Supreme Court dismisses claim for seniority bonus and anniversary award due to unregistered collective agreement.

Sygn. akt II PK 6/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 czerwca 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Wagner

SSN Andrzej Wróbel

Protokolant Dorota Białek

w sprawie z powództwa I. T.

przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Bankowi Spółdzielczemu w L. - Bankowi

Polskiej Kasy Spółdzielczości S.A. w Warszawie o zapłatę dodatku stażowego i

nagrody jubileuszowej,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 22 czerwca 2004 r.,

kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Z.

z dnia 23 września 2003 r.,

1/ zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu

Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ż. z

dnia 18 kwietnia 2003 r., i oddala powództwo;

2/ odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania w

sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z., wyrokiem z

dnia 23 września 2003 r.

oddalił apelację pozwanego – Syndyka Masy Upadłości

Banku Spółdzielczego w L. – Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. w Warszawie od

wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy

w Ż. z dnia 18 kwietnia 2003 r.,

uwzględniającego żądania powódki I. T., domagającej się wypłaty dodatku

stażowego w kwocie 10.313,25 zł za okres od dnia 1 lutego 2000r. do dnia 18

stycznia 2003 r. i nagrody jubileuszowej w wysokości 3.750,- zł, do której – jej

zdaniem -

nabyła prawo w dniu 7 marca 2002 r. Żądaniem objęto również

zasądzenie ustawowych odsetek.

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. Powódka była zatrudniona w Banku Spółdzielczym w L. od

dnia 7 marca 1978 r. Sąd Wojewódzki w Z., w dniu 31 marca 1995 r. ogłosił

upadłość tego Banku. W konsekwencji syndyk masy upadłości wypowiedział

wszystkim pracownikom umowy o pracę. W dniu 1 sierpnia 1995 r. powódka

została ponownie zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony,

przy czym strony zastrzegły możliwość jej rozwiązania za dwutygodniowym

okresem wypowiedzenia. Zgodnie z postanowieniami zakładowego regulaminu

wynagradzania z dnia 24 października 1990 r., zawartego na podstawie ustawy z

dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów

wynagrodzeń (jednolity tekst: Dz. U. z 1990, Nr 69, poz. 407) pracownikom

przysługiwały między innymi: dodatek stażowy i premia uznaniowa oraz nagroda

jubileuszowa. Pozwany

syndyk Masy Upadłości Banku Spółdzielczego w L.,

dokonał w dniu 25 września 1998 r. wypowiedzenia zakładowego regulaminu

wynagradzania z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.

Zdaniem Sądu Okręgowego prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że

pozwany wypowiedział jedynie regulamin wynagradzania. Wypowiedzenie to nie

wywiera zaś skutku, który następuje w wyniku wypowiedzenia warunków pracy i

płacy na podstawie art. 42 § 2 k.p., ponieważ powódce nie zaproponowano nowych

warunków płacy. Oznacza to, że warunki umów o pracę wynikające z

dotychczasowego

regulaminu

wynagradzania

obowiązują

również po

jego

wypowiedzeniu, ponieważ stały się integralną częścią indywidualnych umów. W

tym świetle Sądy obu instancji przyjęły, że roszczenia powódki są uzasadnione.

Od wyroku Sądu Okręgowego kasację złożyła strona pozwana. Zaskarżając

go w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 42 k.p. w zw. z art. 30

k.p. Zdaniem pozwanego, zmiana zasad wynagradzania nastąpiła na skutek

zawarcia umowy o pracę na czas określony oraz niezłożenia przez pracowników

sprzeciwu wobec wypowiedzenia regulaminu wynagradzania. Zdarzenia te

uzasadniają przyjęcie, że powódka oraz pozostali pracownicy byli uprawnieni do

otrzymywania wyłącznie wynagrodzenia zasadniczego, wynikającego z umowy o

pracę na czas określony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja zasługuje na uwzględnienie, mimo że podniesione w niej zarzuty

oraz prawne wywody na ich poparcie są tylko częściowo zasadne. W pierwszej

kolejności należy się odnieść do kwestii obowiązywania zakładowego regulaminu

wynagradzania, która

została przez Sądy obu instancji niesłusznie

pominięta.

Regulamin został zawarty na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. o

zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania. Ustawa ta została z

dniem 25 listopada 1994 r. uchylona przez ustawę z dnia 29 września 1994 r. o

zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 113,

poz. 547),

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 2 ustawy zmieniającej porozumienie w

sprawie zakładowego sytemu wynagradzania uległo z mocy prawa przekształceniu

w zakładowy układ zbiorowy, przy czym układ ten podlegał rejestracji w ciągu

trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, co zgodnie z art. 241 11 k.p. było

przesłanką jego obowiązywania. W dniu 1 marca 1995 r. Sąd Wojewódzki w Z. Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość pozwanego Banku. Wskutek tego zdarzenia

syndyk wypowiedział umowy o pracę wszystkim pracownikom. Z dniem 1 sierpnia

1995 r. ponownie zatrudnił pięcioro pracowników upadłego Banku, w tym powódkę.

Wprawdzie zdaniem Sądów obu instancji niesporna była okoliczność, że w chwili

ogłoszenia upadłości obowiązywał zakładowy regulamin wynagrodzenia, lecz nie

zmienia to faktu, iż regulamin ten na skutek jego niezarejestrowania nie

obowiązywał. Wniosek ten wypływa również z przyjętych ustaleń faktycznych, a w

szczególności z oświadczeń woli spierających się stron w przedmiocie zawarcia

umowy terminowej oraz sposobu wykonywania zobowiązania przez pozwanego, na

co strona powodowa wyrażała pełną akceptację. Prowadzi to do wniosku, że treść

ponownej umowy o pracę z powódką została ustalona z uwzględnieniem

okoliczności związanej z nieobowiązywaniem układu zbiorowego. Zaproponowane

przez pozwanego warunki finansowe zostały przez powódkę, jak i pozostałych

pracowników

zaakceptowane,

mimo

że

poza

określonym

jednoznacznie

wynagrodzeniem zasadniczym, umowy te nie zawierały żadnych świadczeń

dodatkowych, tak jak było w przypadku umów o pracę obowiązujących przed datą

ogłoszenia upadłości. O uznaniu przez obie strony nieobowiązywania regulaminu

świadczą również późniejsze działania pozwanego, zmierzające do podwyższenia

wynagrodzeń wypłacanych powódce i pozostałym pracownikom.

Z powyższych względów złożone przez pozwanego syndyka

w dniu 25

września 1998 r. wypowiedzenie zakładowego regulaminu wynagradzania nie

wywołało skutków prawnych, gdyż „z istoty rzeczy” nie jest możliwe rozwiązanie

nieobowiązującego układu zbiorowego. Czynność jakiej dokonał pozwany nie może

być zatem uznana za czynność konwencjonalną, z którą określona prawna norma

wiąże wskazany w niej skutek. Na tle ustaleń faktycznych ocenianych przez

pryzmat obowiązującego porządku prawnego należy uznać, że zachowanie

pozwanego było prawnie indyferentne. Jakiekolwiek próby domagania się na tej

podstawie

przymusowej

realizacji

określonych

świadczeń

są

zatem

bezprzedmiotowe.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 k.p.c.

orzekł jak w sentencji, przy czym o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z

art. 102 k.p c.