Legislator Case Law & Legislation
II PK 60/04 AI generated

Supreme Court dismisses inventor's appeal on inventor's remuneration for rationalization projects based on reasonable proportion principle.

Case Number II PK 60/04
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the inventor's cassation appeal regarding the payment for a rationalization project. The inventor argued for 5% of the project's economic effects, while the defendant claimed the work was part of their employment duties. The court ruled that determining remuneration under the reasonable proportion principle is a judicial discretion based on all case circumstances, not a fixed percentage of economic gains.

Legislator headnote

AI generated

Art. 98a ust. 2, art. 99 ustawy o wynalazczości: ustalenie wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego zgodnie z zasadą słusznej proporcji następuje według uznania sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.

Keywords

AI generated
inventor remuneration rationalization project reasonable proportion principle judicial discretion economic effects employment duties cassation appeal

Cited Legislation

AI generated
art. 98a ust. 2 w związku z art. 99 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości
uznania sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy (art. 98a ust.
art. 393 § 12 k.p.c.
Zasadniczo, Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw (art. 39311 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.), co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu Najwyższego podlega jedynie podniesiony w kasacji zarzut błędnej wykładni art.
§ 6 pkt 6 w związku z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
podstawie § 6 pkt 6 w związku z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
art. 233 k.p.c
jakoby Sąd Okręgowy uchybił przepisowi art. 233 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Wyrok z dnia 17 listopada 2004 r.

II PK 60/04

W razie braku postanowień umowy, ustalenie wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego zgodnie z zasadą „słusznej proporcji", następuje według

uznania sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy (art. 98a ust. 2 w

związku z art. 99 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.).

Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r.

sprawy z powództwa Bronisława P., Marii K., Stefanii P., Andrzeja F., Marii B., Aleksandry B.-D., Elżbiety C., Anny B. i Jana Leonarda B. przeciwko G.S.K. P. SA w P. o

zapłatę, na skutek kasacji powoda Bronisława P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Poznaniu z dnia 20 maja 2003 r. [...]

1. o d d a l i ł kasację;

2. zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.800 zł tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Powód Bronisław P. wystąpił z pozwem o zasądzenie od strony pozwanej –

„G.W. P. SA” kwoty 393.871 zł (wraz z należnymi odsetkami) z tytułu należnego mu

wynagrodzenia w związku z zastosowaniem przez stronę pozwaną „projektu wynalazczego [...]”, którego był współautorem, bowiem zastosowanie tego projektu przyniosło efekty ekonomiczne w wysokości 80 mln złotych, z czego powodowi - wedle

jego opinii - winno przypaść 5%, gdy tymczasem strona pozwana wypłaciła mu jedynie kwotę 6.129 zł. Pozwana uznała powództwo do kwoty 1.563 zł, a w pozostałej

części wniosła o jego oddalenie, podnosząc, że sporny projekt był „projektem racjonalizatorskim” opracowanym w ramach obowiązków pracowniczych powoda. W toku

postępowania do sprawy przystąpiły w charakterze powodów także inne osoby współautorzy tego projektu, natomiast po stronie pozwanej nastąpiły zmiany organizacyjne, które spowodowały, że ostatecznie jako strona pozwana w sprawie występuje „G.S.K. P. SA z siedzibą w P.”. W końcowej fazie procesu przed Sądem Okręgowym w Poznaniu strona pozwana uznała roszczenie powodów do kwoty wynikającej z opinii biegłego powołanego przez ten Sąd w sprawie, tj. - z uwzględnieniem już

wypłaconych kwot - do łącznej kwoty 29.731,42 zł.

Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 listopada 2002 r. [...] zasądził

od strony pozwanej na rzecz powoda Bronisława P. kwotę 35.003,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 1998 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, rozstrzygając równocześnie o kosztach procesu pomiędzy stronami. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził w szczególności, co następuje: po

pierwsze, Bronisław P. był współautorem (wraz z innymi osobami) projektu [...] pod

nazwą „Receptura i technologia otrzymywania odpowiednika preparatu instal-aerozol”, który decyzją dyrektora przedsiębiorstwa P. Zakładów Farmaceutycznych „P.” w

P. z dnia 11 lutego 1991 r. uznany został za „projekt racjonalizatorski” i skierowany

został do zastosowania po uzyskaniu rejestracji preparatu jako leku - przy czym

udział Bronisława P. (dyrektora d.s. rozwoju) w opracowaniu tego projektu wynosił

30%; po drugie - twórcy projektu byli pracownikami przedsiębiorstwa P. Zakładów

Farmaceutycznych „P.” w P. i projekt ten został zrealizowany w wykonaniu polecenia

służbowego w ramach planowanych zadań komórki organizacyjnej, w której pracowali; po trzecie, preparat ten został zarejestrowany jako lek pod nazwą „C.” i uzyskał

świadectwo rejestracyjne z dnia 9 listopada 1994 r. z datą ważności do dnia 9 listopada 1999 r., faktycznie jednak został skierowany do produkcji i sprzedaży już w

1995 r., natomiast jego oficjalne wdrożone do normalnej produkcji nastąpiło począwszy od dnia 1 lutego 1996 r.; po czwarte, decyzją z dnia 11 grudnia 1998 r. strona

pozwana postanowiła przyznać twórcom tego projektu racjonalizatorskiego wynagrodzenie w łącznej kwocie 20.429 zł, z czego powód - Bronisław P. otrzymał 6.129 zł;

po piąte, przy przyjęciu wskaźnika obliczenia wynagrodzenia twórców w wysokości

1% efekt ekonomicznego wynagrodzenie to wynosiłoby łącznie dla wszystkich powodów 137.107 zł, co wedle ustalonego 30% udziału powoda w opracowaniu oznacza,

że kwota należna powodowi - Bronisławowi P. wynosiłby 41.132 zł, przy czym powinna być ona pomniejszona o należność wypłaconą mu już na podstawie decyzji

pracodawcy z dnia 11 grudnia 1996 r.; po szóste, Sąd Okręgowy stanął na stanowi-

sku, że zgodnie z art. 98a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm. - powoływanej

nadal jako: ustawa o wynalazczości), jeżeli umowa nie stanowi inaczej, należne

twórcy wynalazku wynagrodzenie za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 98a ust. 1 ustawy o wynalazczości, ustala się według

„słusznej proporcji” do korzyści uzyskanych z wynalazku przez przedsiębiorcę, jednakże należy mieć na uwadze to, że - zgodnie z art. 99 ustawy o wynalazczości twórcy projektu racjonalizatorskiego przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z

tego projektu, a przepisy art. 98a ust. 2 i 3 ustawy o wynalazczości stosuje się w tym

wypadku „odpowiednio”; po siódme, w rozpoznawanej sprawie sporna była kwestia

wysokości osiągniętych przez stronę pozwaną korzyści oraz kwestia wysokości należnego twórcom projektu wynagrodzenia, przy założeniu odpowiedniego zastosowania zasady „słusznej proporcji”; po ósme, Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że

skoro przepis art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości „ma jednoznacznie ocenny

charakter i pozostawia kwestię ustalenia wynagrodzenia twórców projektów wynalazczych i racjonalizatorskich w dużym stopniu sędziowskiemu uznaniu”, to w rozpoznawanej sprawie należało zważyć, iż: „za ustaleniem wynagrodzenia twórców w tej

właśnie wysokości przemawiała unikalność i oryginalność opracowania (...), wysokie

walory techniczne i ekonomiczne rozwiązania, polegające na opracowaniu bardzo

rentownego leku o niskim koszcie wytwarzania, a jednocześnie wysokich walorach

leczniczych i wysokiej cenie, a także duży wkład intelektualny twórców leku w jego

