II PK 147/07 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 29 stycznia 2008 r.

II PK 147/07

Odwołanie zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wymaga zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego

wyrażonej w formie uchwały (art. 93 ust. 2 i art. 98 ust. 4 w związku z art. 100

ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, jednolity tekst: Dz.U. z 2005

r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Wymaganiu temu nie czyni zadość zasięgnięcie

opinii Prezydium Rady, choćby następnie (już po odwołaniu zastępcy dyrektora) Rada w formie uchwały zatwierdziła stanowisko Prezydium.

Przewodniczący SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Józef Iwulski, Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia

2008 r. sprawy z powództwa Jacka K. przeciwko Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w W. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 12

grudnia 2006 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w pkt I w zakresie dotyczącym zmiany pkt I

wyroku Sądu pierwszej instancji oraz w pkt III i oddalił w tej części apelację strony

pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2006 r. [...],

2. zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 930 zł (dziewięćset

trzydzieści) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. zasądził (w pkt I) od strony pozwanej (Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.) na rzecz powoda Jacka K. kwotę 16.122,75 zł

brutto z ustawowymi odsetkami. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących

ustaleniach. Minister Środowiska z dniem 1 stycznia 2003 r. powołał powoda na stanowisko zastępcy dyrektora w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w W.

(podstawa prawna art. 93 ust. 2 i art. 218a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz Statut Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.). W dniu

20 lutego 2006 r. dyrektor RZGW w W. zwrócił się do przewodniczącego Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. o wyrażenie opinii przez Radę w sprawie

odwołania dotychczas odpowiedzialnego za działanie pionu ekonomicznego Jacka K.

ze stanowiska zastępcy dyrektora RZGW w W. Pismem z dnia 22 lutego 2006 r.

przewodniczący Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. poinformował

wyżej wymienionego dyrektora, że Prezydium Rady Gospodarki Wodnej Regionu

Wodnego Ś.O. pozytywnie opiniuje wniosek o odwołanie powoda ze stanowiska

zastępcy dyrektora RZGW w W. Powyższe pismo podpisał przewodniczący oraz sekretarz rady. W dniu 22 lutego 2006 r. dyrektor RZGW w W. zwrócił się do Ministra

Środowiska o odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska. Podjęcie powyższej

decyzji uzasadnił koniecznością powierzenia funkcji zastępcy dyrektora do spraw

ekonomicznych osobie posiadającej merytoryczne - ekonomiczne przygotowanie

niezbędne do realizacji zadań pionu ekonomicznego RZGW w W. Ponadto poinformował, iż wniosek o odwołanie powoda ze stanowiska zastępcy pionu ekonomicznego uzyskał pozytywną opinię ze strony Prezydium Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O., której treść przekazał w załączeniu. Minister Środowiska z

dniem 24 lutego 2006 r. odwołał powoda ze stanowiska na podstawie art. 93 ust. 2 i

art. 218a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Powyższe pismo wręczył powodowi dyrektor RZGW w dniu 28 lutego 2006 r. Tak więc stosownie do postanowień art. 70 § 2 k.p. z dniem 1 marca 2006 r. rozpoczął się bieg wypowiedzenia

stosunku o pracę, który upłynął 31 maja 2006 r. W okresie wypowiedzenia powód

został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. Ponadto w celu uniknięcia wątpliwości w zakresie umocowania Prezydium do działania w imieniu Rady, Rada w dniu

22 czerwca 2006 r. potwierdziła w formie uchwały stanowisko Prezydium Rady z dnia

22 lutego 2006 r.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji zasądził odszkodowanie stwierdzając, że odwołanie powoda ze stanowiska nastąpiło z

naruszeniem przepisów prawa - art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo

wodne, poprzez nieuzyskanie przed odwołaniem ze stanowiska powoda opinii Rady

w formie uchwały.

Apelację na powyższe rozstrzygnięcie wniosła strona pozwana. Wyrokiem z

dnia 12 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we

Wrocławiu zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo powoda oddalił,

stwierdzając, iż zwrócenie się podmiotu rozwiązującego umowę o pracę o opinię wyczerpuje tryb rozwiązania stosunku pracy warunkowany konsultacją, a rozwiązanie

stosunku pracy bez zajęcia stanowiska przez organ konsultacyjny nie narusza przepisu art. 38 k.p. Tym samym strona pozwana zwracając się w dniu 20 lutego 2006 r.

o opinię uczyniła zadość wymogowi z art. 93 § 2 Prawa wodnego. Ponadto w przedmiocie wniosku strony pozwanej wypowiedziało się pozytywnie Prezydium Rady

Gospodarki Wodnej, a następnie uchwałą z dnia 22 czerwca 2006 r. Rada zatwierdziła stanowisko Prezydium z dnia 22 lutego 2006 r. i pozytywnie zaopiniowała wniosek strony pozwanej o odwołanie powoda. Sąd drugiej instancji mając powyższe na

uwadze uznał, że wyrok Sądu pierwszej instancji zasądzający na rzecz powoda odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia naruszał prawo, przez

co nie mógł się ostać.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wniósł powód wskazując w niej rażące

naruszenie prawa materialnego - art. 93 § 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo

wodne (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), poprzez błędną

jego wykładnię, polegające na przyjęciu, że samo zwrócenie się do przewodniczącego Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. czyni zadość wymogowi zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego, podczas gdy ustawodawca w przepisie art. 93 § 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne precyzyjnie określił nakaz każdorazowego przedstawienia wniosku do zaopiniowania przez

Radę - art. 100 ust. 6 w związku z art. 98 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz § 11 pkt 1 Regulaminu Organizacyjnego Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O., poprzez przyjęcie, że wymóg zasięgnięcia opinii Rady

Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego został spełniony także, gdy w sprawie wniosku o odwołanie powoda wypowiedziało się tylko Prezydium tej Rady, a jego decyzja

została zatwierdzona uchwałą Rady po upływie 4 miesięcy od odwołania powoda,

podczas gdy Prezydium Rady reprezentuje ją tylko na zewnątrz i organizuje jej

pracę, a wszystkie decyzje Rady podejmowane są w formie uchwały zgodnie z trybem określonym przez regulamin.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Wymóg zasięgnięcia opinii Rady

Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego zapisany w art. 93 ust. 2 Prawa wodnego ma

ten walor, że jako regulacja mająca charakter szczególny w stosunku do przepisów

Kodeksu pracy modyfikuje tryb rozwiązywania stosunku pracy na podstawie powołania (art. 69 - 70 k.p.). Przyjęcie innego założenia powodowałoby, że odwołanie takiego pracownika w myśl art. 70 k.p. z naruszeniem obowiązku zasięgnięcia takiej

opinii nie uzasadniałoby odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących umowy o

pracę na czas nie określony (w szczególności przepisów dotyczących niezgodnego z

prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę) na mocy art. 69 k.p., a to

oznacza, że pierwszy z tych przepisów nie miałby żadnego waloru normatywnego

(regulacyjnego), czego z oczywistych względów nie można zaakceptować. Jako

przepis szczególny art. 93 ust. 2 Prawa wodnego ma ten skutek, że w razie rozwiązania stosunku pracy z osobą zatrudnioną na podstawie powołania z naruszeniem

tego przepisu możliwe jest na mocy art. 69 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. dochodzenie od pracodawcy odszkodowania. Przyjęcie odmiennego założenia oznaczałoby bowiem, że naruszenie przepisów o trybie rozwiązywania stosunków pracy z

dyrektorami regionalnych zarządów gospodarki wodnej nie pociągałoby za sobą

żadnych sankcji, a tym samym ustanowiona powinność zasięgnięcia opinii nie miałaby praktycznego znaczenia, co podważałoby racjonalność działań ustawodawcy. O

szczególnym - w stosunku do unormowań Kodeksu pracy w przedmiocie stosunku

pracy na podstawie powołania - charakterze regulacji zawartej w art. 93 Prawa wodnego, świadczy także to, że dotyczy on tylko ściśle określonych podmiotów (dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej) oraz ściśle określonego problemu

(powołania i odwołania ze stanowiska). W niniejszej sprawie nie była sporna kwestia

dotycząca zasad funkcjonowania Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O.

Zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Rada ta była organem opiniodawczo-doradczym dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. i realizowała

zadania przewidziane w art. 100 ust. 2 Prawa wodnego (§ 2.1 regulaminu). Ze swego

grona wybierała przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego i sekretarza, którzy

tworzyli Prezydium Rady (§ 4.1). Do kompetencji Prezydium należało organizowanie

pracy Rady oraz reprezentowanie jej na zewnątrz (§ 4.2 regulaminu). Z kolei wszelkie kwestie - z wyłączeniem spraw porządkowych - podejmowane były wyłącznie

przez Radę w formie uchwał (§ 11.1 regulaminu).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rada in corpore (jako ciało

kolegialne) miała wyłączną kompetencję do wyrażenia opinii w przedmiocie odwołania powoda ze stanowiska, o której stanowi art. 93 ust. 2 Prawa wodnego. Dokonanie w niniejszej sprawie tej czynności przez Prezydium Rady bez podjęcia przez

Radę stosownej uchwały w tym przedmiocie kłóci się z normą prawną wyrażoną w

art. 93 ust. 2 i art. 98 ust. 4 w związku z art. 100 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.

Prawo wodne. Prezydium w niniejszej sprawie nie miało kompetencji do składania

we własnym imieniu oświadczeń woli i dokonywania czynności prawnych z zakresu

stosunku pracy powoda. W ramach organizacyjno - wykonawczo - reprezentacyjnych

zadań Prezydium możliwe było jedynie przekazanie uchwały Rady, a w istocie doręczenie zawiadomienia o uchwale z jej odpisem. Złożenie oświadczenia woli w imieniu

Rady przekracza wyżej wskazane ramy i nie zastępuje uchwały w sprawie odwołania

zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Powołanie się Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie na art. 38 k.p. i na jego

podstawie stwierdzenie, że zwrócenie się podmiotu rozwiązującego umowę o pracę

o opinię wyczerpuje tryb rozwiązania stosunku pracy warunkowany konsultacją, a

tym samym uznanie, że strona pozwana zwracając się w dniu 20 lutego 2006 r. o

opinię uczyniła zadość wymogowi z art. 93 ust. 2 Prawa wodnego, pozbawione jest

podstaw prawnych. Hipoteza tego przepisu dotyczy obowiązku powiadamiania zakładowej organizacji związkowej o wypowiedzeniu umowy, a zatem nie odnosi się do

stanu faktycznego niniejszej sprawy, skoro Rada Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. nie jest organem związkowym, a tryb odwoływania zastępców dyrektorów

nie ma charakteru konsultacji związkowych, tylko jest szczególnym (odrębnym) trybem rozwiązania stosunku pracy na podstawie powołania osób wymienianych w art.

93 ust. 2 Prawa wodnego. Z powyższych przyczyn odwołanie zastępcy dyrektora

Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wymaga zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego wydanej w formie uchwały (art. 93 ust. 2 i 98

ust. 4 w związku z art. 100 ust. 6 - Prawa wodnego. Wymaganiu temu nie czyni zadość opinia Prezydium Rady choćby następnie (już po odwołaniu zastępcy dyrektora) Rada w formie uchwały zatwierdziła stanowisko Prezydium.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 398 16 k.p.c. orzekł

jak w sentencji.