II PK 24/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 24/12

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa K. Ż.

przeciwko P. P. Sp. z o.o. w W.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 30 sierpnia 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i

zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł (sto

dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony

apelacją obu stron wyrok Sądu Rejonowego z dnia 2 marca 2011 r. w punkcie I w

ten sposób, że zasądził od pozwanego P. P. Spółki z o.o. na rzecz powódki K. Ż.

kwotę 28.500 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem

rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, oddalił apelację pozwanej i

zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów

procesu w instancji odwoławczej, w tym 60 zł tytułem kosztów zastępstwa

prawnego.

Sąd

Okręgowy

uznał,

że

postępowanie

dowodowe

nie

wymagało

uzupełnienia i nie uwzględnił wniosków pozwanej o przeprowadzenie dowodów

wskazanych w apelacji. Sąd ten w całości podzielił stanowisko Sądu Rejonowego,

że wskazana powódce przyczyna wypowiedzenia jej umowy o pracę była pozorna,

a pozwana nie zastosowała obiektywnych kryteriów doboru pracownika do

zwolnienia,

a

ponadto

zmierzała

do

obejścia

przepisów

gwarantujących

zatrudnienie kobietom powracającym do pracy po urodzeniu dziecka. Takie

działanie było sprzeczne z art. 8 k.p. i prowadziło do uznania dokonanego

wypowiedzenia za niezgodne z prawem. Sąd Okręgowy uwzględnił ponadto

apelację powódki w zakresie odsetek, ponieważ zasądzenie przez Sąd Rejonowy

na rzecz powódki należności z tytułu odszkodowania, a jednoczesne oddalenie

powództwa w pozostałym zakresie było nieuzasadnione w tym oddalonym

zakresie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r., I PK

88/02, zgłoszenie przez pracownika w pozwie lub w piśmie procesowym żądania

zasądzenia odszkodowania przewidzianego w art. 58 w związku z art. 56 § 1 k.p.,

bez wskazania dokładnej jego kwoty, spełnia warunek wezwania dłużnika do

wykonania świadczenia. Zatem doręczenie odpisu pozwu należy traktować jako

wezwanie do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.p.c. Sąd Okręgowy nie podzielił tym

samym stanowiska pozwanej, że dopiero zasądzenie odszkodowania w wyroku

przesądza o istnieniu długu po stronie pracodawcy i od daty wyrokowania należne

są odsetki od zasądzonej kwoty.

W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie: 1/ art. 45 § 1 k.p. w

związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych

zasadach

rozwiązywania

niedotyczących

z

pracowników

pracownikami

przez

jego

stosunków

błędną

pracy

wykładnię

z

i

przyczyn

niewłaściwe

zastosowanie polegające na przyjęciu, że przyczyna wypowiedzenia była pozorna,

a kryterium doboru osoby powódki do zwolnienia było nierzetelne i niesprawiedliwe,

2/ art. 8 k.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez

przyjęcie, że skarżąca naruszyła zasady współżycia społecznego, 3/ art. 455 k.c.

oraz 481 § 1 k.c. w związku z art. 471 k.p. przez błędną wykładnię polegająca na

przyjęciu, że doręczenie odpisu pozwu traktować należy jako wezwanie do zapłaty i

w związku z powyższym prawidłowe było zasądzenie odsetek ustawowych od dnia

doręczenia skarżącej odpisu pozwu, tj. od dnia 28 października 2010 r. do dnia

zapłaty, 4/ art. 227 k.p.c. w związku z art. 217 § 2 k.p.c. przez niewłaściwe

zastosowanie wskutek przyjęcia, że wnioski dowodowe oddalone przez Sąd

pierwszej instancji nie zmierzały do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy,

podczas gdy oferowane dowody miały istotne znaczenie dla prawidłowego osądu

sprawy, 5/ art. 224 § 1 k.p.c. w związku z art. 3 k.p.c. przez niewłaściwe

zastosowanie

wskutek uznania, że

Sąd pierwszej instancji nie

zamknął

przedwcześnie rozprawy pozbawiając skarżąca rzetelnej i całościowej obrony jej

stanowiska procesowego, 6/ art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że Sąd pierwszej

instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i wnioskowanie

sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Jako okoliczność uzasadniającą

przyjęcie skargi do rozpoznania autor skargi wskazał: „potrzebę wykładni przepisów

wywołujących rozbieżność w orzecznictwie sądów, a mianowicie od jakiego

momentu liczone być winny odsetki od orzeczonego w wyroku sądowym

odszkodowania z tytułu sprzecznego z prawem rozwiązania umowy o pracę za

wypowiedzeniem.”

