II PK 108/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 108/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa S. O. ‎przeciwko Gminie R. ‎o odszkodowanie i zadośćuczynienie,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2014 r.,‎skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt III APa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 21 maja 2013 r. odrzucił apelację skarżącego powoda S. O. w stosunku do Urzędu Gminy R. i oddalił jego apelację w stosunku do Gminy R..We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na „istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) dotyczące określenia zakresu koniecznych działań Sądu mających na celu prawidłowe określenie stron procesu celem zagwarantowania powodowi będącemu pracownikiem realnego prawa do sądu i należytego rozpatrzenia zgłoszonej przez powoda sprawy”.

W uzasadnieniu wniosku podano: „Wskazanie przez powoda strony pozwanej jako Gminy R. – Urzędu Gminy R. niewątpliwie wynikało z ogólnej regulacji zdolności sądowej i konstrukcji prawnej statio fisci Skarbu Państwa, którą na zasadzie analogii przywołano w treści pozwu. Sąd Pracy, analizując takie a nie inne określenie strony pozwanej winien był w pierwszej kolejności wyjaśnić powodowi występującemu wówczas bez pełnomocnika, o istotnym odstępstwie w tym zakresie na gruncie postępowania ze stosunku pracy. W tym przypadku dla przyznania pracodawcy zdolności sądowej i legitymacji procesowej osobowość prawna nie jest warunkiem niezbędnym.

W tej sytuacji ukształtowanie w pozwie strony pozwanej jako Gmina R. – Urząd Gminy R. winno spotkać się z natychmiastową reakcją ze strony Sądu pierwszej instancji celem wyjaśnienia rzeczywistej woli powoda w tym zakresie. Sąd winien był wówczas pouczyć powoda zgodnie z art. 477 k.p.c. o istotnych odstępstwach postępowania ze stosunku pracy (art. 460 § 1 k.p.c.) i wynikających stąd konsekwencjach w zakresie kształtowania strony pozwanej. Na gruncie określenia strony pozwanej w pozwie powód mógł bowiem twierdzić, że pozywa jedynie Gminę, w której imieniu (w drodze analogii do statio fisci) występuje Urząd Gminy R. lub że pozwanymi są oba te podmioty, albo też, że jego zamiarem było pozwanie byłego pracodawcy.

Niewątpliwie po wyjaśnieniu przez Sąd odrębności postępowania ze stosunku pracy i wezwaniu powoda do określenia strony pozwanej, powód dokonałby stosownego skonkretyzowania treści pozwu i jako jedynego pozwanego wskazałby swojego pracodawcę – Urząd Gminy R.. Brak aktywności ze strony Sądu pierwszej instancji w zakresie obowiązku informacyjnego na samym wstępie postępowania sądowego i nie wyjaśnienie tej podstawowej dla rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonych w sprawie roszczeń powoda kwestii doprowadził de facto, z uwagi na kwestie natury formalnej, do pozbawienia powoda prawa do rozpatrzenia jego sprawy w postępowaniu sądowym.

Co więcej, Sąd Pracy ma również przyznaną przepisem art. 477 k.p. możliwość wezwania do udziału w sprawie właściwego podmiotu po stronie pracodawcy również z urzędu. Analizując cel tego przepisu wskazać należy, że dąży on do zapewnienia pracownikowi możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy i zagwarantowania realnego prawa do sądu w sprawach z zakresu prawa pracy. Tymczasem Sąd pierwszej instancji ani nie zapytał powoda, jak ma rozumieć treść pozwu w zakresie określenia strony pozwanej, ani nie uczynił nic, by prowadzić sprawę przeciwko podmiotowi posiadającemu na gruncie postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy zdolność sądową i legitymację procesową bierną”.

W ramach wniosku o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, „że koniecznym jest jednoznaczne określenie w ramach orzeczenia Sądu Najwyższego zakresu obowiązków sądu pracy na wstępie postępowania sądowego celem prawidłowego ukształtowania stron procesu gwarantującego zachowanie pracownikowi realnego prawa do Sądu w kontekście treści art. 477 k.p.c. i nałożonego tym przepisem na sąd pracy obowiązku pouczania pracownika oraz uprawnienia do działania Sądu z urzędu”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (wyżej in extenso) nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Sformułowane zagadnienie nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego, gdyż nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. W istocie chodzi tylko o zastosowanie prawa, w tym przypadku prawa procesowego, w konkretnej sprawie skarżącego. Taka ocena właściwa jest podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., do której jednak skarżący nie odwołuje się we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i nawet hasłowo nie twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W odniesieniu zaś do kwestii generalnych, to nie ma nawet problemu wykładni, gdyż skarżący sam przedstawia jak powinien postąpić sąd pracy. Nie jest to kwestia niedostrzegana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w podobnej sprawie stwierdził, że celem wstępnego badania sprawy i czynności wyjaśniających jest również usunięcie braków pozwu w zakresie prawidłowego oznaczenia strony pozwanej (art. 467 § 3, art. 468 § 1 i § 2 pkt 1 w związku z art. 187 § 1 i art. 126 § 1 pkt 1 k.p.c.) – wyrok z 5 marca 2009 r., II PK 213/08 (OSNP 2010 nr 19-20, poz. 235).

Podobne stanowisko wynika z kolejnego orzeczenia, w którym stwierdzono, że oczywiście niedokładne (mylne) wniesienie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę przeciwko organowi pozwanego pracodawcy, zamiast przeciwko pracodawcy, może być usunięte przez sąd pracy (art. 130 § 1 k.p.c. zdanie drugie w związku z art. 467 k.p.c.), jeżeli pracownik potwierdził w zweryfikowany sposób oznaczenie strony pozwanej. W ramach wstępnego badania sprawy (art. 467 k.p.c.) sąd pracy powinien wyjaśnić, jakie są rzeczywiste intencje pracownika pozywającego podmiot niebędący pracodawcą a jedynie dokonujący na rzecz pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy, co umożliwiłoby stronie sprostowanie omyłkowego oznaczenia pozwanego – wyrok z 4 marca 2010 r., I PK 177/09, OSNP 2011 nr 15-16, poz. 206).

Z tych motywów, z braku zasadnej podstawy przedsądu (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.