II PK 55/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 55/07

POSTANOWIENIE

Dnia 22 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości U.-I. Sp. z o.o.

przeciwko W. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2007 r.,

skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 11 października 2006 r.,

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od pozwanego na rzecz

powoda kwotę 1800 zł ( jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 11

października 2006 r. zmienił zaskarżony przez powoda – Syndyka Masy Upadłości

U. I. spółki z o.o.– wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 10 kwietnia 2006 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego

W. P. na rzecz strony powodowej kwotę 97.125,93 zł z ustawowymi odsetkami od

dnia 19 listopada 2004 r.

Pozwany W. P. wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na

podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe

zastosowanie art. 124 § 1 k.p. i art. 6 k.c., a także naruszenia prawa procesowego,

tj. art. 387 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 391 k.p.c., art. 229 k.p.c., art.

230 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c., wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu drugiej

instancji i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i

orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości i

zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z

tego względu, że orzeczenie oczywiście narusza prawo „w granicach zaskarżenia”,

a nadto skarga jest oczywiście uzasadniona. Dla umotywowania tego ostatniego

poglądu skarżący wskazał na to, że „dysponując tym samym materiałem

dowodowym Sądy pierwszej i drugiej instancji wydały dwa skrajnie odmienne

wyroki. O ile dla Sądu Okręgowego oczywistym było, że brak jest podstaw do

uwzględnienia powództwa, albowiem powód nie wykazał, że pozwany wyrządził mu

szkodę, o tyle Sąd Apelacyjny nie miał żadnych wątpliwości, że szkoda powstała i

to w takiej wysokości, jak wskazał powód. Wyrok Sądu drugiej instancji pomija

bilans, który jest podstawowym dokumentem spółki, obrazującym wszelkie

zdarzenia gospodarcze i finansowe, a z którego wynika, że pozwany rozliczył się z

pobranych zaliczek. To bilans miał w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla

ustalenia, czy powstała szkoda i czy pozwany rozliczył się z pobranych zaliczek.

Natomiast Sąd drugiej instancji dał wiarę jedynie wnioskom o zaliczkę, pomijając

istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zapisy zawarte w bilansie”.

Rozważając, czy taki sposób sformułowania i uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiada obowiązującym przepisom,

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zgodnie z art. 3984 k.p.c. skarga kasacyjna - oprócz wymagań stawianych

pismom procesowym - powinna także spełniać wymagania stawiane jej jako

środkowi odwoławczemu, kierowanemu do Sądu Najwyższego. Wymagania, o

jakich mowa, to oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona (ze wskazaniem,

czy jest ono zaskarżone w całości czy w części), przytoczenie podstaw kasacyjnych

i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia w całości lub w części.

Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c., braki skargi kasacyjnej w zakresie wskazanych

wymagań nie podlegają naprawieniu w trybie właściwym dla usuwania braków

formalnych pisma procesowego, a skarga kasacyjna, dotknięta tymi brakami,

podlega odrzuceniu a limine.

Przepis art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. przewiduje konieczność zamieszczenia w

skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania i uzasadnienia tego

wniosku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już wskazywano, że

nieprzypadkowo ustawodawca, konstruując wymogi skargi kasacyjnej, wyodrębnił

w oddzielnych punktach art. 3984 § 1 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (pkt 2) oraz obowiązek przedstawienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (pkt 3). Chodzi

bowiem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają

określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego na różnych etapach

rozpoznawania skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy zajmuje się ustalaniem przyczyn

skargi kasacyjnej i w tym celu wyznacza specjalne posiedzenie, na którym

rozpoznaje wniosek skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

uwzględniając, bądź odmawiając jego uwzględnienia poprzez przyjęcie skargi do

rozpoznania lub odmowę jej przyjęcia (art. 3989 k.p.c.). Temu celowi służy tak

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, który Sąd Najwyższy rozpoznaje, jak i

jego uzasadnienie, bo instytucja „przedsądu” polega na weryfikacji przedstawionych

przez skarżącego przesłanek usprawiedliwiających potrzebę rozpoznania sprawy w

postępowaniu kasacyjnym. Natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w czasie jej

merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy skargi kasacyjnej muszą być

zatem przez jej autora wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a

dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do

uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, bo choć dla obu tych przesłanek

argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko

wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania a nie

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna powinna być w związku z

tym tak skonstruowana i zredagowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w

uzasadnieniu jej podstaw, pozostałych elementów kreatywnych skargi ani tym

bardziej się ich domyślać. Dla spełnienia wymogu z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c.

konieczne jest zatem zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej

przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący

do wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek „przedsądu” ze wskazaniem, które

z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego w tym

przedmiocie. Jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, iż skarga jest oczywiście uzasadniona

(art. 3984 § 1 w zw. z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), powinien on w uzasadnieniu

wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta "oczywistość" i

przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia.

Skarga kasacyjna pozwanego W. P. nie zawiera żadnego wywodu prawnego,

uzasadniającego pogląd skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona. Nie

spełnia tego wymagania ani stwierdzenie, że Sądy pierwszej i drugiej instancji

wydały dwa różne wyroki, ani przytoczenie okoliczności stanowiących w istocie

kwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez Sąd Apelacyjny. Tego rodzaju

zarzuty nie mogłyby bowiem stanowić nawet usprawiedliwionej podstawy skargi

kasacyjnej, skoro powołanie się wyłącznie na odmienny niż orzeczenie Sądu

pierwszej instancji wyrok Sądu odwoławczego w ogóle nie może być uznane za

podstawę skargi w świetle treści art. 3983 § 1 k.p.c., zaś w myśl art. 3983 § 3 k.p.c.,

takiej podstawy nie mogą też stanowić zarzuty dotyczące oceny dowodów. O ile

zaś dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest

usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania wysiłek autora powinien

koncentrować się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów

prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej

prima

facie,

przy

wykorzystaniu

podstawowej

wiedzy

prawniczej

(por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX

nr 82274). Nie budzi więc wątpliwości, że skarga kasacyjna wniesiona przez

pełnomocnika pozwanego nie zawiera - w powyższym rozumieniu - przytoczenia

okoliczności wymaganych przez art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Oczywiste naruszenie

prawa, również przytoczone przez skarżącego, nie jest w świetle art. 398 9 § 1 k.p.c.

samodzielną przesłanką, na którą można powoływać się celem wykazania, że

skarga powinna zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Jeśli więc zdaniem

pozwanego wyrok Sądu Apelacyjnego był dotknięty taką wadą, to skarżący mógł w

celu spełnienia wymagania określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wskazać, że jej

skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), a występowanie tej

przesłanki uzasadniać tym, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo. Z

konstrukcji skargi kasacyjnej pozwanego w omawianej części wynika zaś, że

oczywiste naruszenie prawa oraz oczywistą zasadność skargi traktuje jak dwie

niezależne przesłanki uzasadniające wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania,

przy czym twierdzenie o oczywistym naruszeniu prawa nie jest sprecyzowane

nawet przez wskazanie przepisów, których taki zarzut miałby dotyczyć.

W skardze kasacyjnej pozwanego nie ma zatem faktycznie uzasadnienia

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, który to brak jest nieusuwalny, tzn.

powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd drugiej instancji bez wzywania

do jego uzupełnienia (art. 3986 § 2 k.p.c.), w związku z czym Sąd Najwyższy, na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji.