Legislator Case Law & Legislation
II PK 352/05 AI generated

II PK 352/05 · Sąd Najwyższy

Case Number II PK 352/05
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome wyrok

Legislator summary

AI generated

pozwanej kwotę 1.800 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Rozstrzygnięcie ustalono, że strony łączyła umowa o pracę w okresie od 1 września 1996 r. do 28

Legislator headnote

AI generated

art. 291 § 1 k.p, art. 295 § 1 k.p, art. 8 k.p, art. 295 § 1 pkt 1 k.p, art. 189 k.p.c, art. 365 § 1 k.p.c; II PK 352/05 · Sąd Najwyższy: Rozstrzygnięcie ustalono, że strony łączyła umowa o pracę w okresie od 1 września 1996 r. do 28

Keywords

AI generated
art. 291 § 1 k.p art. 295 § 1 k.p art. 8 k.p art. 295 § 1 pkt 1 k.p art. 189 k.p.c art. 365 § 1 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 291 § 1 k.p
mocy art. 291 § 1 k.p. – uległy przedawnieniu roszczenia o wynagrodzenie za pracę
art. 295 § 1 k.p
przerwany, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 295 § 1 k.p.
art. 8 k.p
przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia było sprzeczne z określonymi w art. 8
art. 295 § 1 pkt 1 k.p
uznać należy za określoną w art. 295 § 1 pkt 1 k.p.
art. 189 k.p.c
dopuszczalne jest w myśl art. 189 k.p.c.
art. 365 § 1 k.p.c
wynikłą z powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 k.p.c.
art. 366 k.p.c
i art. 366 k.p.c.) przesądza o
art. 4771 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 4771 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
III CRN 211/73
września 1973 r., III CRN 211/73 i z dnia 30 lipca 2003 r., II UK 356/02, nie
II UK 356/02
Wyrok z dnia 30 lipca 2003 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II PK 352/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 września 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa K. R.

przeciwko Przedszkolu Samorządowemu […]

z udziałem zainteresowanego Ogólnopolskiego Akademickiego Związku

Zawodowego w Warszawie

o wynagrodzenie i odsetki,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 września 2006 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego we W.

z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt III APa …/05,

uchyla zaskarżony wyrok w punktach I, II, III i V i w tym zakresie

przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu we W. do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w J. oddalił powództwo K. R. przeciwko Przedszkolu

Samorządowemu […] o wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i odsetki,

nakazując powódce uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa kwoty 788,40 złotych

tytułem zwrotu wydatków sądowych oraz zasądzając od niej na rzecz strony

pozwanej kwotę 1.800 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Rozstrzygnięcie

zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 27 maja 1999 r.

ustalono, że strony łączyła umowa o pracę w okresie od 1 września 1996 r. do 28

lutego 1997 r. oraz nakazano dalsze zatrudnienie powódki u strony pozwanej na

stanowisku nauczyciela mianowanego od dnia 1 marca 1997 r. Powódka odmówiła

podpisania zaproponowanej jej przez pracodawcę umowy o pracę na czas określony

do dnia 30 września 1999 r. i wystąpiła z powództwem o ustalenie, że strony łączy

stosunek pracy na czas nieokreślony na podstawie mianowania. Prawomocnym

wyrokiem Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia

13 września 2001 r. ustalono, że powódkę i stronę pozwaną łączy nadal od dnia 1

marca 1997 r. stosunek pracy na podstawie mianowania na stanowisku nauczyciela.

W okresie od 1 marca 1997 r. do 31 października 2001 r. powódka pozostawała w

gotowości do pracy u strony pozwanej. W związku z wystąpieniem Państwowej

Inspekcji Pracy o niezwłoczne naliczenie i wypłatę powódce wynagrodzenia za czas

niewykonywania pracy, Urząd Miejski w S. w imieniu strony pozwanej wypłacił

powódce w dniu 17 stycznia 2002 r. tytułem wynagrodzenia kwotę netto 40.413,65

złotych.

