Legislator Case Law & Legislation
II PK 70/11 AI generated

Supreme Court dismisses appeal, upholding teacher's reinstatement due to union protection violation.

Case Number II PK 70/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court order reinstating a teacher to her position. The teacher was unlawfully dismissed while protected by union statutes, as the school failed to obtain necessary consent from the union leadership before termination. The court ruled that the procedural violation of union protection laws was sufficient grounds for reinstatement, rendering the employer's choice of the specific teacher for dismissal legally irrelevant.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o związkach zawodowych art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 1; Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r.; Naruszenie procedury uzyskania zgody zarządu organizacji związkowej na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem objętym ochroną skutkuje przywróceniem do pracy bez konieczności rozstrzygania o merytorycznej zasadności wypowiedzenia.

Keywords

AI generated
union protection teacher dismissal reinstatement order procedural violation cassation appeal labor law school employment

Cited Legislation

AI generated
art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych
Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), w tym art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 i
art. 8 k.p. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych
niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.
art. 45 § 1 k.p. w zw. z art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Nauczyciela w związku z art. 45 § 1 k.p., ponieważ wobec zmniejszenia liczby
art. 39813 § 2 k.p.c.
którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), brak jest ustaleń co do
art. 39814 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).
art. 8 k.p
niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.
art. 45 § 1 k.p
Nauczyciela w związku z art. 45 § 1 k.p., ponieważ wobec zmniejszenia liczby
art. 39813 § 2 k.p.c
którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), brak jest ustaleń co do
art. 39814 k.p.c
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II PK 70/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa K. B.

przeciwko Szkole Podstawowej /…/

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 23 listopada 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 23

listopada 2010 r. zmienił zaskarżony przez powódkę wyrok Sądu Rejonowego –

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lipca 2010 r. w ten sposób, że

przywrócił K. B. do pracy w pozwanej Szkole Podstawowej /…/na poprzednie

warunki pracy i płacy związane z przeniesieniem w stan nieczynny.

Według ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, powódka była

zatrudniona u strony pozwanej od 29 sierpnia 1996 r., uzyskując w roku 2000

stopień nauczyciela mianowanego. Posiadała kwalifikacje zawodowe do nauczania

początkowego z muzyką. W roku szkolnym 2009/2010 zmniejszono z 9 do 6,5

liczbę etatów w szkole, zlikwidowano także odrębny oddział przedszkolny, bo

połączono go z klasą pierwszą. Pozwana szkoła zatrudniała dwie osoby o takich

samych kwalifikacjach w zakresie nauczania początkowego – powódkę oraz M. W.

Do zwolnienia wytypowano jednak powódkę, czego przyczyną były liczne skargi

składane na jej pracę przez rodziców. W dniu 25 maja 2010 r. pozwana

wypowiedziała stosunek pracy powódce, informując uprzednio Związek Zawodowy

„Solidarność” Sekcję Oświaty i Wychowania o zamiarze rozwiązania stosunku

pracy z K. B., na co związek zawodowy nie wyraził zgody, powołując się w tym

piśmie na ustawę z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (jednolity tekst:

Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), w tym art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 i

2. Powódka jako członek zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej objęta

była bowiem ochroną, o której mowa w art. 32 w związku z art. 34 2 ustawy o

związkach zawodowych, z tym że o fakcie podjęcia stosownej uchwały ani związek

zawodowy, ani powódka nie poinformowali dyrektora pozwanej przed wręczeniem

wypowiedzenia K. B. Taką informację Sekcja Regionalna Oświaty i Wychowania

NSZZ „Solidarność” przekazała dopiero 13 lipca 2010 r., a więc już w okresie

wypowiedzenia, załączając kopię uchwały nr 4 Walnego Zebrania Delegatów

MKOiW NSZZ „Solidarność” z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie liczby osób

chronionych na podstawie art. 342 w związku z art. 32 ustawy o związkach

zawodowych oraz kopię uchwały nr 1 Zarządu MKOiW NSZZ „Solidarność” w K. w

sprawie liczby osób chronionych na podstawie art. 342 w związku z art. 32 ustawy o

związkach zawodowych. Z uchwał tych wynikało, że w kadencji 2010 – 2014

osobami chronionymi są członkowie Zarządu MKOiW NSZZ „Solidarność” w K.

oraz osoby wchodzące w skład Zarządu Komisji Kół NSZZ „Solidarność” działający

w placówkach oświatowych, w tym powódka K. B. W dniu 15 czerwca 2010 r.

powódka złożyła wniosek o przeniesienie jej w stan nieczynny.

