II PK 138/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 138/05

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar

w sprawie z powództwa R. S.

przeciwko Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w O.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 grudnia 2005 r.,

kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w E.

z dnia 28 maja 2004 r.,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 maja 2004 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w E. oddalił apelację powódki R. S., od wyroku Sądu Rejonowego w

O., w sprawie przeciwko Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w O. o

przywrócenie do pracy, podzielając stanowisko tego Sądu, że dokonane powódce

w dniu 13 stycznia 2003 r., wypowiedzenie umowy o pracę na podstawie art. 10

ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z

pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników (Dz.U. Nr.

90, poz. 844 ze zm.), było zgodne z prawem, a wskazana przyczyna

wypowiedzenia

-

zmniejszenie

zatrudnienia

w

związku

ze

zmianami

organizacyjnymi Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w O. - prawdziwa

i konkretna.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik powódki i zarzucając

naruszenie prawa materialnego – art. 45 k.p. w związku z art. 10 ustawy z dnia 13

marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków

pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) oraz

naruszenie przepisów postępowania – art. 328 § 2 i 386 § 4 k.p.c., wniósł o jego

zmianę i przywrócenie powódki do pracy z zasądzeniem wynagrodzenia za czas

pozostawania bez pracy, oraz orzeczeniem o kosztach postępowania.

Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji wskazał na istotne

zagadnienie prawne „czy Sąd II instancji nie pozbawia strony w osobie pracownika

praw procesowych do obrony w sprawie ze stosunku pracy przeprowadzając

postępowanie dowodowe w przypadku, gdy w ogóle nie przeprowadził tego

postępowania sąd I instancji, a postępowanie sądowe w II instancji ogranicza się

jedynie do dopuszczenia dowodów z urzędu i w sytuacji, gdy ciężar dowodu

spoczywa na pracodawcy” oraz potrzebę wykładni „przepisu art. 10 ustawy z dnia

13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników, a mianowicie czy

można uważać, że z pracownikiem rozwiązuje się umowę o pracę indywidualnie z

przyczyn nie dotyczących pracownika, w sytuacji , gdy przy reorganizacji zakładu

pracy

dochodzi

do

wymiany pracowników na

bardziej

wykształconych

i

wyspecjalizowanych”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji

do rozpoznania jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne lub nie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie albo gdy kasacja jest oczywiście

bezzasadna. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do

rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które

prowadzą do rozbieżnych ocen. Zagadnienie prawne powinno być postawione

ogólnie i abstrakcyjnie tak, aby mogło być rozpatrywane w oderwaniu od

konkretnego stanu faktycznego, a ponadto budzić poważne wątpliwości. Muszą

mieć one jednak charakter wyłącznie prawny, a zatem nie mogą jednocześnie

obejmować

elementu

stanu

faktycznego

sprawy.

Wymaganie

ogólnego

sformułowania pytania prawnego ma na celu umożliwienie Sądowi Najwyższemu

udzielenia odpowiedzi o charakterze ogólniejszym, która wszakże nie może

zastępować rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Niezależnie od tego w literaturze i

judykaturze jednolicie przyjmuje się, że konieczne jest aby zagadnienie prawne

pozostawało w związku merytorycznym i logicznym z rozpatrywaną przez Sąd

drugiej instancji sprawą. Na istnienie tego związku musi wskazywać przede

wszystkim jurydyczna spójność sformułowanego na wstępie zagadnienia prawnego

i towarzyszącego mu uzasadnienia, a także odpowiednie nawiązanie w ogólnie

postawionym zagadnieniu do stanu faktycznego danej sprawy. W kasacji

wnioskodawczyni nie zostało wskazane ani istotne zagadnienie prawne, ani

potrzeba wykładni przepisów prawnych.

Podany w okolicznościach uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania

jako

istotne zagadnienie prawne fakt prowadzenia postępowania dowodowego

przez Sąd Okręgowy jest w istocie próbą kwestionowania ustaleń faktycznych i ich

oceny dokonanej przez Sąd drugiej instancji i nie może służyć uzasadnieniu tezy o

pozbawieniu powódki praw procesowych do obrony. Natomiast wskazana potrzeba

wykładni art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących

pracowników - w rzeczywistości odnosi się do przyczyn uzasadniających

wypowiedzenie umowy o pracę w świetle art. 45 k.p. - „czy można uważać, że z

pracownikiem rozwiązuje się umowę o pracę indywidualnie z przyczyn nie

dotyczących pracownika, w sytuacji, gdy przy reorganizacji zakładu pracy dochodzi

do wymiany pracowników na bardziej wykształconych i wyspecjalizowanych”.

Przepis art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. jest odpowiednikiem art. 10

poprzedniej ustawy o zwolnieniach grupowych. Reguluje on dopuszczalność i

zasady indywidualnych wypowiedzeń stosunków pracy z przyczyn niedotyczących

pracowników i doczekał się bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego. W

przypadku umów o pracę zawartych na czas nieokreślony przyczyny niedotyczące

pracownika w rozumieniu art. 1 i 10 muszą być przyczynami, które uzasadniają

wypowiedzenie w rozumieniu art. 45 k.p. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy

wypowiedzenie umowy zawartej na czas nieokreślony musi być uzasadnione, a

pracodawca winien w piśmie skierowanym do pracownika wskazać przyczynę

wypowiedzenia (art. 30 § 4 i 45 k.p.). Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

16 maja 1997 r. (I PKN 161/97, OSNAPiUS 1998, z. 8, poz. 237) indywidualne

wypowiedzenie umowy o pracę na podstawie poprzedniej ustawy o zwolnieniach

grupowych podlega ocenie sądu pracy w zakresie zasadności wypowiedzenia (art.

45 § 1 k.p.) oraz ewentualnego nadużycia prawa (art. 8 k.p.). Jeśli istnieją

przyczyny uzasadniające wypowiedzenie stosunku pracy pracodawca ma prawo

rozwiązać stosunek pracy z wyjątkiem sytuacji, kiedy pracownik podlega

szczególnej ochronie przed zwolnieniem. Pracodawca nie ma natomiast obowiązku

zaproponowania pracownikowi pracy na innym stanowisku (wyrok SN z dnia 13

kwietnia 2000, I PKN 600/99, OSNAPiUS 2001, z. 19, poz. 576). Wypowiedzenie z

przyczyn niedotyczących pracownika w rozumieniu art. 1 i 10 ustawy musi być

wypowiedzeniem uzasadnionym w świetle art. 45 k.p., jednak zgodnie z wyrokiem z

dnia 27 listopada 1997 r., I PKN 401/97, (OSNAPiUS 1998, z. 18, poz. 542), „kontroli sądu pracy nie podlega ocena zasadności przyjętej przez pracodawcę

decyzji o zmianie struktury organizacyjnej zakładu pracy w celu racjonalizacji i

ograniczenia zatrudnienia pracowników, lecz tylko ocena zasadności i słuszności

przyjętych kryteriów doboru pracowników na stanowiska pracy i kwalifikowania

pracowników do zwolnienia z pracy".

W tej sytuacji gdy nie ma potrzeby dokonywania wykładni przepisów prawa,

w sprawie nie występuje też istotne zagadnienie prawne, a zaskarżony wyrok nie

zapadł

w

warunkach

nieważności

postępowania,

należało

orzec

postanowieniu na podstawie art. 393 § 1 w związku z art. 3937 § 1 k.p.c.

jak

w