Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
II NSNc 86/24 AI generated

Supreme Court suspends inheritance case pending legislative changes to ensure judicial independence compliance.

Case Number II NSNc 86/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court suspended the inheritance dispute pending legislative changes required to address procedural defects identified by the European Court of Human Rights. The Court noted that the legislature failed to implement necessary reforms regarding the independence of the National Council of the Judiciary within the specified deadlines. Consequently, the proceedings were halted to prevent further violations of the right to a court within a reasonable time.

Legislator headnote

AI generated

Art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej; Art. 6 § 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności: Where domestic legislation fails to remedy procedural defects identified by international courts regarding judicial independence, the domestic court must suspend proceedings to ensure compliance with the principle of mutual trust and the right to a fair trial.

Keywords

AI generated
judicial independence suspension of proceedings legislative compliance reasonable time requirement European Court of Human Rights National Council of the Judiciary procedural defects

Cited Legislation

AI generated
Art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej
Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust.
art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., II NSNc 86/24, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.
art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP
1186) oraz art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, dokonał wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa kwalifikowaną większością głosów (3/5).Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., II NSNc 86/24, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji
Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

Cited Case Law

AI generated
C-718/21
Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21)
Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.Wskazane orzeczenia nie zostały w zakreślonym terminie lojalnie przez ustawodawcę wykonane.
I NOZP 3/19
Supreme Court dismisses judge recusal request regarding a conflict of interest in the disciplinary body's composition.
BSA I-4110-1/20
Supreme Court clarifies that President-appointed judges do not violate independence if they are not involved in the case.
I NSW 1/20
Supreme Court dismissed election committee's financial report rejection due to debt reduction by non-Polish entity.
I NO 3/20
Supreme Court corrects clerical errors and date mistakes in a judgment regarding a judge's retirement status. The court fixed typos and corrected the filing date of the security request. The decision was made under the Civil Procedure Code to ensure procedural accuracy.
I NO 187/19
Supreme Court dismisses appeal against KRS decision as late, citing strict two-week filing deadline rules.
I NSP 11/20
Supreme Court declares appeal proceedings delayed and awards 2000 PLN to the company against the State.
I NSP 14/20
Supreme Court finds procedural delay in social security appeal and awards 2,000 PLN compensation.
I NSP 15/20
Supreme Court finds appeal proceedings delayed due to judge's illness and awards compensation.
I NSP 8/20
Supreme Court dismissed appeal on procedural delay due to lack of specific misconduct allegations and timely hearing scheduling.
I NSW 4/20
Supreme Court allows election committee complaint, ruling signature collection impossible due to pandemic emergency.
I NSW 7/20
Polish Supreme Court dismisses election appeal filed late and by unauthorized person despite broad mandate interpretation.
I NKRS 76/21
Polish Supreme Court refers to CJEU regarding judicial independence concerns after KRS appointments.
I NKRS 7/23
Supreme Court dismisses KRS request to suspend judge and exclude him from ruling in disciplinary proceedings.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II NSNc 86/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z wniosku S. M., M. M., B. S., A. T., I. R., R. M. z udziałem B. N., M. N., P. N., D. S., S. M.1, I. M., D. M., M. M.1, M. M.2, R. M.1, ‎M. S. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych ‎w dniu 9 czerwca 2026 r., na skutek skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z 28 października 2014 r., sygn. IV Ca 434/14, podejmuje zawieszone postępowanie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., II NSNc 86/24, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, Sąd Najwyższy zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych, usuwających wady procesowe, określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.Wskazane orzeczenia nie zostały w zakreślonym terminie lojalnie przez ustawodawcę wykonane.

Termin wyznaczony pierwotnie w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), upłynął bezskutecznie. 20 listopada 2024 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka, na wniosek Polski, postanowił przedłużyć termin na wykonanie wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21). Także ten termin upłynął bezskutecznie. W związku z tym 17 listopada 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny postanowił przedłużyć termin na wykonanie przez Polskę wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21).

W związku z brakiem lojalnego wykonania przez ustawodawcę krajowego wskazanych orzeczeń oraz w związku z brakiem wiarygodnych informacji o perspektywie ich wykonania i wprowadzenia wymaganych zmian legislacyjnych usuwających stwierdzone wady procesowe wynikające z braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy ważąc konkurujące wartości uznał, że dalsze oczekiwanie na usunięcie stwierdzonych wad procesowych przez ustawodawcę nie jest korzystne dla stron ani uzasadnione, ponieważ może skutkować naruszeniem obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Rzetelne rozpoznanie sprawy wymaga zawsze lojalnego i wszechstronnego zbadania uwarunkowań prawnych i faktycznych sprawy, ale powinno następować w rozsądnym terminie. Nie oznacza to bynajmniej, że utraciły doniosłość ustalenia poczynione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r., I NOZP 3/19, mającej moc zasady prawnej. W uchwale tej Sąd Najwyższy przypomniał, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa UE.

Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) – Państwa Członkowskie powinny zapewnić na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii Europejskiej oraz podejmować w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii Europejskiej. Na Rzeczypospolitej Polskiej ciąży więc w dalszym ciągu obowiązek zapewnienia Krajowej Radzie Sądownictwa niezależności. Brak niezależności Krajowej Rady Sądownictwa jest przyczyną wątpliwości co do niezależności niektórych składów orzekających w sądach krajowych.Sąd Najwyższy odnotowuje przy tym, że sam Sąd Najwyższy nie może samodzielnie rozwiązać problemu braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, chociaż również w okresie poprzedzającym wydanie wyżej wskazanych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, sędziowie Sądu Najwyższego mając na celu umożliwienie ustawodawcy dostosowania ustawodawstwa do standardów prawa europejskiego, w reakcji na uchwałę składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20), powstrzymywali się od orzekania (zob. postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 marca 2020 r., I NSW 1/20; postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 lutego 2020 r., I NO 3/20; z 26 lutego 2020 r., I NO 190/19; z 26 lutego 2020 r., I NSP 2/20; z 26 lutego 2020 r., I NSP 200/19; z 19 marca 2020 r., I NSP 11/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 14/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 15/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 8/20; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20; z 13 lutego 2020 r., I NO 187/19; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20).

Także po wydaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), Sąd Najwyższy podkreślał konieczność podjęcia przez ustawodawcę koniecznych inicjatyw legislacyjnych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2024 r., I NKRS 76/21; z 19 marca 2024 r., I NKRS 7/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 34/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 45/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 70/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 44/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 59/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 69/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 82/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 93/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSK 127/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSKP 11/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSKP 71/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSNc 470/23; z 11 kwietnia 2024 r., III CB 14/22; z 25 kwietnia 2024 r., I NB 6/22; z 18 kwietnia 2024 r., I NSW 14/18; z 9 lipca 2024 r., I NSW 23/24; z 8 października 2024 r., I NO 34/23; z 10 października 2024 r., II NSNc 181/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 151/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 194/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 250/24).

Dnia 15 maja 2026 r. Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1186) oraz art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, dokonał wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa kwalifikowaną większością głosów (3/5).Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [kf][a.ł]