II PO 2/08 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 21 października 2008 r.

II PO 2/08

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06

(Dz.U. Nr 59, poz. 367; OTK-A 2008 nr 3, poz. 39) nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (art. 4011 k.p.c.) w sprawie zakończonej postanowieniem

Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia porządkowego wydanego na podstawie art. 49 i

50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.

Nr 98, poz. 1070 ze zm.).

Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Sędziowie: SN:

Zbigniew Myszka, SA Halina Kiryło.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2008 r. sprawy z powództwa Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w Warszawie oraz Edyty P. przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych [...]

w Ś. o ustalenie stosunku pracy, na skutek wniosku Ogólnopolskiego Akademickiego

Związku Zawodowego w Warszawie o wznowienie postępowania sądowego

o d d a l i ł skargę o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Jacek B. prezes Akademickiego Związku Zawodowego w Warszawie zastępowany przez adwokata A.K. złożył do Sądu Najwyższego skargę o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie II BP 44/07, podając jako przyczynę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06

(wydany na skutek skargi kasacyjnej i opublikowanym w dniu 9 kwietnia 2008 w

Dzienniku Ustaw Nr 59 pod poz. 367) orzekający niezgodność z Konstytucją art. 4241

§ 1 i 2 k.p.c.

Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że w dniu 1 kwietnia 2008 r.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją

RP w części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie” i narusza art.

32 ust.1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W dniu 9 kwietnia 2008 r. wyrok ten został

opublikowany w Dzienniku Ustaw i orzeczenie weszło wtedy w życie. Zgodnie z art.

190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe (a takim jest postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2007 r., II BP 44/07),

stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Skoro spełniona jest konstytucyjna podstawa wznowienia z art. 190 ust. 4 Konstytucji

to skarga o wznowienie postępowania kasacyjnego jest uzasadniona, a orzeczenie

Sądu Najwyższego jako obiektywnie naruszające Konstytucję powinno ulec uchyleniu i zostać wyeliminowane z obrotu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Niewątpliwie podstawą wznowienia postępowania może być orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Zgodnie z

art. 4011 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją,

ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało

wydane orzeczenie. Niewątpliwie też wykładnia art. 4011 k.p.c. powinna uwzględniać

generalny kierunek interpretacji, wyznaczony treścią art. 190 ust. 4 Konstytucji i skłaniający zasadniczo do stanowiska o dopuszczalności wznowienia postępowania w

razie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o niekonstytucyjności przepisu

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r., V CNP 45/07, LEX nr

34227).

Jednakże wyrok Trybunału Konstytucyjnego umożliwia wznowienie postępowania tylko w takich sprawach, w których niekonstytucyjny przepis lub jego fragment

był merytoryczną podstawą ferowania orzeczenia, ad casum tak jednak nie jest. Zasadniczym bowiem przepisem, który doprowadził do odrzucenia przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 października 2007 r., II BP 44/07, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 23 maja 2006 r. [...] był art. 1 i 2

k.p.c. W motywach orzeczenia Sąd Najwyższy expressis verbis wskazał, iż postano-

wienia porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001

r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) mają publicznoprawny charakter, a sprawy wynikłe na ich tle nie są sprawami cywilnymi w

rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c. A zatem orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2007 r., II BP 44/07, nie zostało wydane jedynie na podstawie zmienionego

przez Trybunał Konstytucyjny art. 4211 § 1 k.p.c., lecz równorzędną i wystarczającą

podstawą odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z

dnia 23 maja 2006 r. [...] był art. 1 i 2 k.p.c., co uniemożliwia zastosowanie w sprawie

niniejszej art. 4011 k.p.c. i wznowienie postępowania. Innymi słowy, postanowienia

porządkowe wydawane na podstawie art. 49 i 50 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych mają publicznoprawny charakter i nie są

sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 i 2 k.p.c.

Prawomocne postanowienia sądu mające za przedmiot rozstrzygnięcia porządkowe nie podlegają wznowieniu tylko z tego powodu, że Trybunał Konstytucyjny

zmienił treść normatywną art. 4241 § 1 k.p.c.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.