W ocenie Sądu odwoławczego ochrony, którą objęta była powódka, nie

wyłączała niewiedza pracodawcy o podjęciu stosownej uchwały. Co więcej,

okoliczność, że w piśmie związku zawodowego o braku zgody na rozwiązanie

stosunku pracy z powódką powołano się na art. 32 ustawy o związkach

zawodowych, „powinna stanowić dla pozwanej pewnego rodzaju bodziec do

podjęcia działań zmierzających do upewnienia, czy powódka być może nie jest

objęta właśnie ochroną przed rozwiązaniem stosunku pracy”. „Wypowiedzenie

stosunku pracy bez szczegółowego wyjaśnienia sytuacji powódki winno w takim

przypadku, zdaniem Sądu Okręgowego, obarczać pozwaną, nawet jeżeli

rzeczywiście nie wiedziała o objęciu powódki ochroną ustawową”. Sąd drugiej

instancji wskazał też, że dyrektor szkoły wiedziała wcześniej przynajmniej o

członkostwie powódki w związku zawodowym „Solidarność”, a w takiej sytuacji to

pracodawca powinien zwrócić się do związku zawodowego o informację, czy

powódka uzyskała ochronę przewidzianą w przepisach ustawy o związkach

zawodowych, a nie oczekiwać na powiadomienie o objęciu ochroną przez

powódkę, czy też związek zawodowy. Ponadto Sąd odwoławczy wyraził pogląd, że

zastosowana przez ustawodawcę w art. 32 ustawy o związkach zawodowych

ochrona działaczy związkowych przed rozwiązaniem stosunku pracy obejmuje

swym zakresem tzw. szerszy zakaz wypowiadania, dotycząc również rozwiązania

wcześniej wypowiedzianego stosunku pracy, jeżeli w okresie wypowiedzenia

pracownik nabył uprawnienia ochronne, czy też pracodawca już po dokonaniu

wypowiedzenia uzyskał informację o objęciu pracownika ochroną. Taka sytuacja

zaistniała zaś w sprawie niniejszej, bo w okresie wypowiedzenia dotarła do

dyrektora pozwanej szkoły informacja o statusie powódki jako chronionego członka

zarządu związku zawodowego.

Z tych przyczyn wypowiedzenie powódce stosunku pracy naruszało art. 32

ust.1 w związku z art. 342 ustawy o związkach zawodowych, bo dokonano go bez

zgody zarządu związku zawodowego, wobec czego jej powództwo o przywrócenie

do pracy, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, zasługiwało na uwzględnienie.

Strona pozwana wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego,

opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, przez:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 w związku z art. 34 2 ust. 1

ustawy o związkach zawodowych, ponieważ statusu członka związku zawodowego

podlegającego ochronie nie można domniemywać, natomiast z pisma z dnia 30

kwietnia 2010 r. NSZZ „Solidarność” nie wynika jednoznacznie, aby powódka

podlegała szczególnej ochronie związkowej, a powyższe wskazane jest wprost w

treści zmienionej normy z art. 34 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych

nakazującej wskazanie o tym wprost pracodawcy (na piśmie), co w niniejszym

przypadku nie miało miejsca;

2. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 w związku z art. 34 2 ust. 1

ustawy o związkach zawodowych oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie

powiadamiania przez pracodawcę zarządu zakładowej organizacji związkowej o

liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy oraz wskazywania

przez zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej

pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, a także dokonywania

zmian w takim wskazaniu, ponieważ pismo NSZZ „Solidarność” z dnia 30 kwietnia

2010 r. nie spełnia wymogów imiennego wskazania powódki jako członka związku

zawodowego podlegającego szczególnej ochronie, a także imienne wskazanie nie

zostało złożone przez właściwy organ, tj. zarząd międzyzakładowej organizacji

związkowej przed dokonaniem wypowiedzenia „umowy o pracę”, w związku z tym

szczególna ochrona związkowa nigdy powódce nie przysługiwała;

3. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach

zawodowych, ponieważ pismo NSZZ „Solidarność” z dnia 30 kwietnia 2010 r.

zawierające brak zgody na rozwiązanie stosunku pracy nie pochodziło od

właściwego organu, tj. od zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej, w

związku z czym takie wady w zakresie konsultacji związkowej nie mogą być

konwalidowane w toku późniejszego postępowania sądowego, tym bardziej że

późniejsza informacja NSZZ „Solidarność” z 12 lipca 2010 r. również nie pochodziła

od właściwego organu związkowego;

4. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 w związku z art. 34 2 ust. 1

ustawy o związkach zawodowych, ponieważ tzw. szerszy zakaz wypowiadania

stosunków pracy wynikający ze szczególnej ochrony związkowej nie ma

zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem powódka została wybrana do zarządu

międzyzakładowej

organizacji

związkowej

jeszcze

przed

dokonaniem

wypowiedzenia z dnia 25 maja 2010 r., o czym pozwana nie została uprzednio

poinformowana, w związku z czym poinformowanie przez powódkę o tym, że jest

członkiem zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej dopiero w toku

postępowania sądowego nie skutkuje obowiązywaniem szczególnej ochrony

związkowej;

5. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach

zawodowych w związku z art. 20 ust. 5a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta

Nauczyciela, ponieważ pozwana wiedząc, że powódka jest tylko szeregowym

członkiem związku zawodowego, dokonała właściwej konsultacji wypowiedzenia

stosunku pracy, w związku z czym niepoinformowanie pozwanej (przed

dokonaniem wypowiedzenia) o tym, że powódka została wybrana do zarządu

międzyzakładowej organizacji związkowej nie może pociągać dla pozwanej

negatywnych skutków prawnych w postaci uwzględnienia powództwa;

6. niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p. w związku z art. 32 ust. 1 ustawy

o związkach zawodowych, ponieważ celowe zatajenie (w okresie przed

dokonaniem wypowiedzenia „umowy”) przez powódkę oraz międzyzakładową

organizację związkową faktu, że powódka jest członkiem zarządu stanowi

nadużycie prawa podmiotowego, w związku z tym pozwana nie musiała uzyskać

zgody związków zawodowych na dokonanie rozwiązania stosunku pracy za

wypowiedzeniem;

7. niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy – Karta

Nauczyciela w związku z art. 45 § 1 k.p., ponieważ wobec zmniejszenia liczby

oddziałów w pozwanej szkole decydującym kryterium (obok skarg rodziców na

pracę powódki) wyboru nauczyciela, z którym należy rozwiązać stosunek pracy jest

wykształcenie, w związku z czym, z uwagi na to, że powódka ma mniejszy stopień

awansu zawodowego niż Pani M. W. (która dodatkowo ma ukończony jeden więcej

kierunek studiów podyplomowych), to należało z nią rozwiązać stosunek pracy.

Opierając skargę na takich podstawach, skarżąca wniosła o uchylenie

wyroku Sądu Okręgowego w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów

postępowania kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. oddalenie powództwa i zasądzenie na

rzecz pozwanej kosztów postępowania za wszystkie instancje.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w brzmieniu

obowiązującym od 1 lipca 2003 r. (wprowadzonym ustawą z dnia 26 lipca 2002 r. o

zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr

135, poz. 1146), pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji

związkowej, między innymi, wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie

wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym

członkiem

danej

zakładowej

organizacji

związkowej,

upoważnionym

do

reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby

dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, z

wyjątkiem sytuacji, gdy dopuszczają to odrębne przepisy, przy czym zarząd

zakładowej

organizacji

związkowej

wskazuje

pracodawcy

pracowników

podlegających ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 w liczbie określonej w ust. 3

lub w ust. 4. Przepis ten stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej

(art.

ust.

