II PK 296/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 296/11

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa J. P.

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 7 lipca 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 7

lipca 2011 r. oddalił apelację wniesioną przez powoda J. P. od wyroku Sądu

Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lutego 2011 r.,

oddalającego powództwo o odszkodowanie w związku z wypowiedzeniem

powodowi umowy o pracę przez pozwany Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A.

Powód J.P. wywiódł skargę kasacyjną od wymienionego wyroku i opierając

ją na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 42 k.p.) przez jego

błędną wykładnię, wniósł o zmianę tego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy

poprzez uwzględnienie powództwa.

W skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania

wskazujący na istotne zagadnienie prawne polegające na konieczności udzielenia

odpowiedzi na pytanie: „czy uzasadniona i rzeczywista przyczyna, od której

przedstawienia w piśmie wypowiadającym umowę o pracę (lub jej warunki)

ustawodawca uzależnił niewzruszalność czynności, obejmuje wyłącznie stan

faktyczny, czy też stopień winy pracownika co do zaistnienia tych przyczyn, skoro z

treści pisma i towarzyszących okoliczności niezbicie wynika, że pracodawca

podjęcie decyzji o wypowiedzeniu nie oparł na samym fakcie zaistnienia faktów,

lecz na zawinieniu pracownika w ich wystąpieniu”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada

również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne

skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej

jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 398 9 § 1 k.p.c., a

jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście,

biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania

skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym)

środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej

charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości

stosowania

prawa,

nie

będąc

instrumentem

weryfikacji

trafności

ustaleń

faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak w

rozpoznawanej sprawie,

wskazuje na występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu tego wniosku (sporządzonym odrębnie

od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie

prawne

oraz przedstawione

argumenty prawne,

które wykażą

możliwość

różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem

wyrażonym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i

uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do

tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd

odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Oznacza to w praktyce, iż

zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1)

być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z

dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w

sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

uniwersalnej

odpowiedzi,

nie

sprowadzającej

się

do

samej

subsumcji

i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15

października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr

478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie

występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie

precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o

występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy

przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z

odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też

postanowienie Sądu najwyższego z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr

577468).

Wniosek powoda o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

spełnia tak określonych kryteriów przed wszystkim dlatego, iż sformułowane w tym

wniosku pytanie, nazwane przez skarżącego zagadnieniem prawnym, nie mieści

się w okolicznościach faktycznych sprawy wynikających z ustaleń dokonanych

przez sądy meriti, a przez to nie pozostaje też w związku z rozpoznawaną sprawą.

Nawet pobieżna lektura wspomnianych ustaleń faktycznych wskazuje bowiem na

to, że zarówno z treści oświadczenia pozwanego zawierającego wypowiedzenie

powodowi warunków umowy o pracę, jak z towarzyszących temu wypowiedzeniu

okoliczności wcale nie wynika, aby jego przyczyną miało być sugerowane we

wniosku „zawinienie pracownika w ich wystąpieniu”. Przygotowane dla powoda

wypowiedzenie zmieniające jako przyczynę wskazywało wszak jedynie „negatywną

ocenę osiąganych (przez niego) wyników, a mianowicie: nierealizowanie planu

przypisu składki w kanale dealerskim, nierealizowanie planu przypisu składki w

inicjatywie nowe OC, brak nadzoru, zaangażowania i monitorowania procesu

nawiązywania współpracy z dealerami przez Zespoły Sprzedaży, niski wskaźnik

realizacji miesięcznych zadań premiowych określonych dla Kierownika Sprzedaży –

rok 2008 – 19 wykonanych zadań na 24 przekazane, za 10 miesięcy 2009 – 11

wykonanych zadań na 20 przekazanych”. Tak określone przyczyny wypowiedzenia

zmieniającego wymieniały więc tylko mające postać zaniechań zachowania

przypisywane powodowi, abstrahując jednak od przypisania mu winy w tym

zakresie. Tymczasem przedmiotem przedstawionego Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości może być

tylko taka wątpliwość, której wyjaśnienie jest niezbędne do rozstrzygnięcia

przedmiotowej

sprawy.

Innymi

słowy,

konieczne

jest

istnienie

związku

przyczynowego między przedstawionym zagadnieniem prawnym a podjęciem

decyzji co do istoty tej sprawy.

Niezależnie od powyższych stwierdzeń, Sąd Najwyższy jest również zdania,

że skarżący, formułując zagadnienie prawne w sposób, który nie mieści się w

okolicznościach faktycznych sprawy, w istocie usiłuje podważyć dokonane przez

sąd drugiej instancji ustalenia faktów i ocenę dowodów. Tymczasem podstawą

skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), co oznacza, że przy merytorycznym rozpoznaniu

wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy nie mógłby uwzględnić

zarzutów dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i nieprawidłowej oceny

zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym przy rozstrzyganiu

zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego byłby związany ustaleniami

faktycznymi dokonanymi przez sądy meriti (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wypada dodać w

tym miejscu, że skarga kasacyjna powoda w ogóle nie została oparta na

dopuszczalnych zarzutach naruszenia przepisów postepowania, ograniczając się

do zarzutu sformułowanego w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 398 3 § 1

pkt 1 k.p.c.).

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż skarżący

nie wykazał potrzeby rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie

art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.