II PK 296/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 296/10

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa B. K.

przeciwko Samorządowej Szkole Podstawowej w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2011 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w P.

z dnia 21 maja 2010 r., .

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w P. Wydział Pracy oddalił

apelację powódki B. K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Ś. z dnia 30

grudnia 2009 r. oddalającego powództwo w sprawie przeciwko Samorządowej

Szkole Podstawowej w K. o zapłatę (punkt I wyroku), obciążył powódkę kosztami

postępowania apelacyjnego i zasądził od niej na rzecz pozwanej kwotę 900 zł

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II wyroku) oraz umorzył

postępowanie zażaleniowe (punkt III wyroku).

Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne oraz stanowisko Sądu

Rejonowego, zgodnie z którym pozwana nie naruszyła dóbr osobistych powódki,

ponieważ opinia dotycząca jej pracy nie zawierała sformułowań „uwłaczających

powódce czy deprecjonujących ją”, a użyte w niej zwroty nie zmierzały do jej

ośmieszenia czy poniżenia, lecz stanowiły wyłącznie opis i ocenę zachowań

nauczyciela, które zostały zaobserwowane podczas prowadzonych lekcji. W ocenie

Sądu Okręgowego, działania pozwanej nie były bezprawne i mieściły się w ramach

porządku prawnego, co wyłącza możliwość przyjęcia, że naruszono dobra osobiste

powódki. Nie można przyjąć też, że ocena pracy powódki była stronnicza, ponieważ

opinia ta zawierała także elementy pozytywnie wartościujące tę pracę, z zatem nie

była ona wyłącznie jednostronna i nakierowana na „pozbycie się pracownika".

W

skardze

kasacyjnej

powódka

zarzuciła

naruszenie

następujących

przepisów: 1/ art. 233 § 1 k.p.c. i art. 253 k.p.c. przez oparcie ustaleń faktycznych

sprawy, które miały istotny wpływ na kształt wyroku w przedmiotowej sprawie na

zgromadzonych w aktach osobowych dokumentach skarżącej, „stanowiących

pisma rodziców i współpracowników powódki, które nie zostały potwierdzone w

formie zeznań ich autorów”, którym Sąd nadał walor wiarygodności „pomimo braku

inicjatywy dowodowej pozwanej w zakresie przesłuchania autorów ‘skarg’

(dokumentów prywatnych) na powódkę w charakterze świadków”, 2/ art. 23 i 24 § 1

k.c. w związku z art. 300 k.p. przez przyjęcie, że zachowanie pozwanej nie było

bezprawne i nie naruszało dóbr osobistych skarżącej, „które to naruszenie polega w

szczególności na”: a) pominięciu kontekstu powrotu skarżącej do pracy i

„natychmiastowej, nieuzasadnionej chociażby zbyt krótkim upływem czasu reakcji

rodziców (już na początku września), a także zachowania pozwanego w stosunku

do powódki - ciągłym prowokowaniu sytuacji konfliktowych, kontrolowaniu w sposób

uporczywy pracy, doświadczonego przecież nauczyciela, przydzielaniu pracy w

sposób, stwarzający znaczne problemy dydaktyczne (pojedyncze lekcje w klasach

prowadzonych przez innego matematyka), ciągłych sugestiach ze strony dyrektora

szkoły, że powódka powinna przebadać się pod kątem zdrowia psychicznego, że

powinna pójść na rentę”, b) pominięciu okoliczności, że strony funkcjonują w małym

