II PK 216/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 216/05

POSTANOWIENIE

Dnia 5 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maria Tyszel

w sprawie z powództwa E. T.

przeciwko C. Sp. z o.o. w W.

o odszkodowanie, ekwiwalent za pranie odzieży roboczej, ekwiwalent za używanie

własnego obuwia, o zapłatę z tytułu napiwków,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2006 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w W.

z dnia 31 marca 2005 r.,

1) odrzuca skargę

2) odpis postanowienia poleca doręczyć Naczelnej Radzie

Adwokackiej.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2004 r., X P …/01, Sąd Rejonowy

w W.e w

sprawie z powództwa E. T. przeciwko C. sp. z o.o. w W. o odszkodowanie z tytułu

wadliwego wypowiedzenia umowy o prace, ekwiwalenty za pranie odzieży roboczej

oraz za używanie własnego obuwia i zapłatę z tytułu napiwków, zasądził od

pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.320 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia

1 czerwca 2001 r. do dnia zapłaty tytułem ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej i

oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w W. wyrokiem z dnia 31 marca 2005 r.,

na

skutek apelacji wniesionych przez powódkę i pozwanego, oddalił apelację powódki

w całości, a uwzględniając apelację pozwanego zmienił zaskarżony wyrok w ten

sposób, że oddalił powództwo, oddalając natomiast jego wniosek o zasądzenie od

powódki kwoty 1.320 zł. Sąd Okręgowy oddalając apelację powódki, podzielił

ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną, dokonane przez Sąd Rejonowy natomiast

uwzględniając

apelację pozwanego

przyjął, że Sąd pierwszej instancji

bezzasadnie uznał, iż służbowa odzież powódki zatrudnionej na stanowisku

krupiera była odzieżą roboczą w rozumieniu art. 2377 § 1 k.p., a tylko używanie

takiej odzieży, służącej ochronie własnej odzieży pracownika uprawnia, zdaniem

Sądu Okręgowego, do żądania ekwiwalentu za jego pranie.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego, powódka wniosła o

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania

Sądowi

drugiej

instancji.

Zaskarżonemu

wyrokowi

zarzucono

niewłaściwe zastosowanie art. 45 k.p. w związku z art. 32 k.p. i art. 8 k.p., art. 237 7

k.p. w związku z art. 2378 k.p., art. 32 k.p.c. polegające na przekroczeniu zasady

swobodnej oceny dowodów przez Sąd pierwszej instancji. Wniosek o przyjęcie

kasacji do rozpoznania uzasadniono „potrzebą wykładni” przepisów prawa

materialnego, wskazanych w zarzutach kasacyjnych.

Sąd Najwyższy dokonując, stosownie do art. 3989 k.p.c., wstępnej oceny

skargi kasacyjnej, wziął pod uwagę co następuje:

Skarga kasacyjna, jako środek zaskarżenia (podobnie, jak uprzednio –

kasacja) nie jest środkiem przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, lecz jest środkiem szczególnym, o

charakterze ściśle prawnym, a jako pismo procesowe musi odpowiadać

wymaganiom art. 3984 § 1 k.p.c. Wśród nich powinna zawierać przytoczenie

podstaw kasacyjnych, ich uzasadnienie oraz wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Sporządzona w sprawie skarga wymagań tych nie

spełnia. Wprawdzie zawiera akapity zatytułowane stosownie do poszczególnych

punktów powołanego przepisu, lecz ich treść jest wadliwa.

Uzasadnienie w skardze kasacyjnego zarzutu naruszenia „art. 233” oraz art.

233 § 2 k.p.c. zostało ograniczone wyłącznie do krytyki oceny ustaleń stanowiących

podstawę zaskarżanego wyroku, bez wykazania, jakie reguły swobodnej oceny

dowodów naruszył Sąd drugiej instancji i na czym polega istotność wpływu tych

naruszeń na wynik sprawy. Sam fakt nieuwzględnienia wersji wydarzeń

wskazywanych przez powódkę w żaden sposób nie usprawiedliwia tego zarzutu.

Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał w swym jednolitym, publikowanym

orzecznictwie, że nie usprawiedliwia zarzutu naruszenia art. 233 § 2 k.p.c.

przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia

własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów, odmiennych od ustaleń

dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1996 r., II UKN 22/96, OSNAP 1997, nr 13, poz.

240). Wyjaśniał też, że jako kasacyjny nie jest sądem faktów, lecz sądem prawa, a

w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zasadności ustaleń

faktycznych sądu; ich poprawność podlega kontroli wyłącznie w granicach zarzutów

skonkretyzowanych i uzasadnionych w kasacji (por. wyrok z dnia 18 grudnia 1997

r., II UKN 77/96 – OSNAP 1997 nr 21, poz. 427).