Hipotetyczne

wynagrodzenie

powódki,

jakie

osiągnęłaby

za

czas

niewykonywania pracy od 1 marca 2000 r. do 31 października 2001 r. wynosi 28.540

złotych brutto, a suma odsetek ustawowych od wynagrodzenia brutto zamyka się

kwotą 8.322,25 złotych, co odpowiada łącznej kwocie netto 25.114,25 złotych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w L.

z dnia 13 września 2001 r. ustalający istnienie stosunku pracy daje powódce prawo

do żądania wynagrodzenia za czas gotowości do pracy w nieprzedawnionym

zakresie. Skoro powództwo zostało wytoczone w dacie 27 marca 2003 r., przeto – z

mocy art. 291 § 1 k.p. – uległy przedawnieniu roszczenia o wynagrodzenie za pracę

za okres sprzed dnia 27 marca 2000 r. Bieg terminu przedawnienia nie został

przerwany, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 295 § 1 k.p. Zgłoszone

żądanie ustalenia istnienia stosunku pracy, uwzględnione przez Sąd Okręgowy w

L.wyrokiem z dnia 13 września 2001 r., nie było przedmiotowo identyczne z

roszczeniem o wynagrodzenie za gotowość do pracy, zatem wytoczenie powództwa

o ustalenie nie przerwało biegu przedawnienia roszczeń dochodzonych w niniejszej

sprawie. Również dokonana przez stronę pozwaną zapłata kwoty 40.413,65 złotych

nie stanowi uznania powodującego przerwanie biegu przedawnienia roszczeń,

dokonano jej bowiem dla uchronienia się przed negatywnymi konsekwencjami

zaniechania wykonania zalecenia Państwowej Inspekcji Pracy, a treść skierowanych

przez stronę pozwaną do powódki pism z dnia 17 grudnia 2001 r. i 7 stycznia 2002 r.

przeczy uznaniu roszczeń. Nie było również podstaw do przyjęcia, że zgłoszenie

przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia było sprzeczne z określonymi w art. 8

k.p. zasadami współżycia społecznego. Należne powódce wynagrodzenie za czas

niewykonywania pracy obejmujące nieprzedawniony okres od 1 marca 2000 r. do 31

października 2001 r. wraz z ustawowymi odsetkami jest niższe, niż wypłacona jej

przez stronę pozwaną kwota, a zatem roszczenie uznać należy za zaspokojone.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2005 r. Sąd Apelacyjny we W. zmienił zaskarżony

wyrok, zasądzając na rzecz powódki tytułem wyrównania wynagrodzenia za miesiąc

sierpień 1999 r. kwotę 406,20 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia

1999 r. oraz dalszą kwotę 33.608,46 złotych tytułem odsetek, nakazał stronie

pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780 złotych tytułem zwrotu części

wydatków sądowych, nie obciążając powódki dalszymi wydatkami, wzajemnie zniósł

koszty procesu między stronami, a dalej idącą apelację oddalił.

Sąd Apelacyjny podzielił poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia

oraz dokonaną przez niego ocenę prawną w zakresie braku podstaw do przyjęcia

przerwania biegu przedawnienia przez uznanie roszczeń, stanął jednakże na

stanowisku, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 295 § 1 pkt

1 k.p. Sąd drugiej instancji wywiódł, że ustalenie stosunku prawnego lub prawa

dopuszczalne jest w myśl art. 189 k.p.c. wówczas, gdy żądający ustalenia ma w tym

interes prawny, a zatem gdy żądane ustalenie oddziałuje na jego sytuację prawną.

Elementem tej sytuacji jest możliwość żądania świadczeń, u podstaw których leży

istnienie spornego stosunku prawnego. Wyrok ustalający istnienie tegoż stosunku

usuwa stan niepewności prawnej co do więzi prawnej stron, a mając moc wiążącą

wynikłą z powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 k.p.c. i art. 366 k.p.c.) przesądza o

podstawowej, choć nie wyłącznej przesłance roszczeń wynikających ze stosunku

prawnego. W sytuacji zatem, gdy żądanie ustalenia jest dopuszczalne, czego

wyrazem jest uwzględnienie powództwa o ustalenie, wytoczenie tegoż powództwa

uznać należy za określoną w art. 295 § 1 pkt 1 k.p. czynność prawną przedsięwziętą

w celu ustalenia roszczenia.

