II PK 215/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 215/04

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa K. P., K. M.

przeciwko Agencji Mienia Wojskowego - Oddziałowi Terenowemu w G. o

przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2004 r.,

kasacji powódki Kazimiery Podolak od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 24 czerwca 2003 r.,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Powódka K. M. w dniu 10 grudnia 2001 r. wniosła do Sądu Rejonowego

pozew przeciwko Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie. Domagała się

uznania za nieuzasadnione wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez

pozwaną w dniu 4 grudnia 2001 r. i przywrócenia do pracy na poprzednich

warunkach. Powódka wskazała, iż pozwana wypowiedziała jej umowę o pracę

uzasadniając to utratą zaufania do powódki spowodowaną wprowadzeniem w

błąd pracodawcy, poprzez złożenie zapewnienia o ukazaniu się ogłoszenia w

prasie lokalnej informacji o wywieszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej

do sprzedaży położonej w P. przy ulicy U. Powódka nie zgodziła się z tym

uzasadnieniem wskazując, iż nigdy nie składała w swoim imieniu tego rodzaju

zapewnienia, a w okresie kiedy wskazane ogłoszenie miałoby się ukazać była

na zwolnieniu chorobowym.

Analogicznej treści pozew został złożony w dniu 22 stycznia 2002r. przez

powódkę K.P. Jedyna różnica dotyczyła daty wypowiedzenia umowy o pracę,

miało ono miejsce w dniu 17 stycznia 2002r. Pozostałe okoliczności, w tym

uzasadnienie wypowiedzenia były identyczne jak w przypadku powódki K. M.

K. P. również wskazała, iż nigdy nie składała zapewnienia o ukazaniu się

ogłoszenia. Na rozprawie w dniu 27 marca 2002r. Sąd zdecydował o połączeniu

powyższych spraw do wspólnego rozpoznania.

W odpowiedziach na złożone pozwy strona pozwana wniosła o oddalenie

powództw. Uzasadniając swoje wnioski wskazała, iż w dniu 1 czerwca 2001 r. w

Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie odbył się przetarg na sprzedaż

nieruchomości położonej w P. przy ulicy U. Przygotowaniem przetargu

zajmował się Oddział Terenowy AMW[…]. Prawidłowość przeprowadzenia

przetargu została zakwestionowana z uwagi na to, iż ogłoszenie o wywieszeniu

wykazów nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, wymagane przez

przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ukazało się, a załączone

do dokumentacji ogłoszenie o wywieszeniu wykazów, które w dniu 4 kwietnia

2001 r. miało ukazać się w Gazecie […] jest w rzeczywistości montażem, czyli

zostało sfałszowane. Prezes Agencji Mienia Wojskowego nakazał wyjaśnienie

tej sytuacji i zażądał potwierdzenia, że takie ogłoszenie zostało zamieszczone

w prasie. Zdaniem pozwanej zapewnienie zostało złożone przez K. P., która

pełniła

wówczas

funkcję

kierowniczki

wydziału

zagospodarowania

nieruchomości oraz przez K. M., która była pracownikiem tego wydziału.

Zapewnienie zostało złożone w piśmie z dnia 16 lipca 2001 r. przedstawionym

do podpisu dyrektorowi Oddziału. Pozwana wskazała, że powódki składając

zapewnienie nie sprawdziły czy ogłoszenie faktycznie się ukazało. Wykazały w

ten

sposób

lekceważący

stosunek

do

powierzonych

im

obowiązków,

nierzetelność w ich wykonywaniu, a konsekwencją takiego stosunku do

obowiązków była utrata zaufania do powódek. Pozwana podała, że obowiązek

zamieszczania w prasie ogłoszeń o wywieszeniu wykazów nieruchomości j

należy do wydziału, którym kierowała powódka K.P.

W toku postępowania powódki nie zgodziły się ze stanowiskiem pozwanej

odnośnie

tego,

iż

do

zakresu

działania

wydziału

zagospodarowania

nieruchomości należało zamieszczanie ogłoszeń. Ich zdaniem ogłoszeniami

zajmował się wydział marketingu. Ponadto powódki wniosły o zasądzenie

odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia, obok przywrócenia ich do pracy.

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia

18 lipca 2002r. przywrócił powódki K. M. i K. P. do pracy w pozwanej Agencji

Mienia Wojskowego w Warszawie na poprzednich warunkach i stanowisku.

Sąd ustalił, że do zakresu działania wydziału zagospodarowania nieruchomości

Oddziału Terenowego Agencji Mienia Wojskowego należało min. przejmowanie

nieruchomości, ich zagospodarowanie zgodnie z obowiązującymi procedurami,

a także sporządzanie wniosków i wykazów nieruchomości przeznaczonych do

zagospodarowania w formie dzierżawy lub sprzedaży. Natomiast do wydziału

marketingu należało w szczególności organizowanie przetargów na sprzedaż i

dzierżawę przejętego mienia.

