II PK 121/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 121/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa T. K.‎przeciwko S. Spółce Akcyjnej w Z.‎o zapłatę odszkodowania,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 października 2013 r.,‎skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z.‎z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt IV Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r. oddalił apelację powoda T. K. od wyroku Sądu Rejonowego Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 27 lipca 2012 r. oddalającego powództwo przeciwko S. Spółce Akcyjnej w Z. o zapłatę odszkodowania (pkt I wyroku) i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą (pkt II wyroku).W uzasadnieniu Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zaniedbania powoda w zakresie finansowego funkcjonowania pozwanej spółki spowodowały wielką szkodą po stronie pracodawcy, z winy powoda, który działał co najmniej z rażącym niedbalstwem, przez w kwalifikowany jako ciężki sposób naruszył swoje obowiązki w zakresie wszystkich (poza jedną) przyczyn rozwiązania z nim umowy o pracę, wskazanych mu przez pracodawcę.

Zawierane przez powoda transakcje operacyjne nie spełniały warunków „nabytej opcji netto i były transakcjami asymetrycznymi z przewagą zobowiązań nad prawami, co sprawiało, że były sprzeczne z obowiązującą w pozwanej spółce polityką zabezpieczeń, którą zresztą powód znał i tworzył”. To samo tyczy się zawieranych przez powoda transakcjach opcyjnych, które nie spełniały wymagań „nabytej opcji netto” oraz transakcjach […], które nie miały charakteru zabezpieczającego, a jedynie czysto spekulacyjny. W sytuacji pozwanej „strategie opcyjne oparte na asymetrycznym korytarzu zerokosztowym nie powinny być w ogóle zawierane, gdyż nie były zgodne z § 8 Polityki zabezpieczeń spółki”.

Powód tymczasem zawierał te transakcje na ogromną skalę finansową, co nie miało żadnego uzasadnienia w faktycznych przepływach walutowych generowanych przez pozwaną i zupełnie ignorował skutki swojego działania.Powód rażąco naruszył swoje obowiązki także w zakresie informowania organów pozwanej o rozmiarze transakcji. Sąd Okręgowy wskazał przy tym, że Sąd Rejonowy w sposób obszerny odniósł się do zastrzeżeń powoda zgłaszanych do opinii biegłego z zakresu bankowości, a także wyjaśnił motywy oddalenia wniosków obu stron w zakresie potrzeby dalszego uzupełnienia tej opinii, którą ocenił nie tylko ze względu na jej konkluzje, po sprawdzeniu poprawność poszczególnych elementów składających się na trafność jej wywiedzionych wniosków końcowych.W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1/ art. 382 k.p.c., w związku z art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 285 § 1 k.p.c., art. 241 k.p.c., art. 227 k.p.c. i art. 217 § 1 i § 2 k.p.c. przez „nie ustalenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkich okoliczności sprawy na skutek nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych, mających wpływ na zastosowanie prawa materialnego w przedmiocie sporu na skutek nie przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego powołanego w sprawie i nie dopuszczenia dowodów”, 2/ art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c. na skutek nieuwzględnienia nieważności postępowania wynikającej z pozbawienia skarżącego możności obrony jego praw w wyniku bezzasadnego nie przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego oraz niedopuszczenia dowodów wskazanych przez stronę, 3/ art. 52 § 1 pkt 1 k.p. przez jego zastosowanie, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie nie dawałby podstawy do stwierdzenia, że skarżący dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, 4/ art. 52 § 2 k.p. przez jego zastosowanie, gdy stan faktyczny uzasadniał stwierdzenie, że złożone przez pozwaną oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia zostało złożone po upływie miesięcznego terminu od dowiedzenia się przez nią o zdziałanych przez skarżącego transakcjach i poinformowaniu jej przez skarżącego o skali, rodzaju i zakresie dokonanych transakcji walutowych.Przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniono: 1/ potrzebą wykładni art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 285 § 1 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów co do „zakresu kompetencji sądu do oceny sporządzonej w postępowaniu opinii biegłego pod kątem jej kompletności tzn. czy opinia biegłego sporządzona jako dowód w sprawie, nawet skomplikowana, powinna być tak sporządzona, ażeby sąd, a także uczestniczące w sprawie strony, miały możliwość weryfikacji treści wniosków opinii, czy też w każdym przypadku sąd poprzestaje na opinii jako takiej i oprócz ogólnych założeń dotyczących formalno-logicznej poprawności treści opinii, nie ma obowiązku jej weryfikacji pod względem wiadomości specjalnych w tym także poprzez analizę dokumentów źródłowych”, 2/ „nieważnością postępowania, w szczególności poprzez naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. poprzez nie uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji dotkniętego nieważnością polegającą na pozbawieniu prawa strony powodowej do obrony jej praw, która miała istotny wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, na skutek oddalenia wniosku strony powodowej o uzupełnienie sporządzonej w sprawie opinii, któremu strona powodowa nie mogła zapobiec oraz oddalenie wniosków dowodowych o dołączenie dokumentów transakcji zdziałanych przez pozostałych członków zarządu spółki”.Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu sądowi orzeczenia co do kosztów postępowania kasacyjnego.W odpowiedzi na skargę pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga nie nadawała się do przyjęcia jej do rozpoznania. Przede wszystkim wskazany przez skarżącego zarzut nieważności postępowania okazał się bezzasadny. W rozpoznanej sprawie nie może być mowy o nieważności postępowania związanej z pozbawieniem skarżącego możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., który stanowi, że nieważność postępowania zachodzi wtedy, gdy w następstwie wad postępowania sądu strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli ich skutki nie mogły być usunięte na kolejnych rozprawach przed wydaniem wyroku w danej instancji (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1974 r., II CR 155/74, OSPIKA 1975 Nr 3, poz. 66 i z dnia 4 marca 2009 r., IV CSK 468/08, niepublikowany).

