II PK 276/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 276/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. L.

przeciwko Szefowi Służby Cywilnej

o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wyników konkursu na wyższe

stanowisko w służbie cywilnej oraz nakazanie Szefowi Służby Cywilnej

kontynuowania postępowania konkursowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

i Spraw Publicznych w dniu 4 października 2006 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od postanowienia Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W.

z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt XXI Pz …/05,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 października 2004 r. Sąd Rejonowy

stwierdził

swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy z powództwa J. L. przeciwko Szefowi

Służby Cywilnej w W. o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wyników

konkursu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej oraz nakazanie kontynuowania

postępowania konkursowego i na podstawie art. 476 § 1 k.p.c. w związku z art. 464 §

1 k.p.c. przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. jako

właściwemu do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie

strony pozwanej na powyższe postanowienie stając na stanowisku, że przepis art. 7

ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz.

483 ze zm.) poddaje właściwości sądów pracy jedynie spory o roszczenia ze

stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, poza którym to stosunkiem

pozostaje postępowanie kwalifikacyjne poprzedzające uzyskanie mianowania w

służbie cywilnej, mające na celu jedynie wyłonienie kandydata na stanowisko, a nie

powierzenie tego stanowiska. Postępowanie kwalifikacyjne dla pracowników służby

cywilnej ubiegających się o mianowanie jest postępowaniem z zakresu administracji

publicznej.

W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona pozwana

zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r.

o służbie cywilnej przez jego błędną wykładnię i odmowę zastosowania oraz

naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 1, art. 2 i art. 476 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,

mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący

wniósł

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

oraz

poprzedzającego

je

postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do

ponownego rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący uzasadnił potrzebą wykładni art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o

służbie cywilnej oraz rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnego zagadnienia

prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, czy sprawy o roszczenia

wywodzone z przepisów tej ustawy stanowią sprawy z zakresu prawa pracy w

rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a w związku z tym, czy należą do właściwości

sądów powszechnych i Sądu Najwyższego (art. 2 § 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 czerwca 2006 r., III PZP 1/06

(dotychczas niepublikowanej) Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie, w której

przedmiotem jest żądanie ponownego przeprowadzenia konkursu w celu obsadzenia

stanowisk w służbie cywilnej (art. 41 – 47 i art. 49 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o

służbie cywilnej, Dz.U. z 1999 r., Nr 49, poz. 483 ze zm.) droga sądowa przed sądem

powszechnym jest niedopuszczalna (art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu

wskazanej uchwały, którego Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie nie będzie w całości

powielał, stwierdzono, że w świetle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej przepisy

Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy stosuje się wyłącznie wtedy, gdy chodzi o

sprawy: 1) wynikające ze stosunku pracy, 2) które dotyczą „członka korpusu służby

cywilnej” i 3) nie są uregulowane w ustawie. Po pierwsze – żądanie ponownego

przeprowadzenia konkursu (uchylenie decyzji konkursowej, unieważnienie konkursu i

wyznaczenie

skarżącego

na

kandydata

na

stanowisko)

nie

jest

sprawą

(roszczeniem) wynikającym ze stosunku pracy, lecz żądaniem o charakterze

publicznoprawnym, mającym podstawę w art. 45 w związku z art. 47 ustawy o

służbie cywilnej, po drugie – sprawy dotyczące postępowania konkursowego nie są

sprawami wynikającymi ze stosunku pracy członka korpusu służby publicznej, gdyż

osoba, która uczestniczyła w postępowaniu konkursowym i nie została wyłoniona w

jego wyniku na kandydata na odpowiednie stanowisko nie jest członkiem korpusu

służby publicznej i nie pozostaje w stosunku pracy i wreszcie po trzecie – przebieg

postępowania konkursowego jest uregulowany w art. 43 – 49 ustawy o służbie

cywilnej, która określa zasady i tryb konkursu. W konsekwencji stosunek prawny, w