Zgodnie z art. 4771 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przez czas trwania

procesu o ustalenie istnienia stosunku pracy, w sprawach z zakresu prawa pracy sąd

obowiązany był orzec o roszczeniach wynikających z faktów przytoczonych przez

powoda także wówczas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem pracownika. Taka

sytuacja zaistniała w sprawie o ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 września 2001 r. Roszczenia o wynagrodzenie za

czas gotowości do pracy, choć nie były przedmiotem powództwa w tamtej sprawie,

wynikały z faktów przytoczonych przez powódkę w zakresie określonym art. 4771 § 1

k.p. W pozwie z dnia 2 lipca 1999 r. oraz w toku postępowania w sprawie, obok

okoliczności wskazanych na uzasadnienie trwania stosunku pracy, powódka

wskazywała na chęć wykonywania zatrudnienia oraz zgłaszanie gotowości do jej

podjęcia i odmowę dopuszczenia do pracy, dokumentując te okoliczności

korespondencją stron oraz wskazując na podjęcie w tym zakresie interwencji.

Powyższe skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia roszczeń powódki zgodnie

z art. 295 § 1 pkt 1 k.p., a w konsekwencji nieuzasadnionym zarzutem strony

pozwanej o przedawnieniu części roszczeń o wynagrodzenie. Po przerwaniu

przedawnienia jego bieg rozpoczął się na nowo dopiero po prawomocnym

zakończeniu postępowania w sprawie o ustalenie (art. 295 § 2 k.p.) i nie upłynął

przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie. W sytuacji prawomocnego

ustalenia wyrokiem sądowym istnienia stosunku pracy i gotowości powódki do

świadczenia pracy ustalonej przez Sąd Okręgowy, a nie kwestionowanej przez

stronę pozwaną, powódce przysługiwało przewidziane w art. 81 § 1 k.p.

wynagrodzenie za cały czas gotowości do pracy. W omawianym zakresie Sąd

Apelacyjny powołał się na poglądy Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale składu

siedmiu sędziów z dnia 24 maja 1960 r., I CO 5/60 oraz w wyrokach z dnia 27

września 1973 r., III CRN 211/73 i z dnia 30 lipca 2003 r., II UK 356/02, nie

podzielając jednocześnie stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

11 maja 1999 r., I PKN 685/98 wobec uznania go za nieustabilizowany w wykładni

prawa.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła

naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 295 § 1 k.p. przez przyjęcie, że

nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, skoro z treści wyroku Sądu Okręgowego

w L. z dnia 13 września 2001 r. nie wynika, aby przedmiotem rozstrzygnięcia było

żądanie zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, które to

żądanie i tak stanowiłoby przeszkodę do wydania wyroku ustalającego. W

konsekwencji

skarżący

wniósł

o

zmianę

zaskarżonego

wyroku

w

części

uwzględniającej powództwo oraz zawierającej rozstrzygnięcie o kosztach sądowych i

kosztach postępowania poprzez oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki na

rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa adwokackiego przed Sądem drugiej

instancji oraz w postępowaniu kasacyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd drugiej instancji

przeoczył, iż powództwa o ustalenie i o zapłatę wzajemnie się wykluczają w tym

sensie, że subsydiarny charakter orzeczenia ustalającego oznacza, iż istnienie

roszczenia stanowi przeszkodę do wydania orzeczenia ustalającego, a w takim

wypadku może zapaść jedynie orzeczenie zasądzające. Brak jest podstaw do

twierdzenia o przerwaniu biegu przedawnienia, skoro wyrok Sądu Okręgowego w L.

z dnia 13 września 2001 r. dotyczy zgłoszonego przez powódkę żądania ustalenia,

że łączy ją ze stroną pozwaną stosunek pracy, a fakty przytaczane przez powódkę w

tamtym procesie „wskazujące na chęć wykonywania zatrudnienia i odmowę

dopuszczenia do pracy” były niewystarczające do rozstrzygnięcia nie zgłoszonego

roszczenia o zapłatę wynagrodzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. Stosownie do art. 295 § 1 pkt 1 k.p.

bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem

powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą

bezpośrednio

w

celu

dochodzenia

lub

ustalenia

albo

zaspokojenia

lub

zabezpieczenia roszczenia. Nie można podzielić poglądu Sądu drugiej instancji, że

wytoczenie powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego w każdym

przypadku uznać należy za czynność prawną przedsięwziętą w celu ustalenia

roszczenia, przerywającą bieg przedawnienia wszystkich roszczeń wynikających z

tego stosunku. Takie znaczenie ma bowiem jedynie żądanie ustalenia prawa, które

zmierza bezpośrednio do realizacji roszczenia. Ustalenie roszczenia, o którym mowa

w art. 295 § 1 pkt 1 k.p., podobnie jak w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., oznacza natomiast

ustalenie dokonane w sentencji wyroku, a nie ustalenie w uzasadnieniu wyroku w

ramach wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w myśl art. 328 § 2 k.p.c.

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 1985 r., IV PR 163/85, OSNCP z

1986 r. nr 5, poz. 83).

Zasadą jest, że przerwanie biegu przedawnienia następuje tylko w granicach

dochodzonego roszczenia, stosownie do normy zawartej w obowiązującym przed

dniem 5 lutego 2005 r. przepisie art. 321 § 1 k.p.c., zgodnie z którą sąd nie może

wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad

żądanie. Jednakże wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia nie tylko co do

zgłoszonego w pozwie roszczenia, lecz również co do roszczeń w pozwie

niezgłoszonych, jeżeli sąd obowiązany był orzec ponad żądanie pozwu. Przed dniem

5 lutego 2005 r. takie sytuacje w sprawach z zakresu prawa pracy regulował przepis

art. 4771 § 1 k.p.c. stanowiąc, że sąd wydając wyrok orzeka o roszczeniach, które

wynikają z faktów przytoczonych przez pracownika także wówczas, gdy roszczenie

nie było objęte żądaniem pracownika lub gdy było zgłoszone w rozmiarze mniejszym

niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Przepisy o uzupełnieniu wyroku

stosuje się odpowiednio. Przepisu art. 4771 § 1 k.p.c. nie można rozumieć w taki

sposób, że przedmiotem wyrokowania miałoby być rozstrzygnięcie o wszelkich

roszczeniach, jakie z danego stosunku prawnego przysługują pracownikowi

względem pracodawcy. Chodzi bowiem tylko o to, że – niezależnie od żądania

pozwu – sąd ma obowiązek zasądzenia na rzecz pracownika tego, co wynika z

przytoczonych przez niego, a ustalonych przez sąd, istotnych faktów, z których

wynika powstanie roszczenia. Dopóki pracownik tych faktów nie przytoczy,

roszczenie nieujawnione w żądaniu pozwu nie może być przedmiotem wyrokowania,

albowiem granice przedmiotu procesu określa zawsze strona powodowa, w

omawianym przypadku poprzez twierdzenia faktyczne. Taki jest właśnie sens

powołanej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 1960 r., I CO 5/60 (OSNC z 1961 r. nr 1,

poz. 3), w myśl której wniesienie powództwa o naprawienie szkody wyrządzonej

czynem niedozwolonym przerywa bieg przedawnienia roszczeń nieujawnionych w

żądaniu pozwu. Jeżeli twierdzenia faktyczne pozwu obejmują istotne elementy

usprawiedliwiające roszczenie, jeżeli twierdzenia pozwu nie obejmują istotnych

elementów usprawiedliwiających roszczenie, przerwa przedawnienia może nastąpić

dopiero z chwilą uzupełnienia twierdzeń przez powoda (tak również w przytoczonym

przez Sąd drugiej instancji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1973 r., III

