II PK 68/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 68/07

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa S. M.

przeciwko D. Sp. z o.o. w D.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i

Spraw Publicznych w dniu 17 lipca 2007 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w S.

z dnia 8 marca 2006 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego

poniesionymi przez stronę pozwaną w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

W

skardze

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

wyrokiem

Sądu

Najwyższego z dnia 21 października 2004 r., skarżąca S. M. wniosła o zmianę

zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości. Jako podstawę skargi o

wznowienie postępowania skarżąca powołała art. 403 § 2 k.p.c. wskazując, że wykryła

takie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik

sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy na podstawie art. 412 §

2 k.p.c. oddalił skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

Sąd Okręgowy stwierdził, że pierwsza z podstaw wznowienia postępowania, na którą

powołała się skarżąca dotyczy wykrycia przez nią pod koniec lipca 2002 r. środków

dowodowych w postaci zeznań świadków […], które mają dowodzić, że pozwany

pracodawca nie dokonał konsultacji związkowej określonej w art. 38 k. p. Sąd Okręgowy

podstawę tą uznał za zgłoszoną po upływie terminu, o którym mowa w art. 407 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy ustalił, że skarżąca po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy w S. w dniu 10

lipca 2002 r., w dniu 10 października 2002 r. złożyła skargę o wznowienie postępowania,

powołując się na okoliczności faktyczne i środki dowodowe (zeznania świadków […])

analogiczne jak w niniejszej skardze o wznowienie. Z treści uprzednio złożonej skargi, jak i

ze skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania wynika, że skarżąca dowiedziała

się o powoływanej podstawie wznowienia pod koniec lipca 2002 r. W dniu 31 października

2002 r. skarżąca wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Konsekwencją tego było

cofnięcie przez nią w dniu 29 września 2003 r. skargi o wznowienie postępowania.

Według Sądu Okręgowego skarżąca składając ponownie w dniu 19 stycznia 2005 r.

skargę o wznowienie postępowania, po wydaniu w dniu 21 października 2004 r. orzeczenia

Sądu Najwyższego, nie może skutecznie powołać się na określone fakty i dowody

wywodząc, że zachowała ustawowy termin do wniesienia skargi (art. 407 k.p.c.). Termin

trzymiesięczny w tym przypadku nie może być liczony od dnia wydania orzeczenia przez

Sąd Najwyższy, lecz od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia (od końca lipca 2002

r.).

Drugą z podstaw skargi o wznowienie postępowania było wykrycie u skarżącej

choroby zawodowej, o czym miała dowiedzieć się w październiku 2003 r., a co mogło

wpłynąć na ocenę zasadności wypowiedzenia jej umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1

k.p. w związku z art. 8 k.p. Sąd Okręgowy uznając bezzasadność tej podstawy stwierdził,

że nawet w sytuacji, gdyby skarżąca miała wcześniej wiedzę, że jej choroba jest chorobą

zawodową, nie miałoby to wpływu na zasadność wypowiedzenia jej stosunku pracy.

Pozwany pracodawca bowiem wypowiedział skarżącej umowę o pracę z powodu

długotrwałej absencji w pracy, co dezorganizowało poważnie proces produkcji. Według

Sądu Okręgowego trwanie w sytuacji, gdy pracownik z powodu choroby nie jest w stanie

świadczyć umówionej pracy jest sprzeczne z samą istotą i celem stosunku pracy. Nie ma

przy tym znaczenia, czy choroba będąca podstawą długotrwałej nieobecności w pracy

jest chorobą zawodową czy nie. Stwierdzenie choroby zawodowej mogłoby być jedynie

podstawą uzyskania przez pracownika świadczeń określonych w ustawie z dnia 30

października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych.

W skardze kasacyjnej (błędnie nazwanej kasacją) wniesionej przez powódkę od

powyższego wyroku Sądu Okręgowego skarżąca wskazała na istotne zagadnienia prawne

wskazujące na konieczność rozpoznania kasacji:

„Czy trzymiesięczny termin wniesienia skargi o wznowienie liczy się bezwzględnie od dnia

dowiedzenia się o podstawie wznowienia czy od dnia uprawomocnienia się wyroku, w

sytuacji strona dowiedziała się o podstawie wznowienia pomiędzy wyrokiem Sądu

Okręgowego a wyrokiem Sądu Najwyższego, czyli przed prawomocnym rozstrzygnięciem

postępowania?

Czy sądem uprawnionym do rozpatrzenia skargi o wznowienie jest sąd pierwszej instancji

w wypadkach objętych zdaniem drugim art. 405 k.p.c. gdy wniesione od nich środki

odwoławcze w postaci apelacji i kasacji „co do istoty sprawy" zostały odrzucone?"