W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej odrzucenie bądź o odmowę

przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na brak potrzeby wykładni przepisów oraz o

zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się oczywiście bezzasadna. Wprawdzie można

oprzeć ten środek zaskarżenia na naruszeniu przepisów postępowania (jeżeli

uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy), ale podstawą taką nie

mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398 3 § 3

k.p.c.). Dlatego spod weryfikacji kasacyjnej usuwały się proceduralne zarzuty

kasacyjne, a w postępowaniu kasacyjnym miarodajne były ustalenia faktyczne oraz

ocena dowodów dokonane przez Sąd drugiej instancji, który przede wszystkim

ustalił, że nie doszło do likwidacji stanowiska pracy powódki, skoro „na miesiąc

przed powrotem powódki do pracy po urlopie wychowawczym pracodawca zatrudnił

nową osobę na tym stanowisku, które zajmowała powódka. Pracodawca nie

stworzył dla nowego pracownika dodatkowego stanowiska pracy lecz powierzył

temu pracownikowi czynności wykonywane przez powódkę”. Skoro skarżąca

wybrała do dalszego zatrudnienia innego pracownika na czas jej urlopu, to

nieprawdziwa była wskazana powódce przyczyna wypowiedzenia. Wystarczało to

do osądu roszczenia odszkodowawczego powódki, bez potrzeby badania kryteriów

wyboru innego pracownika do zatrudnienia na jej stanowisku pracy.

Przesłanka potrzeby wykładni przepisów wywołujących rozbieżność w

orzecznictwie sądów, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazana w

skardze kasacyjnej wymagałaby przedstawienia rozbieżnych wyroków zapadłych w

analogicznych lub porównywalnych okolicznościach faktycznych. Jeśli zatem każde

ze wskazanych w skardze orzeczeń Sądu najwyższego zapadło w odmiennym

stanie faktycznym, to nie było uzasadnienia do przyjęcia skargi na wymienionej

przesłance do rozpoznania (por. postanowienie SN z dnia 20 lutego 2008 r., sygn.

III SK 28/07, Lex nr 452469). W szczególności przedstawione w skardze rzekome

rozbieżności dotyczące momentu, od którego powinny być zasądzone odsetki nie

uzasadniały przyjęcia wniesionej skargi do rozpoznania. Powódka bowiem od

początku domagała się odszkodowania w konkretnej kwocie (33.500 zł) wraz z

ustawowymi odsetkami, dlatego Sąd drugiej instancji zasadnie potraktował

doręczenie pozwu za datę skutecznego wezwania do zapłaty tego odszkodowania.

W takim przypadku – wedle powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 5

grudnia 2002 r., I PK 88/02 (LEX nr 578131), rolę wezwania do spełnienia

świadczenia, o którym mowa w art. 455 k.c. „można przypisać doręczeniu

dłużnikowi odpisu pozwu, w którym - zgodnie z art. 187 § 1 k.p.c. - zostaje

dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe - dochodzona

kwota pieniężna. Taką samą rolę spełnia pismo procesowe wskazujące takie

żądanie. Określenie jako przedmiotu żądania kwoty pieniężnej powoduje ten

skutek, że w razie niespełnienia tego świadczenia, dłużnik popada w opóźnienie, a

z tym faktem art. 481 § 1 k.c. wiąże obowiązek zapłaty odsetek za czas

opóźnienia”. Skoro powódka od samego początku domagała się odszkodowania w

konkretnej uwzględnionej kwocie (33.500 zł) wraz z ustawowymi odsetkami, to Sąd

drugiej

instancji

prawidłowo

potraktował

doręczenie

pozwu

za

moment

wymagalności tego roszczenia. Jeżeli pracownik od początku w pozwie lub w

piśmie procesowym domaga się zasądzenia odszkodowania z art. 58 k.p. w

związku z art. 56 k.p. w konkretnej kwocie i od konkretnej daty, to data ta

przesądza o wymagalności zgłoszonego roszczenia, co sprawia, ze należy

zasądzić odsetki od takiej daty wezwania do zapłaty (art. 455 k.c. w związku z

art. 300 k.p.).

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3989

§ 2 k.p.c.), orzekając o należnych powódce kosztach postępowania w zgodzie z

art. 98 k.p.c.