CRN 211/73, OSP z 1974 r. nr 2, str. 32). W uzasadnieniu uchwały z dnia 12

sierpnia 1981 r., IV PZP 2/81 (OSNC z 1982 r., nr 1, poz. 5) Sąd Najwyższy

stwierdził, że wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia także co do roszczeń

nieobjętych żądaniem lub wykraczających ponad sformułowane przez powoda

żądanie naprawienia wyrządzonej szkody, jeżeli dają się one umieścić w

przedstawionym przez niego podłożu faktycznym sprawy. Nie można bowiem

zakładać trwania biegu przedawnienia – mimo wniesienia pozwu – tych roszczeń,

które w sprawach wymienionych w art. 321 § 2 k.p.c. podlegają zasądzeniu ponad

żądanie. Również w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyroku z

dnia 30 lipca 2003 r., II UK 356/02 (OSNP z 2004 r. nr 10, poz. 177) Sąd Najwyższy

wyraził pogląd, że skierowany przeciwko pracodawcy pozew o jednorazowe

odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, z mocy art. 123 § 1 k.c. przerywa bieg

terminu przedawnienia roszczeń określonych w art. 444 § 2 k.c. i 445 § 1 k.c., jeżeli

wynikają one z podstawy faktycznej powództwa (art. 477 1 § 1 k.p.c.). W

uzasadnieniu wskazanego wyroku podniesiono, że skoro podstawą faktyczną

powództwa o świadczenie określone w ustawie wypadkowej było zawinione przez

pracodawcę narażenie powódki na chorobę zawodową, to z faktów tych wynika

także jego odpowiedzialność deliktowa w zakresie, w jakim szkoda nie została

naprawiona świadczeniem przewidzianym w ustawie wypadkowej. W wyroku z dnia

11 maja 1999 r., I PKN 685/98 (Prok. i Pr. Z 2000 r. nr 2, str. 32) Sąd Najwyższy

stwierdził, że przedmiotem powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy nie są

roszczenia z ustalanego stosunku prawnego. Wniesienie pozwu o ustalenie nie

przerywa biegu przedawnienia roszczeń o świadczenie z ustalanego stosunku

prawnego. Samo orzeczenie ustalające stosunek pracy nie przesądza w żaden

sposób o wynikających z tego ustalenia ewentualnych roszczeniach majątkowych.

Żądanie ustalenia istnienia stosunku pracy nie jest przedmiotowo identyczne ze

zgłoszeniem roszczeń o pracownicze świadczenia z ustalanego stosunku prawnego,

których mogły nie zawierać twierdzenia faktyczne strony powodowej. Wytoczenie

powództwa o ustalenie nie przerywa biegu terminów przedawnienia roszczeń o

świadczenia wynikające z ustalonego stosunku pracy (art. 295 § 1 pkt 1 k.p.). W

wyroku tym Sąd Najwyższy odwołał się do wykładni przedstawionej w przytoczonej

wyżej uchwale z dnia 12 sierpnia 1981 r., IV PZP 2/81 (por. notka – OSNAPiUS z

2000 r. nr 14, poz. 542). Tym samym z przytoczonego wyroku nie wynika, że

wytoczenie powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy w żadnym przypadku nie

przerywa biegu przedawnienia roszczeń o świadczenia wynikające z tego stosunku,

lecz wynika z niego, że dzieje się tak wówczas, gdy w sprawie takiej powód nie

przytacza faktów, z których wynikają roszczenia nie objęte żądaniem.

Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie o wynagrodzenie za czas gotowości do

pracy wynikało z faktów przytoczonych w pozwie o ustalenie z dnia 2 lipca 1999 r., w

którym powódka wskazywała na chęć wykonywania zatrudnienia i odmowę

dopuszczenia do pracy, dokumentując te okoliczności korespondencją stron, treścią

której było zgłoszenie gotowości do podjęcia pracy oraz odmowne stanowisko strony

