawie z powództwa W. P. przeciwko Zespołowi (…) P. S.A. z siedzibą w K. – oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt III P (…), oddalającego powództwo o odszkodowanie w związku z dyskryminacją w zatrudnieniu.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie występują dwa problemy. Pierwszy z nich sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy praktyka pozwanego opisana w ustalonym stanie faktycznym może zostać zakwalifikowana jako dyskryminacja w rozumieniu art. 183a § 1 - § 4 k.p. oraz art. 113 k.p. Drugi polega na przesądzeniu, czy Sąd związany jest wskazaną przez powoda podstawą prawną. Ma to znaczenie, jeśli uwzględni się, że powód domagał się odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania, a Sąd Okręgowy w K. i Sąd Apelacyjny w (…) zbadały jego roszczenie tylko z pozycji dyskryminacji.

Tymczasem zastosowanie mogły mieć również inne normy przeciwdziałające nierównemu traktowaniu (art. 112 k.p. i związany z nim art. 471 k.c.), zwłaszcza, gdy pozwany pozostawał (od czerwca 2014 r.) bierny i nie dążył do wyrównania wynagrodzeń. Niezbędne jest rozstrzygnięcie przez Sąd Apelacyjny w (…), czy działanie pozwanego było obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a także czy środki służące osiągnięciu tego celu były właściwe i konieczne. Nadto istnieją ważne przyczyny o charakterze ogólnym, wykraczającym poza sferę ściśle prywatnego interesu samych stron procesowych, zwłaszcza dotyczące potrzeby ukształtowania jednolitej praktyki prowadzenia postępowania dowodowego, w tym stosowania nowych przepisów w sprawie pomijania dowodów przez sądy powszechne.W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej; o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej Spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08).

Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134).

W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967).Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Skarżąca oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wiąże z występowaniem w sprawie „dwóch problemów”, które w istocie sprowadza do ogólnikowych pytań o prawidłowość stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji.

Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku mogłaby być ewentualnie formułowana w zakresie próby wykazania przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. – w żadnym razie nie przekonuje o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Przede wszystkim brakuje odpowiedniego wywodu, którym skarżąca wykazałaby oczywistą zasadność jej skargi w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Brakuje w uzasadnieniu wniosku rzeczowego odniesienia się do podstaw zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji, do analizy interpretacyjnej przepisów prawa materialnego szeroko przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w (…).Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.).

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 102 k.p.c.