ustawy

o

związkach

zawodowych),

z

tym

że

zarząd

międzyzakładowej organizacji związkowej, która w co najmniej jednym zakładzie

pracy objętym jej działaniem zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do

uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 241 25a Kodeksu

pracy, może wskazać pracowników podlegających ochronie przewidzianej w art. 32

ust. 1 w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 lub w liczbie ustalonej

zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 w jednym zakładzie pracy wskazanym przez tę

organizację spośród zakładów pracy objętych jej działaniem, w którym ta

organizacja zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu

organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, powiększonej

o liczbę pozostałych zakładów pracy objętych działaniem tej organizacji, w których

jest zatrudnionych co najmniej 10 pracowników będących jej członkami (art. 34 2

ust. 1 ustawy o związkach zawodowych). W obecnym stanie prawnym,

obowiązującym od 1 lipca 2003 r., doniosłe znaczenie ma zatem imienne

wskazanie pracodawcy przez zarząd zakładowej (międzyzakładowej) organizacji

związkowej pracowników podlegających ochronie, którymi nie są już - jak

poprzednio, przed 1 lipca 2003 r. - wszyscy „członkowie zarządu organizacji

związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu",

lecz jedynie „imiennie wskazani uchwałą zarządu jego członkowie lub inni

pracownicy

będący

członkami

danej

zakładowej

organizacji

związkowej,

upoważnionymi do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu

lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa

pracy". Przedstawiona zmiana stanu prawnego ma fundamentalne znaczenie dla

oceny, od kiedy pracownikowi imiennie wskazanemu pracodawcy przez organizację

związkową przysługuje ochrona z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.

Istota zagadnienia wymagającego rozstrzygnięcia sprowadza się do tego, jakie

znaczenie należy przypisać nałożonemu na organizację związkową obowiązkowi

dotyczącemu imiennego wskazania pracodawcy osób podlegających szczególnej

ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy.

Sąd Okręgowy przyjął, że ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy

przysługuje pracownikowi od chwili podjęcia uchwały zarządu organizacji

związkowej o objęciu go taką ochroną. Jest to w obecnym stanie prawnym pogląd

błędny. W poprzednim stanie prawnym możliwe było przyjęcie, że o czasowym

zakresie ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy decyduje data wyboru

członka związku zawodowego do organów związku - w tym między innymi do

zarządu lub komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej. Taki pogląd był

wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który przyjmował - w odniesieniu do

poprzednio obowiązującego stanu prawnego - że przewidziana w art. 32 ustawy o

związkach zawodowych wzmożona ochrona trwałości stosunku pracy działaczy

związkowych przysługuje z mocy samego prawa i de lege lata nie jest uzależniona

od poinformowania pracodawcy o jej podmiotowym zakresie (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 16 czerwca 1999 r., I PKN 120/99, OSNP 2000 nr 17, poz. 648, w

którym stwierdzono, że to pracodawcę, a nie zakładową organizację związkową,

obarcza powinność uzyskania wiadomości o osobach, z którymi rozwiązanie

stosunku

pracy

wymaga

uzyskania

zgody

właściwego

organu

związków

zawodowych). W poprzednim stanie prawnym odnoszenie skutku prawnego w

postaci objęcia działaczy związkowych szczególną ochroną przed rozwiązaniem

stosunku pracy od chwili podjęcia przez organizację związkową uchwał

powołujących określone osoby w skład zarządu i komisji rewizyjnej miało

bezpośredni związek z brakiem obowiązku powiadamiania przez zakładową

organizację związkową pracodawcy o dokonanych wyborach. To był istotny

argument przy kształtowaniu czasowego zakresu obowiązywania ochrony (od chwili

podjęcia stosownej uchwały o wyborze określonej osoby na członka zarządu lub

członka komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej, a nie od chwili

powiadomienia o treści tej uchwały pracodawcy). Od 1 lipca 2003 r., w nowym

stanie prawnym, należy przyjąć, że ochrona jest uzależniona od powiadomienia

pracodawcy o osobach podlegających ochronie, imiennie wskazanych w uchwale

zarządu zakładowej organizacji związkowej. Do żadnych innych wniosków nie

uprawnia wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006 r., II PK 51/06, na

który powołał się Sąd Okręgowy. Orzeczenie to nie dotyczy bowiem zasięgania

informacji o działaczach związkowych podlegających szczególnej ochronie, lecz

obowiązku pracodawcy zasięgnięcia w indywidualnych sprawach ze stosunku

pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują go do współdziałania z

zakładową organizacją związkową, informacji o pracownikach korzystających z

obrony tej organizacji, która to powinność jest wyrażona wprost w art. 30 ust. 2 1

ustawy o związkach zawodowych.