Sąd ten stwierdził, że roszczenie powódek o przywrócenie do pracy zasługuje w

całości na uwzględnienie. Jest okolicznością bezsporną, iż powódki były

zatrudnione w pozwanej Agencji Mienia Wojskowego na podstawie umów o

pracę zawartych na czas nie określony. W przedmiotowej sprawie pozwana w

swoich oświadczeniach o rozwiązaniu z powódkami nów o pracę jako

przyczynę

wskazała

utratę

zaufania

spowodowaną

wprowadzeniem

pracodawcy, przez złożenie zapewnienia o ukazaniu się ogłoszenia w prasie

lokalnej informacji o wywieszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej do

sprzedaży położonej w P.

Wobec tego przedmiotem badania Sądu było

ustalenie, czy powódki rzeczywiście złożyły zapewnienie tej treści. Natomiast

nie było przedmiotem niniejszego postępowania ustalenie, czy powódki

ewentualnie dopuściły się fałszerstwa ogłoszenia, bądź też wiedziały kto tego

dokonał.

Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd wywnioskował,

że powódki nie mogły złożyć potwierdzenia ukazania się ogłoszenia z uwagi na

to, iż zamieszczanie ogłoszeń o przetargach nie należało do ich kompetencji.

Wobec tego nie należało do nich ustalanie czy takie ogłoszenia się ukazało. Nie

mogły brać na siebie odpowiedzialności za zadania należące do innego

wydziału.

Rola

wydziału

zagospodarowania

nieruchomości,

w

którym

zatrudnione były powódki, w zakresie organizacji przetargów ograniczała się

tylko i wyłącznie do sporządzenia wniosków odnośnie nieruchomości

przeznaczonych do sprzedaży oraz wykazów tych nieruchomości. Natomiast

wszelkie pozostałe czynności związane z organizacją przetargu w tym

zamieszczanie ogłoszeń o wywieszeniu wykazów należało do wydziału

marketingu. Z regulaminu organizacyjnego wyraźnie wynika, iż to wydział

marketingu zajmował się organizacją przetargów. W związku z tym nie można

postawić powódkom zarzutu lekceważenia obowiązków.

Biorą pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, iż przyczyna

wypowiedzenia umowy o pracę wskazana przez pozwanego była nieprawdziwa,

wobec czego rozwiązanie umowy o pracę z powódkami było nieuzasadnione.

Apelację od wyroku złożyła pozwana Agencja Mienia Wojskowego w

Warszawie, w której pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o

zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wyrokiem z 24

czerwca 2003 r., zmienił zaskarżony wyrok o tyle, że oddalił powództwo K. P., i

w pozostałym zakresie oddalił apelację.

Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu I instancji co do dokonanej

interpretacji w zakresie analizy treści dokumentu sporządzonego w dniu 16

lipca 2001 roku. Z treści dokumentu wynika, iż „Oddział Terenowy Agencji

Mienia Wojskowego w G. wyjaśnia, że zgodnie z posiadaną dokumentacją

ogłoszenie o wywieszeniu wykazów nr 3/01 i 10/01 dotyczących nieruchomości

położonych w P. przy ul. U. 5, oznaczonych w ewidencji gruntów nr 66/21 i

66/20 ( obecnie 66/22 ) ukazało się w Gazecie […], jako prasie lokalnej,

zgodnie z art. 35.1. Ustawy o gospodarce nieruchomościami Dz.U. Nr 46 tekst

jednolity z 2000 roku".

W ocenie Sądu Okręgowego pismo to

informuje odbiorcę o

stwierdzonym: fakcie posiadania dokumentacji dotyczącej ogłoszenia o

wywieszeniu wykazów nr 3/01 i 10/01(...), fakcie ukazania się ogłoszenia,

rodzaju prasy, w której ogłoszenie ukazało się, zgodności z przepisami ustawy.

Trudno zatem zgodzić się z oceną Sądu I instancji, " ... iż pismo to miało jedynie

stanowić wyjaśnienie, iż ogłoszenie zostało zamieszczone zgodnie z przepisami

ustawy o gospodarce nieruchomościami".

Istotą zawisłego sporu było ustalenie przez Sąd I instancji, czy przyczyna

wskazana w wypowiedzeniu powódkom umów o pracę, była konkretna i

prawdziwa. Zatem ocena roszczeń obu powódek winna opierać się na

ustaleniach faktycznych i dokonanej analizie zebranego w sprawie materiału

dowodowego w odniesieniu do zawartych w wypowiedzeniach umów o pracę

przyczyn.