opracowanie. Za przyznaniem wynagrodzenia w określonej wyżej znaczącej kwocie

przemawiał także fakt, iż omawiany lek miał duże znaczenie społeczne, stosowany

był głównie u dzieci i czynił ich leczenie tańszym i bardziej dostępnym. Poważne

znaczenie miał także fakt bardzo rzadko spotykanej tak wysokiej rentowności preparatu. Przeciwko określeniu wynagrodzenia na wskazanym wyżej poziomie nie przemawiał niesporny i znaczący fakt, iż projekt powstał w ramach obowiązków pracowniczych jego twórców, a całkowity wkład techniczny i ekonomiczny przy jego opracowaniu i zastosowaniu pochodził od pozwanego przedsiębiorcy. W ocenie Sądu,

przesłankę tę w pełni równoważą omówione wyżej przesłanki przemawiające za znaczącym uhonorowaniem twórców projektu, a przede wszystkim fakt wyjątkowej, wysokiej rentowności opracowanego leku i fakt osiągnięcia z zastosowania spornego

projektu bardzo dużych korzyści.”

Z kolei, Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 maja 2003 r. [...] oddalił apelację powoda od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia

19 listopada 2002 r., stwierdzając w uzasadnieniu tego orzeczenia, że w apelacji powód upatruje wadliwość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w naruszeniu art. 233

k.p.c. oraz naruszeniu art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości, wobec wadliwego

przyjęcia, iż zasada „słusznej proporcji do korzyści uzyskanych z wynalazku przez

przedsiębiorcę” uzasadniała w danym wypadku wynagrodzenie na poziomie 1% (w

skali od 0% do 5%), a nie 5% uzyskanej przez stronę pozwaną korzyści, tak jak przy

okazji rozstrzygania innej sprawy przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 października 1997 r., I PKN 286/97 (OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 494); tymczasem przy

rozstrzyganiu rozpoznawanej sprawy należy mieć na uwadze to, że: po pierwsze, w

okresie prac związanych z opracowaniem przedmiotowego projektu racjonalizatorskiego, a następnie wprowadzenia go do produkcji miały miejsce istotne zmiany porządku prawnego: „zasada słusznej proporcji wynagrodzenia za wynalazek czy też

projekt racjonalizatorski do uzyskiwanych efektów ekonomicznych, wprowadzona

została dopiero zmianą do ustawy o wynalazczości obowiązującą od 16 kwietnia

1993 r. (Dz.U. Nr 4, poz. 14). Ta zasada utrzymana została w kolejnej zmianie dotyczącej art. 98a ustawy o wynalazczości obowiązującej od 22 października 1997 r.

(Dz.U. Nr 121, poz. 770). Należy zauważyć, iż wspomniane regulacje w pierwszej

kolejności zagadnienie wynagrodzenia twórcy wynalazku, jak i twórcy projektu racjonalizatorskiego, uzależniają od umowy między twórcą a podmiotem, który z wynalazku korzysta - a zasada słusznej proporcji ma zastosowanie w przypadku, gdy takiej

umowy nie zawarto.”; po drugie, domagając się w apelacji zasądzenia 5% wysokości

efektów ekonomicznych na rzecz twórców projektu racjonalizatorskiego powód „nie

wskazuje żadnych uregulowań prawnych uzasadniających miarkowanie tego wynagrodzenia w wysokości od 0% do 5% osiągniętego efektu ekonomicznego. Powołuje

się natomiast na wyrok Sądu Najwyższego z 24.X.1997 r. w sprawie I PKN 286/97

(...). Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, iż to Sąd Okręgowy uznał za zasadną opinię biegłego w tej sprawie i opierając się na tej opinii taki współczynnik przyjął

za odpowiedni. Było to więc rozwiązanie mające charakter jednostkowy, związany z

oceną dokonaną przez Sąd orzekający w danej sprawie i do zdarzeń mających miejsce przed 16 kwietnia 1993 r. i z takiego rozwiązania nie można wywodzić skutków

generalnych.”; ponadto, ponieważ „w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy przyjął, iż

podstawą prawną do ustalenia wynagrodzenia są rozwiązania przewidziane w art.

