II PK 347/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 347/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa E. Z.‎przeciwko Urzędowi Skarbowemu w Jeleniej Górze‎o ustalenie istnienia stosunku pracy i dopuszczenie do pracy,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze‎z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt VII Pa 45/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w sprawie z powództwa E.Z. przeciwko Urzędowi Skarbowemu w Jeleniej Górze o ustalenie istnienia stosunku pracy i dopuszczenie do pracy, oddalił apelację powódki i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.Powódka zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała się na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcia wymaga kwestia: czy nieodbycie służby przygotowawczej określonej w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 1111) stanowi przesłankę negatywną do ustalenia istnienia stosunku pracy z osobą zatrudnioną na stanowisku urzędniczym określonym w art. 2 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej na czas nieokreślony lub podejmującej po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Artykuł 3984 k.p.c. określa wymogi formalne skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna, poza spełnieniem wymagań przewidzianych dla pisma procesowego, zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.).Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, które podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy podczas przedsądu, czyli wstępnego badania sprawy, mającego na celu stwierdzenie występowania jednej z przesłanek skargi, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłankami tymi są:

1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 2) potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) nieważność postępowania lub 4) oczywista zasadność skargi. Podstawowym celem instytucji przedsądu jest bowiem rozważenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147).

Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 maja 2009 r., sygn. II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX nr 1215116).

Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158, z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51; z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126; z 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, LEX nr 1293729).

Obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), a także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, LEX nr 1375467).W sprawie brak istotnego zagadnienia prawnego we wskazanym wyżej znaczeniu, podnoszona przez skarżącą kwestia nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych w sprawie, zgodnie z którymi powódka nie świadczyła pracy pod nadzorem i kierownictwem strony pozwanej.

Ustalenia faktyczne stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku byłyby zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. wiążące w razie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. W tym zakresie w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. przez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki na okoliczność ustalenia czasu logowania i wylogowywania się powódki z systemu informatycznego. Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a w granicach zaskarżenia bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji, a art. 227 k.p.c. jest adresowany do sądu pierwszej instancji, zatem oparcie skargi kasacyjnej na tym przepisie wymaga odpowiedniego uzupełnienia konstrukcji zarzutu naruszenia przepisów postępowania w taki sposób, aby odnieść go do postępowania przed sądem drugiej instancji, tak by mógł stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2008 r., II PK 260/07, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 199). Ponadto sam art. 227 k.p.c. nie może być przedmiotem naruszenia sądu, ponieważ nie jest on źródłem obowiązków, ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz określa jedynie wolę ustawodawcy ograniczenia faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym (wyrok Sądu Najwyższego: z 25 czerwca 2008 r., II UK 327/07, LEX nr 496393, z 13 stycznia 2010 r., II CSK 357/09, LEX nr 574526).

Naruszenie tego przepisu powinno się zatem łączyć z naruszeniem art. 217 § 2 k.p.c. przez pominięcie określonego dowodu w wyniku wadliwej oceny, że nie jest on istotny dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 10 marca 2011 r., II UK 306/10, LEX nr 885008). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. l.n