Ponadto, nieważność postępowania z wymienionej przyczyny zachodzi tylko wtedy, gdyby doszło do całkowitego pozbawienia możliwości obrony praw, a nie tylko do jej utrudnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2012 r., III SK 32/11, LEX nr 1170692). Wskazane w skardze kasacyjnej pominięcie wniosku dowodowego strony zostało omówione i uzasadnione w zaskarżonym wyroku, nie stanowiło zatem pozbawienia strony całkowitej możności obrony swych praw, co dyskwalifikowało zarzut nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., II UKN 121/00, OSNP 2002 Nr 17, poz. 421).Przedstawione w skardze zarzuty procesowe są nieuzasadnione także w zakresie wykraczającym ponad zarzut nieważności postępowania.

W szczególności gołosłowny okazał się kasacyjny zarzut jakoby sporządzona w sprawie opinia biegłego z zakresu bankowości została oparta wyłącznie na twierdzeniach strony przeciwnej. Tymczasem z miarodajnych ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynika, że kontestowana opinia została sporządzona w oparciu „o dokumenty źródłowe tj. wyceny transakcji wykonane przez banki, z którymi pozwany zawierał transakcje zabezpieczające, natomiast wolumen zawartych transakcji wynikał m.in. z porozumienia z bankami, które pozwany przedłożył w toku postępowania.

Pisemne oświadczenia złożone przez przedstawicieli banków w wyczerpujący sposób podsumowały wielkość zawartych transakcji”. W konsekwencji oczywiście nie zasługiwały na ochronę zawierane przez skarżącego, który odpowiadał za finanse pozwanego pracodawcy, transakcje opcyjne, „które nie miały charakteru zabezpieczającego, a jedynie czysto spekulacyjny” i przyniosły pozwanemu pracodawcy „ogromną szkodę”. Nie było zatem podstaw ani uzasadnienia do zasądzenia od poszkodowanego pracodawcy odszkodowania na rzecz skarżącego, choćby nawet pozostali członkowie zarządu pozwanej spółki mogli wiedzieć o zawieraniu tych transakcji, zwłaszcza że skarżący bez wiedzy i zgody pozostałych członków zarządu pozwanej spółki zawierał transakcje opcyjne o charakterze spekulacyjnym wbrew zarządowi pozwanej, który nie wyraził zgody na przedstawioną przez skarżącego już w czerwcu 2008 r. propozycję zawierania tego typu transakcji.

Dlatego bezpodstawne i szkodliwe dla interesów pozwanej działania skarżącego zostały prawidłowo zakwalifikowane i zweryfikowane w postępowaniu sądowym jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania oczywiście bezzasadnej skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego w zgodzie z art. 98 k.p.c. aw