98a znowelizowanej ustawy o wynalazczości i tam przyjęte kryteria - to odwoływanie

się do zasad przyznania wynagrodzenia za tego typu projekty wg zasad uprzednio

obowiązujących (...) nie może mieć miejsca.” - tymczasem, powód powołując się na

wskazany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 1997 r. (I PKN 286/97),

pominął w apelacji stanowisko Sądu Okręgowego, który zwrócił uwagę na to, iż wedle stanu prawnego obowiązującego w czasie, którego dotyczy powoływane orzeczenie, „w tym zakresie rozwiązania dotyczące wynagrodzenia za projekt racjonalizatorski opierały się o cytowane już rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie projektów racjonalizatorskich. W zmienionym rozporządzeniu Rady Ministrów z 5 lutego

1990 r. (Dz.U. Nr 9, poz. 51), które w ust. 2 do § 37 wskazało, iż wynagrodzenie nie

może być mniejsze niż 5% efektów ekonomicznych i to liczonych wg zasad przyjętych w tych rozwiązaniach. Należy zwrócić uwagę, iż cytowany wyrok dotyczył rozwiązań racjonalizatorskich , które zgłoszone zostały w 1991 roku i których efekty nie

przenosiły się na 1993 rok. Z tego też względu zarzut strony powodowej, iż Sąd

Okręgowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należy za

chybiony (...).”; po trzecie, Sąd Apelacyjny nie podzielił również zarzutu apelacji,

jakoby Sąd Okręgowy uchybił przepisowi art. 233 k.p.c. uznając, że „kryteria przyjęte

przez ten Sąd oceniające pozytywnie projekt racjonalizatorski są czytelne i znajdują

oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie.”

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20

maja 2003 r. pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości „poprzez zachwianie wyrażonej w sformułowaniu „słuszna proporcja”

zasady proporcjonalnego wynagrodzenia i w konsekwencji przyjęcie interpretacji negatywnej, na niekorzyść powoda.”, wskazując równocześnie w uzasadnieniu kasacji

na to, że: „palącą jest potrzeba interwencji Sądu Najwyższego w zakresie jednoznacznego ustalenia, jakie kryteria powinny stosować sądy przy określaniu wysokości wynagrodzenia według ustawowej przesłanki „słusznej proporcji”. W szczególności sprecyzowania wymaga kwestia, w jakim zakresie ich spełnienie wpływa na wysokość procentowego udziału wynalazcy w korzyściach uzyskanych przez przedsiębiorcę. Uzasadnioną jawi się również potrzeba ustalenia, jakie maksymalne proporcje partycypacji wynalazcy można uznać, w świetle ustawowych regulacji oraz

słusznych interesów stron, za dopuszczalne.” Tym bardziej, że w opinii skarżącego,

który w tym kontekście wskazał na aktualne brzmienie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r.

Nr 119, poz. 1117): „dopiero obecnie najważniejsze znaczenie ma pozostawanie w

stosunku pracy. Ustawa o wynalazczości, a także Prawo własności przemysłowej

takich wskazówek nie zawierały. Dlatego sposób interpretacji przyjęty zarówno przez

Sąd I instancji, jaki i przez Sąd Apelacyjny budzi uzasadniony sprzeciw. Nastąpiło

bowiem zachwianie zasady proporcji i przecenienie przesłanki negatywnej w postaci

pozostawania w stosunku pracy, a przesłanki korzystne nie zostały w sposób słuszny

uwzględnione.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek „o zmianę

zaskarżonego wyroku i podwyższenie zasądzonej kwoty 35.003,10 PLN o kwotę

158.399,40 PLN do łącznej kwoty 193.402,50 PLN wraz z ustawowymi odsetkami od

dnia 15 grudnia 1998 r.” ewentualnie „o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II

instancji” oraz o zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego.