pozwanej. Tymczasem nie chodzi o to, czy gotowość powódki do pracy wynikała z

okoliczności sprawy, lecz o to, czy wynikała ona z faktów przytoczonych przez

powódkę, a więc z jej twierdzeń. W sprawie o sygn. akt IV P …/99 Sądu Rejonowego

w J. powódka wystąpiła z żądaniem ukształtowania stosunku prawnego, domagając

się ustalenia treści umowy o pracę w ten sposób, że między stronami istnieje

stosunek pracy na podstawie mianowania od dnia 1 marca 1997 r. na czas

nieokreślony oraz zabezpieczenia powództwa poprzez wydanie postanowienia

gwarantującego pozostawanie w stosunku pracy po dniu 31 lipca 1999 r. Z kolejnych

pism procesowych przedłożonych przez powódkę oraz jej zeznań złożonych w

charakterze strony wynikało tylko tyle, że po zapadłym w dacie 27 maja 1999 r.

wyroku Sądu Najwyższego, pismem z dnia 28 maja 1999 r. zgłosiła gotowość

podjęcia pracy i pozostawała w zatrudnieniu ze stroną pozwaną w miesiącach

czerwiec i lipiec 1999 r., a przedmiotem jej roszczenia była „zmiana w trybie art. 189

k.p.c. umowy o pracę na czas określony” i ustalenie, że „zatrudnienie po wyroku

Sądu Najwyższego zostało dokonane na podstawie mianowania lub umowy o pracę

na czas nieokreślony” z uwagi na możliwość zapewnienia jej przez stronę pozwaną

pracy w pełnym wymiarze zajęć. Nie budzi przy tym wątpliwości, że powódka

posiadała interes prawny w usunięciu stanu niepewności co do łączącego ją z

pracodawcą stosunku prawnego i treści tego stosunku. Z twierdzeń powódki nie

wynikało natomiast, że pozostawała w gotowości do świadczenia pracy od dnia 1

marca 1997 r. do dnia 27 maja 1999 r. i następnie od dnia 1 sierpnia 1999 r., zaś

Sąd rozpoznający sprawę ustalił tylko tyle, że od miesiąca września 1999 r. strona

pozwana nie dopuszczała powódki do pracy. Z przytoczonych przez powódkę i

ustalonych przez Sąd Rejonowy faktów wynikać zatem mogło jedynie roszczenie o

nakazanie dopuszczenia do pracy.

Stosownie do art. 81 § 1 k.p. wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy

przysługuje pracownikowi wówczas, gdy był gotów do jej wykonywania, a doznał

przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Oznacza to, że roszczenie o

wynagrodzenie za czas gotowości do pracy wynikałoby z faktów przytoczonych

przez powódkę wówczas, gdyby powołała się ona na zachodzącą po jej stronie

gotowość do wykonywania pracy w danym okresie, gdyż jest to – obok odmowy

dopuszczenia do pracy – fakt istotny dla powstania omawianego roszczenia.

Natomiast jeżeli powódka domagała się ukształtowania treści łączącego ją z

pracodawcą stosunku prawnego, podając tylko tyle, że od miesiąca września 1999 r.

nie została dopuszczona do pracy przez pracodawcę, nie twierdząc przy tym, że w

danym okresie pozostawała w gotowości do jej wykonywania, to roszczenie o

wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy nie jest w ogóle przedmiotem

procesu, choćby nawet pozostawanie w takiej gotowości przez powódkę wynikało z

okoliczności sprawy. Sąd rozpoznający powództwo o ustalenie nie mógł tym samym

zasądzić na rzecz powódki wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, albowiem do

jego uprawnień nie należało stwarzanie ani rozszerzanie przedmiotu procesu, bądź

poszukiwanie roszczeń, które mogłyby powódce przysługiwać, lecz których nie

dochodziła poprzez przytoczenie faktów istotnych dla ich powstania. W konsekwencji

uzasadniony okazał się zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia

zaskarżonym wyrokiem art. 295 § 1 pkt 1 k.p., albowiem z faktów przytoczonych

przez powódkę w sprawie o ustalenie, że stosunek pracy winien z nią być nawiązany

na podstawie mianowania na czas nieokreślony, a nie na podstawie umowy o pracę

na czas określony, nie wynikało niezgłoszone roszczenie o wynagrodzenie za czas

gotowości do pracy.

Z powyższych względów na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2

k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji wyroku.