II PK 106/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 106/07

POSTANOWIENIE

Dnia 28 września 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W.

o odszkodowanie, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, premię

kwartalną,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 września 2007 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 30 maja 2006 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 30

maja 2006 r., oddalił apelację powódki A. K. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6 września 2005 r., przeciwko Robotniczej

Spółdzielni Mieszkaniowej „P.” w W. o odszkodowanie za nieuzasadnione

wypowiedzenie

umowy

o

pracę,

wynagrodzenie

za

pracę

w

godzinach

nadliczbowych i premię kwartalną. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części

dotyczącej wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i oddalił w części

dotyczącej odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę oraz

premii kwartalnej.

Pełnomocnik

powódki

wniósł

skargę

kasacyjną

od

wyroku

Sądu

Okręgowego, zaskarżając go w części oddalającej apelację w zakresie roszczenia

o zasądzenie kwoty 10.310 złotych tytułem odszkodowania za nieuzasadnione

wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony.

Jako podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik powódki powołał:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 45 § 1 k.p w

wyniku przyjęcia, że przyczyna wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę

zawartej na czas nieokreślony jest uzasadniona wówczas, gdy istniała ona w

subiektywnym przekonaniu pracodawcy, a nie wówczas, gdy przyczyna ta

obiektywnie istniała;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art.

391 § 1 k.p.c. polegające na nieobjęciu w ramach podstawy faktycznej

rozstrzygnięcia – do której przytoczenia zobowiązany był Sąd drugiej

instancji – faktów wskazujących na to, że powódka rzeczywiście nie

posiadała umiejętności czytelnego, przejrzystego i zrozumiałego dla odbiorcy

redagowania pism i protokołów pokontrolnych, a także pism skierowanych

do członków pozwanej Spółdzielni.

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na to, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia art. 45 § 1 k.p., albowiem

Sąd drugiej instancji przyjął, że dla uznania przyczyny wypowiedzenia umowy o

pracę za uzasadnioną wystarczające jest wykazanie, iż przyczyna ta rzeczywiście

istniała w przekonaniu pracodawcy, podczas gdy w kontekście przytoczonego

przepisu Kodeksu pracy przedmiotem oceny powinno być to, czy przyczyna

wypowiedzenia umowy o pracę istniała obiektywnie.

Pełnomocnik powódki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części

oddalającej apelację co do roszczenia powódki o zasądzenie odszkodowania za

nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę i przekazanie sprawy w tym

zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego

rozpoznania.

Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) jest wykazanie przez skarżącego

okoliczności, które podlegają badaniu przez Sąd Najwyższy podczas tzw.

przedsądu, czyli wstępnego badania sprawy, mającego na celu stwierdzenie

występowania jednej z przesłanek skargi wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c., a

mianowicie: 1) występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 2)

potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) nieważności postępowania

albo 4) oczywistej zasadności skargi.

Nie spełnia obowiązku określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powołanie się

przez skarżącego na jakiekolwiek względy, które w jego ocenie uzasadniają

przyjęcie skargi do rozpoznania. Argumentacja prawna uzasadniająca taki wniosek

powinna nawiązywać do wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX nr

189753 oraz z 20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC z 2006 r. nr 7-8, poz.

135). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być

osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia takich przesłanek, które

będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do

rozpoznania. Celu takiego spełnić nie może powołanie przez stronę innych,

dowolnych, okoliczności, niemających bezpośredniego odniesienia do przesłanek

wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., będą bowiem one prawnie obojętne dla tej

oceny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lutego 2006 r., IV CSK 185/05,

LEX nr 192048).

Powódka powołuje się wyłącznie na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a mianowicie na oczywiste

naruszenie art. 45 § 1 k.p. przez Sąd odwoławczy.

Oczywiste naruszenie prawa, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.,

powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej

analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub zastosowania prawa z jego

brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20,

poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz.

437); oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok jest możliwe do

przyjęcia tylko wówczas, gdy jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez

potrzeby głębszej analizy prawniczej (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8

czerwca 1934 r., C III 76/34, Zb.Urz. 1935, poz. 15); gdy jest zupełnie pewne i nie

może ulegać żadnej wątpliwości (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 25

września 1934 r., C II 1532/34, Zb.Urz. 1935, poz. 98); gdy jest niewątpliwie

sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa

(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1963 r., II CZ 3/63, OSPiKA

1963 nr 11, poz. 286).

Z przedstawionych w skardze kasacyjnej wywodów nie wynika, żeby Sąd

Okręgowy dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w powyższym znaczeniu.

Skarżąca oczywistego naruszenia art. 45 § 1 k.p. upatruje w tym, że Sąd drugiej

instancji przyjął, iż dla uznania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę za

uzasadnioną wystarczające jest wykazanie, że przyczyna ta rzeczywiście istniała w

przekonaniu pracodawcy, podczas gdy w kontekście wskazanego przepisu

Kodeksu pracy przedmiotem oceny powinno być to, czy przyczyna wypowiedzenia

umowy o pracę istniała obiektywnie.