którym pozostaje osoba uczestnicząca w konkursie, to stosunek publicznoprawny

nawiązany na podstawie ustawy o służbie cywilnej i łączący tę osobę z zespołem

konkursowym. Nawet gdyby osoba taka była członkiem korpusu służby cywilnej, to

jej żądanie wynikające z przeprowadzanego postępowania konkursowego nie

mogłoby być rozpoznawane przez sąd pracy, gdyż nie jest ono żądaniem ze

stosunku pracy, lecz typowym żądaniem publicznoprawnym, wynikającym z

przepisów ustawy o służbie cywilnej. Przepis art. 7 ust. 2 tej ustawy określa w sposób

wyczerpujący właściwość sądu pracy w sporach ze stosunku pracy członka korpusu

służby cywilnej. Oznacza to, że do innych stosunków prawnych, w tym wynikających

z konkursu, oraz innych roszczeń wynikających z innych, niż stosunek pracy

stosunków prawnych, nie może także mieć zastosowania przepis art. 476 § 1 k.p.c.,

definiujący pojęcie „sprawy z zakresu prawa pracy”. Roszczenia uczestnika

konkursu, który w jego wyniku nie został wyłoniony na stanowisko, nie mogą być

kwalifikowane do kategorii spraw z zakresu prawa pracy również dlatego, że nie są to

roszczenia ze stosunku pracy ani też związane ze stosunkiem pracy (art. 476 § 1 pkt

1 k.p.c.), roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy (art. 476 § 1 pkt 1a k.p.c.),

ani wreszcie roszczenia z innego stosunku prawnego (art. 476 § 1 pkt 2 k.pc.), gdyż

z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej nie stosuje się do tego innego stosunku

„przepisów prawa pracy”. W konsekwencji żądanie uczestnika konkursu wynikające

z uregulowanego w ustawie o służbie cywilnej postępowania konkursowego nie jest

roszczeniem ze stosunku pracy członka służby cywilnej, a czynności zespołu

konkursowego i Szefa Służby Cywilnej podejmowane w toku konkursu nie są

czynnościami z zakresu prawa pracy, przy czym żaden z tych ostatnio wskazanych

podmiotów nie jest pracodawcą ani też jednostką wykonującą za pracodawcę

czynności z zakresu prawa pracy. Rozstrzygnięcia w sprawie dopuszczenia do

konkursu, ustalające wynik konkursu i o odstąpieniu od wskazania kandydata na

stanowisko, są aktami stosowania prawa przez organ administracji publicznej. W

procedurze cywilnej brak jest natomiast odpowiednich narzędzi proceduralnych do

rozpoznania opartych na ustawie o służbie cywilnej żądań wynikających z

przeprowadzanego postępowania konkursowego.

Należy zwrócić uwagę, że Sądy obu instancji zastosowały w sprawie art. 464 §

1 k.p.c., zgodnie z którym odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu

niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny

organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Przepis ten jednoznacznie dotyczy

spraw z zakresu prawa pracy oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych, dla których

droga sądowa jest niedopuszczalna, gdy zarazem dla ich rozpoznania właściwy jest

organ inny, niż sąd. Powołany przepis nie powinien zatem znaleźć zastosowania w

niniejszej sprawie już tylko z tego względu, że roszczenia wynikające z

uregulowanego w ustawie o służbie cywilnej postępowania konkursowego nie są

sprawami z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. W takim przypadku

winien zostać zastosowany art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuci

pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Jednakże kwestia ta uchyla się

spod rozważań Sądu Najwyższego z uwagi na brak w skardze kasacyjnej zarzutu

naruszenia przepisu art. 464 § 1 k.p.c. Ponadto postanowienie o przekazaniu sprawy

zasadniczo wywołuje te same skutki prawne, co odrzucenie pozwu (por.

uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I PKN 183/00,

OSNAPiUS z 2002 r. nr 17, poz. 411), zaś powód wystąpił na drogę postępowania

przed sądem powszechnym na skutek pouczenia zawartego w rozstrzygnięciu Szefa

Służby Cywilnej

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814 k.p.c.