środowisku, a rozpowszechniane przez pozwaną informacje stawiające pod

znakiem zapytania stan zdrowia psychicznego skarżącej w sposób bezpośredni

wpłynął na opinię rodziców co do jej osoby, c) pominięciu okoliczności związanych

ze skierowaniem skarżącej na badania w toku procedury oceny jej pracy na

badania psychiatryczne i rozpowszechnianiu tych informacji w środowisku

nauczycielskim i rodziców, co stanowiło wyraz próby podważenia kompetencji

skarżącej, naruszało jej dobre imię i ma istotny wpływ na ocenę zasadności jej

roszczenia, d) przyjęciu, że działania pozwanej były zgodne z prawem, w sytuacji

gdy analiza całości materiału zgromadzonego w sprawie, w tym zeznania świadków

potwierdzają w sposób jednoznaczny, że „intencje i zachowanie pozwanej

nakierunkowane było na pozbycie się niewygodnego pracownika, przywróconego

do pracy na skutek ugody zawartej przed Sądem, naruszające dobre imię powódki

jako nauczyciela i godzące w jej godność, sprzeczne z zasadami współżycia

społecznego i sprzeczne z zasadą poszanowania pracodawcy dla dóbr osobistych

pracownika”, e) przyjęciu, że ocena skarżącej „dokonana została w sposób zgodny

z prawem w sytuacji, gdy jej analiza, a także prawidłowa wykładania przepisów

szczegółowych dotyczących warunków, jakim taka opinia winna odpowiadać

prowadzi do wniosku, iż ocena ta dokonana została w sposób bezprawny, z

pominięciem idei, jakiej służyć ma ocena pracy nauczyciela (zbyt krótki okres), jej

kompleksowości (podział na obszary dotyczące pracy nauczyciela) oraz stosowny

tryb odwoławczy od oceny, co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż zachowanie

pozwanej mieściło się w granicach prawem dopuszczalnych”.

Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano

„rozbieżność

w

orzecznictwie

i

istotne

zagadnienie

prawne

wymagające

rozstrzygnięcia, dotyczące kwestii naruszenia dóbr osobistych pracownika, którego

praca podlega ocenie, w sytuacji gdy ocena ta nie zawierając sama w sobie

określeń obraźliwych, uchybia jednak zasadzie poszanowania dóbr osobistych

pracownika, poprzez dokonanie tej oceny w sposób stronniczy, niezgodny z

obowiązującymi przepisami prawa. Wyjaśnienia wymaga także, czy okoliczności

poprzedzające dokonanie samej oceny, stanowiące rażące naruszenie godności i

dobrego imienia pracownika winny poddawane być analizie Sądu, przy ocenie

zasadności roszczenia o ochronę dóbr osobistych, czy analizie winna podlegać

wyłącznie

treść

samej

oceny

-jako

dokumentu

stanowiącego

podstawę

wypowiedzenia powódce umowy o pracę”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje;

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie jej do rozpoznania. Zawarte w

niej zarzuty proceduralne naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 253 k.p.c. jako

dotyczące ustalenia faktów oraz oceny dowodów nie mogły być podstawą skargi

kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.). W takich okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy

był związany ustaleniami faktycznymi i ocenami prawnymi zawartymi w

zaskarżonym wyroku, z których wynika, że „działania strony pozwanej nie były

bezprawne, mieściły się w ramach porządku prawnego”. Wykluczało to możliwość

uznania, iż naruszono „dobra osobiste powódki”. Taką konkluzję potwierdza skarga

kasacyjna, z której wynika, że oceny strony pozwanej nie zawierały same w sobie

określeń obraźliwych, ale były przez skarżącą postrzegane jako stronnicze,

niezgodne z obowiązującymi przepisami i stanowiące „rażące naruszenie godności

i dobrego imienia pracownika”. Tymczasem negatywne, ale rzeczowe oceny pracy

skarżącej, jej stosunku do uczniów i współpracowników nie zawierały zwrotów

naruszających jej dobra osobiste. Zostały one oparte na uprawnionej ocenie i

poddane weryfikacji właściwych organów kontrolnych, przeto nie uwłaczały

godności, dobremu imieniu lub czci skarżącej. Skoro nie doszło na naruszenia jej

praw pracowniczych, (czego skarżąca nie kwestionowała w drodze odwołania od

wypowiedzenia jej

nauczycielskiego stosunku pracy), to nie miało miejsca

zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 300

k.p. W takich okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w

zgodzie z art. 3989 § 2 k.p.c.