II PK 114/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 114/18 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa I. S.‎przeciwko P. w W.‎o odszkodowanie za nieuzasadnione lub naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę wypowiedzenie warunków pracy i płacy,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 maja 2019 r.,‎skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt XXI Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 listopada 2017 r., XXI Pa (…) Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację I. S. (powódka) wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z 13 czerwca 2017 r., VII P (…) oddalającego powództwo powódki o zasądzenie od P. z siedzibą w W. (pozwany) kwoty 39.000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za nieuzasadnione lub naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę wypowiedzenie warunków pracy i płacy.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniosła powódka, zaskarżając go w całości.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polegającego na potrzebie wyjaśnienia:

1) dopuszczalności przyjmowania przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych, dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym;

2) czy w związku z powyższym, wynikający z art. 378 § 1 k.p.c. nakaz rozważenia zarzutów apelacji i wniosków dowodowych, wynikający z art. 380 k.p.c. nakaz rozpoznania postanowień Sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy oraz wynikający z art. 381 k.p.c. nakaz rozważenia wniosków dowodowych, powołanych w postępowaniu apelacyjnym, których potrzeba powołania wynikła później, nie skutkują obowiązkiem przeprowadzenia przez Sąd drugiej instancji własnego postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego, który powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku.

Powódka podniosła również, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a mianowicie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 42 § 1 k.p., polegająca na przyjęciu, że niewskazanie przez pozwanego w treści oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę kryteriów doboru pracownika do zwolnienia nie stanowi naruszenia prawa w rozumieniu wskazanych przepisów, co pozostaje w oczywistej sprzeczności logicznej z wyżej wymienioną regulacją a zatem jest nie do zaakceptowania.

W ocenie powódki powyżej wskazane naruszenia prawa, jakich dopuścił się Sąd drugiej instancji powodują, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Oczywistym jest, że w przypadku likwidacji stanowiska kierowniczego w związku z reorganizacją pracodawcy, w wyniku której ze struktury organizacyjnej usunięte zostaje stanowisko kierownicze nieporównywalne z innymi, utrzymanymi stanowiskami kierowniczymi (z uwagi na przedmiot działalności, zakres kompetencji, itp.), nie aktualizuje się po stronie pracodawcy wymóg przedstawienia w piśmie wypowiadającym umowę o pracę lub warunki pracy i płacy kryteriów doboru do zwolnienia (zmiany warunków zatrudnienia) pracownika – kierownika likwidowanej jednostki organizacyjnej.

Likwidacja stanowiska kierowniczego w związku z reorganizacją pracodawcy może wymagać wskazania kryteriów doboru pracownika do zwolnienia (wypowiedzenia warunków pracy lub płacy) wtedy, gdy w strukturze tej występują stanowiska kierownicze w komórkach organizacyjnych o takim samym zakresie przedmiotowym działalności (wyroki Sądu Najwyższego: z 17 września 1982 r., I PRN 64/82, OSNC 1983 nr 4, poz. 61; z 3 listopada 2010 r., I PK 93/10, LEX nr 707852, z 4 października 2018 r., III PK 97/17, LEX nr 2561632). Z reguły ma to miejsce w przypadku pracodawców prowadzących działalność w skali ogólnokrajowej lub ponadregionalnej.

Działalność taka przekłada się na istnienie w strukturze organizacyjnej pracodawcy komórek organizacyjnych o wyznaczonym geograficznie (w przypadku dystrybucji) lub lokalizacyjnie (przy świadczeniu usług np. bankowych lub ubezpieczeniowych) zakresie działania, który pod względem przedmiotowym pokrywają się z działalnością innych (z reguły wielu) komórek organizacyjnych pracodawcy zlokalizowanych w innych obszarach (punktach) prowadzenia przez pracodawcę działalności. W niniejszej sprawie, w odniesieniu do pracodawcy jakim jest P. z siedzibą w W., w której zlikwidowano Departament […], którym wcześniej kierowała powódka, niewątpliwie nie zachodzi wskazana powyżej tożsamość przedmiotu działalności tego departamentu i innych departamentów w strukturze organizacyjnej pracodawcy.W konsekwencji nie zachodzi potrzeba rozstrzygania zagadnienia prawnego, dotyczącego obowiązków sądu drugiej instancji w przypadku podniesienia zarzutów procesowych dotyczących ustaleń faktycznych na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, ponieważ zagadnienie to sformułowano przy założeniu, zgodnie z którym konieczne było prowadzenie ustaleń faktycznych na okoliczność istnienia wakatów na stanowiskach dyrektorów innych departamentów i sposobów ich obsadzania, jak również na okoliczność zawarcia i realizacji porozumienia zmieniającego zawartego z powódką na czas odbywania aplikacji radcowskiej.Niezależnie od powyższego, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej o rozpoznania, oparty na potrzebie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, w oczywisty sposób nie spełnia wymogów wynikających z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w kwestii tego, jak należy uzasadniać potrzebę przyjęcia skargi kasacyjne do rozpoznania ze względu na powołanie przyczyny, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż sformułowane przez powódkę zagadnienia prawne nie zostały przedstawione w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 maja 2015 r., III SK 5/15, LEX nr 1747850).

Nie odnoszą się także w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego lub też będzie miało znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw w przyszłości.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.