Sąd Okręgowy w toku postępowania apelacyjnego przeprowadził postępowanie

dowodowe w zakresie ponownego przesłuchania powódek K. P. i K. M. oraz

przedstawiciela pozwanego W. S. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że

powódka K. M. nie ponosi odpowiedzialności za treść pisma z dnia 16 lipca

2001 roku, albowiem przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę wskazana w

wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 4 grudnia 2001 roku nie zaistniała. Z

zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pozwany nie badał

przed wypowiedzeniem umowy o pracę powódce K. M. czy brała udział w

wykonywaniu jego polecenia, natomiast propozycja jaką złożył uprzednio

powódce K. M. co do zwolnienia dyscyplinarnego była spowodowana

podległością służbową K. P. W ocenie Sądu wobec poczynionych ustaleń w

zakresie stanu faktycznego odpowiedzialność za treść pisma z dnia 16 lipca

2001 roku ponosi powódka K. P. Zaznaczyć w tym miejscu należało, że

powódka u pozwanego zatrudniona była na stanowisku kierownika wydziału

Zagospodarowania Nieruchomości Oddziału Terenowego, a w orzecznictwie

funkcjonuje jednolity

pogląd, że w stosunku do pracownika na stanowisku

samodzielnym czy kierowniczym należy stosować ostrzejsze kryteria oceny

jego pracy, niż wobec pracownika na stanowisku szeregowym.

Kasację od powyższego wyroku złożyła powódka K. P. Powyższemu

wyrokowi zarzucono: naruszenie prawa materialnego - art. 30 § 1 pkt 4 k.p.

poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że powódka, jako kierownik

wydziału zagospodarowania nieruchomości pozwanej, dopuściła się naruszenia

obowiązków pracowniczych.

Podnosząc powyższy zarzut wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i

oddalenie apelacji pozwanej Agencji Mienia Wojskowego - Oddział Terenowy

od wyroku Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z

dnia 18 lipca 2002 r., co do powódki K. P.; zasądzenie od powódki na rzecz

pozwanych solidarnie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa

procesowego za instancję kasacyjną, według norm przepisanych; ewentualnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania.

Przyjęcie kasacji do rozpoznania i jej merytoryczne rozpatrzenie

uzasadniono ciężarem wad prawnych ciążących na zaskarżonym orzeczeniu,

oraz koniecznością rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego: czy nawet

ewentualne uchybienie pracownika, jednak co do czynności, której normalnie

nie wykonywał i nie powinien wykonywać, należącej do zakresu obowiązków

innych pracowników zatrudnionych w innej jednostce wewnętrznej pracodawcy,

tylko

na

podstawie

nadzwyczajnego

polecenia

przełożonego,

przy

jednoczesnym braku winy pracownika ani świadomego działania na szkodę

pracodawcy, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 3933 § 1 k.p.c. określa konieczne składniki kasacji, w pkt 3

wskazano, że winna ona zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających

jej rozpoznanie. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie

kasacji jest jej istotnym elementem, którego brak nie pozwala na ocenę, czy w

sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasacji rozpoznaniu. W

orzecznictwie zostało dokładnie wyjaśnione, że spełnienie wymogu z art. 393 3 §

1 pkt 3 k.p.c. powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w

którym skarżący wskaże, jakie to konkretnie występujące w sprawie

okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania, i uzasadni

dlaczego

odpowiadają

one

ustawowemu

katalogowi

przesłanek

usprawiedliwiających przyjęcie kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC 2002/5/71; z 30 maja 2001 r., III

CZ 36/01, OSNC 2002/2/22; czy z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002/1/11).

W konsekwencji należy przyjąć, iż z treści całego art. 393 k.p.c. wynika,

że przepis ten przewiduje cztery następujące okoliczności, w których Sąd

Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania: w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba dokonania wykładni

przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie, zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, zachodzi

nieważność postępowania przed sądem odwoławczym. Katalog ten ma

charakter rozłączny w tym sensie, że istnienie którejkolwiek przyczyny jest

wystarczającą przesłanką przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Przechodząc do oceny kasacji w tej konkretnej sprawie należy zauważyć

co następuje. W rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności, które z

urzędu uzasadniałyby zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku.

Kasacja, jest w całości polemiką z ustaleniami Sądu i ich prawną oceną.

Pełnomocnik skarżącej z tych samych faktów wysnuwa „własne” wnioski i

formułuje oceny odmienne od wywiedzionych i sformułowanych przez Sąd.

Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował już stanowisko w kwestii „utraty

zaufania” jako przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę (por. wyrok SN z dnia

16 marca 1998 r., I PKN 565/97, OSNAPiUS z 1998 r. nr 18, poz. 534; wyrok z

dnia 7 września 1999 r., I PKN 257/99, OSNAPiUS z 2001 r. nr 1, poz. 14),

którą to pozwany podał w wypowiedzeniu umowy o pracę. Nie uszło jednak

uwadze Sądu, że skarżąca zajmował stanowisko kierownicze u pozwanego, a

to powoduje zwiększone wymagania w ocenie należytego wykonywania

obowiązków pracowniczych i zarazem zwiększoną odpowiedzialność za ich

niewykonanie lub wykonanie nienależyte.

W tym świetle nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne,

które według skarżącej wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Jeżeli więc

uznać, że w kasacji zawarto przedstawienie okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie, to z pewnością nie umotywowano ich w sposób pozwalający na

ocenę słuszności argumentacji w tym zakresie.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.