Natomiast w odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej oddalenie

oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego, zwracając w szczególności uwagę na to, że wyrażony w uzasadnieniu

kasacji pogląd prawny jakoby „dopiero obecnie najważniejsze znaczenie ma kwestia

pozostawania w stosunku pracy” jest „pozbawiony racji, gdyż sugeruje on, że dopiero

art. 22 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej wprowadził ograniczenia w ustalaniu prawa wynagrodzenia wynikające z zakresu obowiązków pracowniczych. W rzeczywistości już pod rządami ustawy z 19.10.1972 r. takie

ograniczenie prawa do wynagrodzenia obowiązywało. Art. 98a ust. 2 oraz art. 111

ust. 3 ustawy z 1972 r. wyraźnie wskazują, iż intencją ustawodawcy było ograniczenie prawa do wynagrodzenia z tytułu stosowania projektów racjonalizatorskich dla

pewnej grupy pracowników. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w tych przepisach Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 29 czerwca 1984 r. wyłączyła na

mocy § 35 prawo wynagrodzenia kierowników jednostek gospodarki uspołecznionej i

ich zastępców, pracowników wykonujących prace naukowo-badawczo-rozwojowe

oraz innch pracowników inżynieryjno-technicznych jeżeli rozwiązanie powstało w wyniku polecenia przełożonego. (...) Nie ulega wątpliwości, że rozwiązanie techniczne

zatytułowane: „Receptura i technologia otrzymywania odpowiednika preparatu instalaerozol”, będące projektem racjonalizatorskim powstało w wyniku realizacji planowych prac laboratorium badawczego oraz zgodnie z zakresem obowiązków pracowniczych, zatem wyjątek opisany w § 38 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów nie

może mieć zastosowania. Grupie pracowników wyłączonych z prawa do wynagrodzenia ustawodawca przyznał jednak „prawo do nagrody” na podstawie § 44 ust. 13

rozporządzenia Rady Ministrów w wysokości 30% potencjalnego wynagrodzenia, a

zatem ustawodawca w praktyce ograniczył jego wysokość uzależniając ją od charakteru zatrudnienia i wykonywanych obowiązków na zajmowanym stanowisku.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasadniczo, Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw (art. 39311 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.), co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu Najwyższego podlega jedynie podniesiony w kasacji zarzut błędnej wykładni art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości „poprzez zachwianie wyrażonej w sformułowaniu „słuszna proporcja” zasady proporcjonalnego

wynagrodzenia”, co w opinii skarżącego doprowadziło do przyjęcia przez Sąd Apelacyjny „interpretacji negatywnej, na niekorzyść powoda.”

Stosownie do dyspozycji art. 98a ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 99 ustawy o

wynalazczości - w brzmieniu obowiązującym od dnia 16 kwietnia 1993 r. (art. 1 pkt

52 i pkt 53 oraz art. 9 ustawy z dnia 30 października 1993 r. o zmianie ustawy o wynalazczości i ustawy o Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. Nr 4,

poz. 14 ze zm.), w odniesieniu do wynagrodzenia twórców wynalazków lub projektów

racjonalizatorskich obowiązywała zasada, zgodnie z którą: „jeżeli umowa nie stanowi

inaczej, wynagrodzenie (...) ustala podmiot gospodarczy w słusznej proporcji do korzyści uzyskanych” przez ten podmiot z wynalazku lub projektu racjonalizatorskiego.

