II PSK 297/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PSK 297/21 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z powództwa B. W.‎przeciwko Zespołowi Szkół (…) nr (…) w P. obecnie Szkole Podstawowej nr (…) w P.‎o przywrócenie do pracy,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lutego 2022 r.,‎skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P.‎z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt VII Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w P., wyrokiem z dnia 26 października 2020 r., oddalił apelację B. W. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 26 stycznia 2017 r., mocą którego oddalono jej powództwo o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenie stosunku pracy oraz przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy.W sprawie ustalono, że B.W. posiada stopień nauczyciela mianowanego od dnia 2 stycznia 2002 r. W pozwanym Zespole Szkół (…) nr (…) w P. powódka pozostawała zatrudniona od dnia 1 września 2007 r. W dniu 12 marca 2014 r. pozwany z własnej inicjatywy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy powódki.W projekcie oceny jej pracy z dnia 9 czerwca 2014 r. pozwany wskazał, że powódka wykazuje niską znajomość programów nauczania i ma problemy z ich prawidłową realizacją.

Z powyższym projektem oceny nie zgodziła się powódka, kwestionując go w całości. W karcie oceny pracy z dnia 26 czerwca 2014 r. pozwany podtrzymał ocenę pracy powódki zawartą w projekcie. Powódka odmówiła przyjęcia karty oceny pracy, zaś w piśmie z dnia 30 lipca 2014 r. powódka została poinformowana o podtrzymaniu negatywnej oceny pracy z dnia 26 czerwca 2014 r. przez zespół oceniający przy Kuratorium Oświaty w P. Pismem z dnia 30 lipca 2014 r. pozwany wypowiedział powódce umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.

Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę pozwany wskazał negatywną ocenę pracy.Wyrokiem z dnia 19 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację powódki. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r. (II PK 164/18) Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że wbrew twierdzeniom Sądu Okręgowego, ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielom mianowanym na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 5 Karty Nauczyciela przebiega dwutorowo: sąd pracy rozpoznający odwołanie pracownika bada zarówno formalną prawidłowość dokonanej oceny pracy nauczyciela, jak i merytoryczną zasadność dokonanej oceny.

Nie można zatem uznać, że sąd nie posiada kompetencji do ustalenia, czy pracodawca zachował warunki formalne, obowiązujące w trakcie procedury w przedmiocie wydania oceny pracy nauczyciela, w tym do złożenia przez nauczyciela uwag i zastrzeżeń do projektu oceny, a uchybienie przez pracodawcę zasadom procedury nie skutkuje wadliwością wypowiedzenia stosunku pracy.Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy wskazał, że art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela stanowi, iż ocenę pracy ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń.

Z kolei przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego, w brzmieniu obowiązującym w okresie oceniania powódki, stanowił, że dyrektor szkoły jest obowiązany zapoznać nauczyciela z pisemnym projektem oceny i wysłuchać jego uwag i zastrzeżeń. Nauczyciel może zgłosić swoje uwagi na piśmie, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od dnia zapoznania się z projektem oceny.

Co do zasady pracodawca nie powinien zatem przedstawiać nauczycielowi oceny jego pracy podczas biegu 3-dniowego terminu, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu, nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy nauczyciel w trakcie biegu tego terminu przedłoży już swoje uwagi i zastrzeżenia. Funkcja omawianego przepisu zostanie wówczas spełniona.W sprawie projekt oceny został przedstawiony powódce w dniu 23 czerwca 2014 r. Termin do złożenia uwag i zastrzeżeń upływał zatem z końcem dnia 26 czerwca 2014 r., co oznaczało, że w razie nieprzedstawienia uwag i zastrzeżeń dyrektor mógł wystawić ocenę pracy najwcześniej w dniu 27 czerwca 2014 r.