Wadliwie też zostały w skardze przedstawione kasacyjne zarzuty naruszenia

prawa materialnego. Od początku orzekania kasacyjnego, czyli od 1996 r. Sąd

Najwyższy konsekwentnie wyjaśnia, że nagminne używanie w kasacjach zwrotu:

„przez co doszło” do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, nie jest

samo przez się ani konkretyzacją podstawy kasacyjnej, ani jej uzasadnieniem. Tak

sformułowany zarzut uniemożliwia weryfikację jego zasadności, powodując

niedopuszczalność kasacji (postanowienie z dnia 22 maja 1997 r., II UKN 135/97 –

notka OSNAPiUS 1998 r. nr 3, poz. 9). Zastąpienie w kasacji zwrotu „przez co

doszło” zwrotem „poprzez przyjęcie” jest bez znaczenia, skoro zarzuty naruszenia

prawa materialnego autor kasacji postawił w zestawieniu ze stanem faktycznym

odmiennym od przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, zamiast wykazania –

stosownie do art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. – wywodem prawnym błędu w wykładni

wskazanych przepisów lub ich niewłaściwego zastosowania. Sąd Najwyższy

wielokrotnie wyjaśniał też, iż pismo procesowe sporządzone wprawdzie przez

osobę uprawnioną, wykonującą zawód prawniczy o najwyższych kwalifikacjach,

lecz wykazujące wady w zakresie elementów konstrukcyjnych przewidzianych

przez ustawodawcę dla kasacji jest tylko jej pozorem, a taka „kasacja”, jako

niedopuszczalna z innych przyczyn, podlega odrzuceniu. Pogląd ten w całej

rozciągłości zachował aktualność po wprowadzeniu skargi kasacyjnej, w miejsce

kasacji. Wadliwość przytoczonych podstaw kasacyjnych jest wystarczającą

przesłanką odrzucenia skargi.

Wprawdzie nie ma to już istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, jednakże

Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że z uwagi na przeważający w charakterze kasacji

element interesu publicznego, jako środka kontroli prawidłowości stosowania

prawa, wymaganie przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej i jego

uzasadnienie w rozumieniu art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., ma na celu wykazanie

znaczenia tego rozstrzygnięcia dla realizacji i publicznoprawnej funkcji kasacji,

względnie

ujednolicenia

orzecznictwa

sądów

powszechnych

i

rozwoju

jurysprudencji. Takiego znaczenia w kasacji nie przedstawiono, jest ona

ograniczona do zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

zaskarżanego wyroku. Pełnomocnik powódki zamiast – stosownego do art. 3984 §

1 pkt 3 k.p.c. – uzasadnienia wniosku o przyjęcie kasacji, przedstawił Sądowi

Najwyższemu do rozstrzygnięcia szereg „kwestii”, określonych jako „okoliczności

uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania”. Ich sformułowanie

świadczy o tym, że pełnomocnik, po pierwsze, nie zauważył różnicy pomiędzy art.

3933 § 1 pkt 3 k.p.c., obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 22

grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (...) Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98) – a art. 3984 § 1 pkt 3 aktualnie obowiązującym – a po

drugie wykroczył poza ramy kognicji Sądu Najwyższego, jako kasacyjnego. Żadna

z tych „kwestii” nie jest bowiem zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1

pkt 1 k.p.c., lecz zwróconymi do Sądu Najwyższego żądaniami dokonania

odmiennej

oceny

poszczególnych

elementów

okoliczności

faktycznych,

stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, podczas gdy kontrola kasacyjna,

zgodnie ze stosownymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, nie jest

środkiem weryfikacji ustaleń faktycznych dokonywanych przez sądy orzekające

merytorycznie, ponieważ Sąd Najwyższy nie jest sądem faktów lecz sądem prawa.

Już w wyroku z dnia 18 grudnia 1997 r., II UKN 77/96 (OSNAP 1997, nr 21, poz.,

427) wyjaśniał, że w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie

zasadności ustaleń faktycznych sądu, kontroli podlega wyłącznie ich poprawność.

Tylko w ramach przytoczonej podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów

postępowania, skonkretyzowanej zarzutami i ich uzasadnieniem Sąd Najwyższy

kontroluje, czy przy dokonywaniu ustaleń doszło do naruszenia wskazanych

przepisów postępowania oraz, czy takie naruszenia mogły mieć istotny wpływ na

wynik sprawy. Pogląd ten w pełni zachowuje aktualność po ustawowej zmianie

wprowadzającej w postępowaniu cywilnym, w miejsce kasacji, skargi kasacyjnej.

Podobnie jak w poprzednim stanie prawnym, także aktualnie, w braku skutecznej

podstawy z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., Sąd Najwyższy, z mocy art. 39813 § 2 k.p.c.,

jest związany ustaleniami faktycznymi zaskarżonego orzeczenia.

Wobec stwierdzenia wyżej omówionych, nieusuwalnych w trybie art. 130

k.p.c., wad konstrukcyjnych pisma procesowego nazwanego „skargą kasacyjną”

Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i 4 k.p.c. orzekł, jak w sentencji

postanowienia.