Podobnie, na podstawie art. 98a ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 99 ustawy o wynalazczości - w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 1997 r. (art. 21 pkt 4 i

art. 99 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm.) obowiązywała zasada,

zgodnie z którą: „jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wynagrodzenie (...) ustala przedsiębiorca w słusznej proporcji do korzyści uzyskanych” przez tego przedsiębiorcę z

wynalazku lub projektu racjonalizatorskiego. W tej sytuacji, należy stanąć na stanowisku, że w art. 98a ust. 2 w związku z art. 99 ustawy o wynalazczości ustawodawca

w sposób kategoryczny nakazał, aby - w braku stosownej umowy - ustalenia wynagrodzenia twórców dokonywać zgodnie z zasadą „słusznej proporcji”, która ma znamiona prawne pojęcia niedookreślonego i ocennego zarazem, przy tym apriorycznie

(in abstracto) ustawodawca nie wskazał na żadne inne przesłanki prawne mające

ułatwić (zoperacjonalizować) praktyczne stosowanie tej zasady, a to oznacza, że

świadomie założył, iż jej konkretyzacja praktycznie możliwa jest dopiero w odniesieniu do określonego przypadku i przy uwzględnieniu towarzyszących jej okoliczności

faktycznych i prawnych (in concreto), a w razie sporu ocena prawidłowości zastosowania zasady „słusznej proporcji” pozostawiona jest uznaniu sędziowskiemu, na co

zresztą trafnie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy w Poznaniu w uzasadnieniu swego wyroku z dnia 19 listopada 2002 r.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne istotne dla dokonania oceny, czy w danym wypadku wynagrodzenie twórców projekty racjonalizatorskiego zostało ustalone zgodnie z zasadą

„słusznej proporcji” i w związku z tym stwierdził, co następuje: „za ustaleniem wynagrodzenia twórców w tej właśnie wysokości przemawiała unikalność i oryginalność

opracowania (...), wysokie walory techniczne i ekonomiczne rozwiązania, polegające

na opracowaniu bardzo rentownego leku o niskim koszcie wytwarzania, a jednocześnie wysokich walorach leczniczych i wysokiej cenie, a także duży wkład intelektualny twórców leku w jego opracowanie. Za przyznaniem wynagrodzenia w określonej

wyżej znaczącej kwocie przemawiał także fakt, iż omawiany lek miał duże znaczenie

społeczne, stosowany był głównie u dzieci i czynił ich leczenie tańszym i bardziej

dostępnym. Poważne znaczenie miał także fakt bardzo rzadko spotykanej tak wysokiej rentowności preparatu. Przeciwko określeniu wynagrodzenia na wskazanym wyżej poziomie nie przemawiał niesporny i znaczący fakt, iż sporny projekt powstał w

ramach obowiązków pracowniczych jego twórców, a całkowity wkład techniczny i

ekonomiczny przy jego opracowaniu i zastosowaniu pochodził od pozwanego przedsiębiorcy. W ocenie Sądu przesłankę tę w pełni równoważą omówione wyżej przesłanki przemawiające za znaczącym uhonorowaniem twórców projektu, a przede

wszystkim fakt wyjątkowej, wysokiej rentowności opracowanego leku i fakt osiągnięcia z zastosowania spornego projektu bardzo dużych korzyści.” Ocenę tę podzielił

następnie Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, trafnie podkreślając przy tym w

jego uzasadnieniu, że domagając się w apelacji zasądzenia 5% wysokości efektów

ekonomicznych na rzecz twórców projektu racjonalizatorskiego powód „nie wskazuje

żadnych uregulowań prawnych uzasadniających miarkowanie tego wynagrodzenia w

wysokości od 0% do 5% osiągniętego efektu ekonomicznego. Powołuje się natomiast na wyrok Sądu Najwyższego z 24.X.1997 r. w sprawie I PKN 286/97 (...). Z

treści uzasadnienia tego wyroku wynika, iż to Sąd Okręgowy uznał za zasadną opinię biegłego w tej sprawie i opierając się na tej opinii taki współczynnik przyjął za

odpowiedni. Było to więc rozwiązanie mające charakter jednostkowy, związany z

oceną dokonaną przez Sąd orzekający w danej sprawie i do zdarzeń mających miejsce przed 16 kwietnia 1993 r. i z takiego rozwiązania nie można wywodzić skutków

generalnych.”

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 k.p.c.

orzekł jak w sentencji, zasądzając od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.800

zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym na

podstawie § 6 pkt 6 w związku z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez

radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).