Ponadto skarżąca wskazała na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości:

„Czy pracodawca narusza przepisy o wypowiadaniu umowy o pracę gdy mimo obowiązku

prawnego wynikającego z art. 38 § 1 k. p. w związku z art. 23 2 oraz art. 30 ust. 21 ustawy z

dnia 23 maja 1981 r. o związkach zawodowych (DZ.U. Nr 55, póz. 234 ze zm.), że w

każdym przypadku zamierzonego wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej

na czas nie określony o zamiarze zwolnienia powinien powiadomić pisemnie organizację

związkową zwracając się równocześnie o informację, czy dany pracownik korzysta z jej

obrony stosownie do postanowienia art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych nie

zrobi tego a w momencie w ręczenia pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony

wypowiedzenia umowy o pracę nie posiada wiedzy o jego przynależności związkowej lub

czy podlega jego obronie stosownie do postanowienia art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o związkach

zawodowych. A wiedzę, że pracownik nie jest członkiem związku zawodowego lub nie

podlega jego obronie stosownie do postanowienia art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o związkach

zawodowych uzyskał dopiero (po tygodniu, miesiącu itd.) po wręczeniu pracownikowi

wypowiedzenia umowy o pracę."

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pierwsze z zagadnień prawnych, które wynikają z rozpoznawanej skargi

kasacyjnej dotyczy terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania,

określonego w art. 407 § 1 k.p.c. Skarżąca przedstawiła pogląd zgodnie z którym

początek terminu, o którym mowa w powyższym przepisie nie powinien rozpoczynać

się przed zakończeniem postępowania kasacyjnego od wyroku, który – przed

nowelizacją wynikającą z ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o

Kodeks

postępowania

cywilnego

oraz

ustawy

–

prawo

o

ustroju

sądów

powszechnych (Dz. U. z 21005 r. Nr 13, poz. 98) – był wyrokiem nieprawomocnym.

Nie kwestionując zasadności takiego poglądu, należy uznać, że nie występuje na

jego tle zagadnienie prawne, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną

wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 8 marca 2006 r., Sąd ten wyraźnie zajął

stanowisko podobne do tego jakie skarżąca uważa za prawidłowe.

Wprawdzie co do jednej z rozpatrywanych podstaw skargi o wznowienie

postępowania Sąd Okręgowy stwierdził, że została ona zgłoszona z naruszeniem

terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., ale jednak i w odniesieniu do tej podstawy

– skargi o wznowienie postępowania nie odrzucił ale ją oddalił po merytorycznym

rozpatrzeniu.

Sąd Okręgowy stwierdził bowiem, że zgłoszone w skardze o wznowienie

postępowania nowe dowody dotyczą

związkiem zawodowym

braku przeprowadzenia konsultacji ze

w trybie art. 38 k.p. nie mają żadnego znaczenia dla

rozstrzygnięcia sprawy, gdyż podstawą wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie

postępowania było ustalenie, iż powódka nie była członkiem Związku Zawodowego i

nie korzystała z jego indywidualnej obrony, co czyniło zbędnym wymóg konsultacji

zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową.

Wobec podstaw wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania,

które zostały odpowiednio rozpatrzone w wyroku zaskarżonym

skargą kasacyjną

bezprzedmiotowe jest także przedstawione w skardze zagadnienie prawne, które

miałoby odnosić się do „prześledzenia” wstępnego etapu wyjaśnienia kwestii czy

pracownik jest członkiem związku zawodowego albo czy korzysta z ochrony

związkowej. W sprawie zostało bowiem prawomocnie ustalone i nie zostało

podważone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania ustalenie

przesądzające o wyniku sprawy – że powódka nie była członkiem związku

zawodowego i nie korzystała z jego indywidualnej obrony.

Zagadnienie prawne, lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości w rozumieniu

przepisów określających przyczyny przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania muszą występować w sprawie. Sąd Najwyższy

rozpoznając kasację jest bowiem – stosownie do art. 39813 § 1 i § 2 k.p.c. związany

zakresem danej sprawy, w granicach zaskarżenia i ustaleń faktycznych stanowiących

podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Nie występuje też w sprawie zagadnienie prawne dotyczące art. 405 k.p.c.

Skarżąca bowiem sformułowała oderwane od okoliczności sprawy pytanie o sytuację

rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania przez sąd pierwszej instancji „gdy

środki odwoławcze w postaci apelacji i kasacji co do istoty sprawy zostały

odrzucone”. W rozpatrywanej sprawie nie było takiego „odrzucenia”. Wyrokiem z 10

lipca 2002 r. Sąd Okręgowy w S., będący Sądem drugiej instancji oddalił apelację

powódki. Natomiast wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. I PK 642/03 Sąd

Najwyższy oddalił kasację powódki.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 1 i § 2 k.p.c.