Sąd Okręgowy uznał, że powódka przedstawiła pracodawcy swoje uwagi i zastrzeżenia w piśmie z dnia 24 czerwca 2014 r. i dotarły one do pracodawcy przed wystawieniem ostatecznej oceny. Z treści odpowiedzi na pozew wynikało jednoznacznie, że „pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. powódka wniosła do projektu negatywnej oceny jej pracy uwagi, które nie zostały uwzględnione przez pozwanego”. W konsekwencji Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że pracodawca zachował warunki formalne przy wydawaniu oceny pracy powódki, ponieważ przed upływem 3-dniowego terminu do złożenia uwag powódka przedstawiła swoje stanowisko, a pracodawca zapoznał się z nim.Sąd Okręgowy doszedł także do wniosku, że stawiane powódce okazały się prawdziwe i uzasadniały negatywną ocenę jej pracy oraz rozwiązanie z nią stosunku pracy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 5 Karty Nauczyciela.Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik powódki, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości.

We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na występowanie zagadnień prawnych, sprowadzających się do pytań: (-) czy pracodawca może ustalić ocenę pracy nauczyciela przed upływem terminu, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (dalej rozporządzenie), jeżeli nauczyciel złożył swoje uwagi i zastrzeżenia przed upływem tego terminu, a oceniający zapoznał się z treścią uwag i zastrzeżeń? (-) czy zgodnie z art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela (dalej KN) w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia w związku z art. 6 k.c. na pracodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, że zapoznał nauczyciela z projektem oceny jego pracy oraz wysłuchał jego uwag i zastrzeżeń do przedstawionego projektu oceny?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania.Skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3899 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie tej przesłanki. Zgłoszone zagadnienie prawne może bowiem zostać wyjaśnione przy wykorzystaniu powszechnie dostępnych metod wykładni. Otrzymany w ten sposób wynik jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Oznacza to, że takie zagadnienie nie ma waloru „istotności” w rozumieniu art. 3899 § 1 pkt 1 k.p.c.Przewidziany KN (art. 6a ust.

8) tok postępowania przygotowania oceny pracy nauczyciela zakłada, że ocenę pracy ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia - w brzmieniu obowiązującym w okresie oceniania powódki - dyrektor szkoły był obowiązany zapoznać nauczyciela z pisemnym projektem oceny i wysłuchać jego uwag i zastrzeżeń. Nauczyciel mógł zgłosić swoje uwagi na piśmie, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od dnia zapoznania się z projektem oceny. Zgodnie z tą regulacją obowiązkowi dyrektora odpowiada uprawnienie nauczyciela, które może być realizowane w określonym czasie.

Należy jednak podkreślić, że przepis § 5 rozporządzenia składa się z dwóch części, które są wobec siebie niezależne i mają samodzielny charakter. Przewidziany trzydniowy termin dotyczy uprawnienia nauczyciela, a jego celem jest zapewnienie efektywności procedury (dokonywania oceny pracy nauczyciela). Oznacza to, co słusznie wskazał Sąd odwoławczy, że nauczyciel może w ciągu trzech dni od dnia zapoznania się z projektem oceny może zgłosić swoje uwagi na piśmie, a dyrektor uprawniony jest do doręczenia nauczycielowi oryginału karty oceny pracy, dopiero po upływie tego terminu.

Chodzi bowiem o ochronę nauczyciela i zagwarantowanie mu możliwości zrealizowania jego uprawnienia, wskazanego przez ustawodawcę. Oznacza to, że nie dochodzi do naruszenia tego uprawnienia w sytuacji, w której dyrektor zapoznał nauczyciela z pisemnym projektem oceny, wysłuchał jego uwag i zastrzeżeń (to jest obowiązek dyrektora i to na mim spoczywa ciężar dowodowy w tym zakresie), a nauczyciel zrealizował swoje uprawnienie do zgłoszenia uwag dotyczących projektu oceny na piśmie. Wypełnienie tej procedury pozwala na podjęcie kolejnych działań przez dyrektora, choćby nie upłynął jeszcze trzydniowy termin, przewidziany w § 5 ust. 1 rozporządzenia.Tak ujęte ramy prawa materialnego prowadzą do wniosku, że na tle wskazanych w sprawie podstaw prawnych nie występuje istotne zagadnienie prawne, co obliguje do orzeczenia w myśl art. 3899 § 2 k.p.c.