Za przyjęciem wykładni, zgodnie z którą ochrona przewidziana w art. 32 ust.

1 ustawy o związkach zawodowych przysługuje od chwili zawiadomienia

pracodawcy o podjętej przez zarząd organizacji związkowej uchwale, wskazującej

imiennie osoby podlegające ochronie, przemawia przede wszystkim treść

przepisów, kładących nacisk na wskazanie pracodawcy przez zarząd organizacji

związkowej pracowników podlegających ochronie (art. 32 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 8,

art. 342 ust.1). Z kolei rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie powiadamiania przez pracodawcę

zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę

kierowniczą w zakładzie pracy oraz wskazywania przez zarząd oraz komitet

założycielski zakładowej organizacji związkowej pracowników, których stosunek

pracy podlega ochronie, a także dokonywania zmian w takim wskazaniu (Dz. U. Nr

108, poz. 1013), wydane na podstawie art. 32 ust. 10 ustawy o związkach

zawodowych, przewiduje - w § 2 - że zarząd oraz komitet założycielski zakładowej

organizacji związkowej imiennie wskazują pracodawcy na piśmie pracowników,

których stosunek pracy podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy (§

2 ust. 1), oraz że zmiany we wskazaniu, o którym mowa w ust. 1, zarząd oraz

komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej dokonują na piśmie w

terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia zmiany (§ 2 ust. 2). Z przytoczonych

przepisów jednoznacznie wynika nałożony ustawą o związkach zawodowych na

zarząd organizacji związkowej obowiązek imiennego wskazania pracodawcy na

piśmie pracowników objętych ochroną z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach

zawodowych. W zmienionym stanie prawnym poprzednia wykładnia art. 32 ustawy

o związkach zawodowych co do tego, od kiedy przysługuje szczególna ochrona

przed rozwiązaniem stosunku pracy, przestała być aktualna. W nowej sytuacji

normatywnej nie tylko zakres podmiotowy ochrony, ale także zasięg czasowy tej

ochrony, zależy od wskazania pracodawcy osób (pracowników), którym ona

przysługuje. Pracodawca zaś jest związany przepisami o szczególnej ochronie

stosunku pracy działaczy związkowych od chwili powiadomienia go o zakresie

podmiotowym tej ochrony (art. 32 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy o związkach

zawodowych).

Ochrona

rozpoczyna

się

z

chwilą

wskazania

pracodawcy

określonych imiennie osób jako podlegających tej ochronie (por. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia: 23 lutego 2005 r., III PK 77/04, OSNP 2005 nr 21, poz. 331; 2

czerwca 2010 r., II PK 367/09, LEX nr 786010 i 12 stycznia 2011 r., II PK 184/10.

LEX nr 786378).

W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego odnoszące się do poglądu Sądu

odwoławczego co do czasowego zasięgu ochrony powódki oraz ciążącego na

pracodawcy obowiązku dociekania, czy pracownik jest objęty szczególną ochroną z

art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, są trafne, ale nie mogą

doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Sąd drugiej instancji prawidłowo bowiem zwrócił uwagę na tzw. szerszy

zakres ochrony wynikający z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych,

wyrażający się w słowach, że bez zgody zarządu organizacji związkowej

pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy. Jak przyjmuje

się w judykaturze w ten sposób ustanowiono regułę, że bez zgody właściwej

instancji związkowej pracodawca nie może nie tylko wypowiedzieć stosunku pracy

pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie, ale również, że postępując

zgodnie

z

prawem,

nie

powinien

dopuścić

do

rozwiązania

wcześniej

wypowiedzianego stosunku pracy, jeżeli przyczyny uzasadniające ochronę

zaistniały po dokonaniu wypowiedzenia. W takim bowiem wypadku pracodawca

powinien cofnąć swoje oświadczenie woli i nadal zatrudniać pracownika (por. np.

uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1994 r., I

PZP 59/93, OSNP 1994 nr 9, poz. 140, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia

12 sierpnia 2004 r., III PK 25/04, LexPolonica nr 368612). Skoro zatem, jak

powiedziano, ochrona działacza związkowego rozpoczyna się z chwilą wskazania

pracodawcy określonych imiennie osób jako podlegających tej ochronie, to nie

budzi wątpliwości, że powódka uzyskała taką ochronę w okresie wypowiedzenia, bo

13 lipca 2010 r. wskazano ją imiennie jako członka zarządu podlegającego

szczególnej ochronie, załączając kopie stosownych uchwał. Tym samym, w myśl

przedstawionego

stanowiska

Sądu

Najwyższego,

była

chroniona

przed

rozwiązaniem stosunku pracy na skutek dokonanego wcześniej wypowiedzenia.

Nie ma przy tym znaczenia, czy informacja ta pochodziła od zarządu organizacji

związkowej, czy od innego organu, skoro załączono do niej kopie stosownych

uchwał,

wskazujących

imiennie

powódkę

jako

pracownika

podlegającego

szczególnej ochronie, których autentyczność nie jest w skardze kwestionowana.

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r., II PK

184/10 (LEX nr 786378), ustawa o związkach zawodowych normuje kwestie

zasadnicze, tj. kwestie podmiotu uprawnionego do objęcia gwarancją zatrudnienia

działaczy związkowych oraz formę tej czynności, wymagając by dokonał tego aktu

zarząd zakładowej organizacji związkowej, uchwałą, w której imiennie przedstawi

osoby podlegające ochronie. Rozporządzenie z 16 czerwca 2003 r. określa

natomiast nie mniej ważne zasady i tryb przekazywania pracodawcy informacji o

pracownikach podlegających ochronie. Rozporządzenie nie stawia w tym zakresie

dodatkowego wymagania, by dołączono do pisma skierowanego do pracodawcy

przedmiotową uchwałę, jednakże jeżeli taką uchwałę dołączono, to nie budzi

wątpliwości, że pracodawca na jej podstawie uzyskuje dokładną i pewną

informację, który z pracowników takiej ochronie podlega, a taki jest cel tych

przepisów. Traci więc na znaczeniu, kto w określonej sytuacji był posłańcem

przekazującym pracodawcy tę uchwałę.

W

przedstawionym

kontekście

prawnym

naruszeniem

przepisów,

a

konkretnie art. 32 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 1 ustawy o związkach

zawodowych, było to, że strona pozwana nie zwróciła się do zarządu

międzyzakładowej organizacji związkowej o zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z

powódką już w okresie wypowiedzenia, po uzyskaniu informacji, że jest objęta

szczególną ochroną. Uchybienia tego nie mogłaby zniwelować okoliczność, że brak

zgody na wypowiedzenie stosunku pracy wyrażony w trakcie konsultacji zamiaru

wypowiedzenia z organizacją związkową pochodził nie od zarządu tej organizacji, w

związku z czym zarzuty skargi w tym zakresie są bezprzedmiotowe, bo nawet ich

potwierdzenie nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z uwagi na to, że w podstawie faktycznej orzeczenia Sądu Okręgowego,

którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), brak jest ustaleń co do

tego, ażeby organizacja związkowa lub powódka celowo zataiły objęcie K. B.

szczególną ochroną przed rozwiązaniem stosunku pracy, nie ma możliwości

uwzględnienia zarzutów odnoszących się do naruszenia art. 8 k.p. w związku z art.

32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.

Zarzuty w kwestii wyboru właśnie powódki do zwolnienia uznać należy zaś

za bezprzedmiotowe, bowiem naruszenie przez pozwaną przepisów przy

wypowiadaniu

powódce

stosunku

pracy

jest

wystarczającą

podstawą

do

uwzględnienia jej roszczenia o przywrócenie do pracy, bez potrzeby rozstrzygania

o merytorycznej zasadności tego wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p. w związku z art.

91c ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela; jednolity tekst:

Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).