W niniejszej sprawie jako przyczynę wypowiedzenia powódce umowy o

pracę pracodawca wskazał brak posiadania przez nią umiejętności czytelnego,

przejrzystego i zrozumiałego dla odbiorcy redagowania pism i protokołów

pokontrolnych oraz pism kierowanych do członków spółdzielni. Posiadanie tych

umiejętności było wymagane na zajmowanym przez powódkę stanowisku, w celu

uniknięcia dezorganizacji pracy przełożonych powódki oraz wydłużania czasu

rozpoznawania spraw ze względu na konieczność kontroli i poprawiania

sporządzanych przez nią pism.

Mając na uwadze sformułowaną w ten sposób przyczynę wypowiedzenia

umowy o pracę nie można zgodzić się ze skarżącą, że Sąd Okręgowy badając

zasadność wypowiedzenia, poprzestał na zbadaniu, czy przyczyna ta istniała

jedynie w przekonaniu pracodawcy, a nie obiektywnie. O prawdziwości i zasadności

przyczyny

wypowiedzenia

rozpoznawanej

sprawie

decydują

obiektywnie

sprowadzające

się

do

stwierdzone

fakty,

nieprawidłowego

w

(bo

nieodpowiadającego wymaganiom pracodawcy) wykonywania przez powódkę

obowiązków pracowniczych. Sądy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły na

podstawie zeznań prezesa Spółdzielni jako przełożonego powódki, jak również

zeznań świadków – współpracowników powódki, że miały miejsce okoliczności

nieprawidłowego, z punktu widzenia wymagań stawianych przez pracodawcę,

wykonywania przez powódkę obowiązków pracowniczych. W tym zakresie m.in. na

podstawie zeznań świadka D. A. Sąd Okręgowy ustalił, że zawsze protokoły

sporządzone przez powódkę wracały z poprawkami prezesa i że zawsze były to

poprawki merytoryczne. Z kolei z zeznań świadka K. S. wynikało, że świadek była

dwukrotnie obecna na posiedzeniu rady nadzorczej podczas omawiania protokołu

sporządzonego przez powódkę, co do którego prezes zgłaszał uzasadnione uwagi

w zakresie precyzyjności i jasności użytych przez nią sformułowań. W tej sytuacji

bezpodstawne jest stanowisko skarżącej, jakoby Sąd Okręgowy nie badał, czy

przyczyna wypowiedzenia jej umowy o pracę istniała obiektywnie.

Faktem jest, że Sąd Okręgowy użył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

argumentu „prezes miał zastrzeżenia do pism formułowanych przez powódkę; do

niego, jako pracodawcy, należała ocena, czy są to uchybienia istotne, czy nie”. Z

przytoczonego sformułowania nie da się jednak wyprowadzić wniosku, że Sąd ten

dał pierwszeństwo subiektywnemu przekonaniu pracodawcy (w tym przypadku

przekonaniu

prezesa

pozwanej

Spółdzielni)

wypowiedzenia, zamiast oprzeć się na

co

do

istnienia

przyczyny

obiektywnej ocenie, czy przyczyna

wypowiedzenia rzeczywiście istniała, czy też nie. Odwołanie się do ocen prezesa

było o tyle usprawiedliwione, że to on – jako osoba pełniąca funkcję organu

zarządzającego jednostką organizacyjną będącą pracodawcą - miał uprawnienie

do

oceny

prawidłowego

(odpowiadającego

wymaganiom

pracodawcy)

wykonywania przez powódkę powierzonych jej obowiązków pracowniczych. Oceny

prezesa zostały zweryfikowane przez Sąd Rejonowy przez dokonanie konfrontacji

tych ocen z treścią projektów pism przygotowanych przez powódkę. Sąd Rejonowy

dokonał oceny treści tych pism (co wyraźnie zostało ujawnione w uzasadnieniu

wyroku Sądu pierwszej instancji), a zatem nie można twierdzić, że oparł się tylko na

subiektywnym przekonaniu prezesa pozwanej Spółdzielni. Z kolei Sąd Okręgowy

nie dokonał, co prawda, bezpośrednio oceny projektów pism opracowanych

(przygotowanych) przez powódkę jako dowodów, na podstawie których można było

dokonać obiektywnej oceny co do zasadności i rzeczywistości (prawdziwości)

przyczyny wypowiedzenia, ale jednocześnie stwierdził, że podziela ustalenia

faktyczne i ocenę materiału dowodowego dokonane przez Sąd Rejonowy.

Wobec powyższego należało uznać, że skarżąca nie wykazała, aby Sąd

Okręgowy dopuścił się oczywistego naruszenia art. 45 § 1 k.p.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z

okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., co prowadziło do odmowy przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.