Legislator Case Law & Legislation
II NSNc 307/23 AI generated

II NSNc 307/23 · Sąd Najwyższy

Case Number II NSNc 307/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

Wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II Ca 654/17 z powództwa Banku S.A. w W. przeciwko S.S. i M. S. o zapłatę, na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z 30 czerwca 2016 r. sygn. I C 441/16 zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że umowne odsetki w wysokości nie wyższej niż czterokrotność stropy kredytu lombardowego w stosunku rocznym zasądził od kwoty 66 360,05 złotych zamiast błędnie wpisanej w tym wyroku kwoty 68 360,05 złotych (pkt 1) oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2), nie obciążył pozwanych obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą na rzecz powoda (pkt 3).Skargą nadzwyczajną z 2 lutego 2023 r. (data stempla pocztowego k. 256 akt II Ca 654/17) Rzecznik Finansowy (dalej:

Legislator headnote

AI generated

art. 39821 k.p.c, art. 32 Konstytucji, art. 9 Konstytucji, art. 3851 § 3 k.c, art. 58 § 1 k.c, art. 3851 § 1 k.c; II NSNc 307/23 · Sąd Najwyższy: Co do zasady, skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna – w terminie roku od dnia ich rozpoznania (art. 89 § 3 zd. 1 u.SN).Wszystkie powyższe ograniczenia są bezpośrednio związane z takim określeniem charakteru skargi nadzwyczajnej, że jej funkcjonowanie w systemie prawnym wprowadza istotne odstępstwo od konstytucyjnej zasady stabilności stosunków prawnych ukształtowanych prawomocnymi orzeczeniami sądowymi (art. 2 i art. 45 Konstytucji).

Keywords

AI generated
disputed claim consumer credit agreement consumer credit revocation damage to credit cost of borrowing concept of consumer

Cited Legislation

AI generated
art. 39821 k.p.c
art. 32 Konstytucji
art. 9 Konstytucji
art. 9 Konstytucji poprzez niezapewnienie konsumentowi ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, w tym nieuczciwymi warunkami umownymi zgodnie z Dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.
art. 3851 § 3 k.c
89 § 1 pkt 2 u.SN, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:1.art. 3851 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
art. 58 § 1 k.c
art. 3851 § 1 k.c
89 § 1 pkt 2 u.SN, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:1.art. 3851 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
art. 2 Konstytucji
W ten sposób umożliwia ona realizację konstytucyjnej zasady rzetelności działania instytucji publicznych, wyrażonej w preambule Konstytucji, a także zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasady legalizmu (art.
art. 7 Konstytucji

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II NSNc 307/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. (następca prawny Banku S.A. z siedzibą w W.) przeciwko S. S. i M.S.o zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2025 r. w przedmiocie skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 19 kwietnia 2018 r. sygn. ‎II Ca 654/17 1.odrzuca skargę nadzwyczajną; 2.znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II Ca 654/17 z powództwa Banku S.A. w W. przeciwko S.S. i M. S. o zapłatę, na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z 30 czerwca 2016 r. sygn. I C 441/16 zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że umowne odsetki w wysokości nie wyższej niż czterokrotność stropy kredytu lombardowego w stosunku rocznym zasądził od kwoty 66 360,05 złotych zamiast błędnie wpisanej w tym wyroku kwoty 68 360,05 złotych (pkt 1) oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2), nie obciążył pozwanych obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą na rzecz powoda (pkt 3).Skargą nadzwyczajną z 2 lutego 2023 r. (data stempla pocztowego k. 256 akt II Ca 654/17) Rzecznik Finansowy (dalej:

„Skarżący”) zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 19 kwietnia 2018 r. sygn. II Ca 654/17 w całości. Skarżący na podstawie art. 91 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 622, dalej „u.SN”) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Rzecznik Finansowy wniósł również o wstrzymanie wykonania orzeczenia zgodnie z art. 388 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 95 pkt 1 u.

SN i art. 39821 k.p.c. ewentualnie o udzielenie zabezpieczenia.Do skargi nadzwyczajnej Rzecznik Finansowy załączył zawiadomienie powoda z 24 lutego 2022 r. skierowane do pozwanej M. S. z którego wynika, że Bank S.A. z siedzibą w W. dokonał sprzedaży przysługującej mu wierzytelności z tytułu umowy nr […] z 28 stycznia 2005 r. wraz ze wszelkimi prawami związanymi z tą wierzytelnością na rzecz Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, ul. […], W., którego wierzytelności obsługuje K. S.A. z siedzibą w W. ul. […] W..

Rzecznik Finansowy załączył również skierowane do pozwanej M. S. zawiadomienie następcy prawnego powoda z 24 lutego 2022 r. o przelewie wierzytelności (k. 254-255 akt II Ca 654/17).Zarządzeniem z 4 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy zwrócił się do powoda Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. za pośrednictwem pełnomocnika adw. P. K. o przedłożenie potwierdzonego za zgodność z oryginałem, dokumentu umowy cesji wierzytelności, na mocy której powód Bank S.A. z siedzibą w W. dokonał sprzedaży przysługującej mu wierzytelności z tytułu umowy nr […] zawartej 28 stycznia 2005 r. pomiędzy Bankiem S.A. z siedzibą w W. a pozwanymi M.

S. i S. S., na rzecz Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. celem wykazania następstwa prawnego po powodzie Banku S.A. z siedzibą w W.(k. 90).W wykonaniu zobowiązania Sądu Najwyższego powód przedstawił potwierdzoną za zgodność z oryginałem umowę cesji wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji nr […] zawartą z Bankiem S.A. z siedzibą w W. na mocy, której nabył on od ww. banku wierzytelność z tytułu umowy nr […] zawartej 28 stycznia 2005 r. pomiędzy Bankiem S.A. z siedzibą w W. a pozwanymi M.

S. i S. S. Ponadto powód poinformował, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. z 2023 r., poz. 1723) z dniem 29 września 2023 r. doszło do zmiany nazwy powoda z: „Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty” na „Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty”. Zaskarżonemu orzeczeniu Skarżący zarzucił:1.na podstawie art. 89 § 1 pkt 1 u.SN naruszenie zasad oraz wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:1.zasady równości obywatela wobec prawa określonej w art. 32 Konstytucji rozumianej jako obowiązek zapewnienia konsumentowi takich samych praw, w tym uprawnień procesowych oraz nieuprzywilejowanie jednej ze stron sporu;2.zasady ochrony konsumentów jako słabszej strony stosunków cywilnoprawnych z przedsiębiorcą, rozumianej jako obowiązek państwa polegający na uwzględnieniu przy wykładni prawa krajowego prawa UE, określony w art. 76 w zw. art. 9 Konstytucji poprzez niezapewnienie konsumentowi ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, w tym nieuczciwymi warunkami umownymi zgodnie z Dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.

U. UE. L. z 1993 r. Nr 95, str. 29 z późn. zm.);3.na podstawie art. 89 § 1 pkt 2 u.SN, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:1.art. 3851 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 dalej: k.c.) w zw. z art. 3851 § 3 k.c., poprzez jego niezastosowanie w sprawie w wyniku zaniechania zbadania istoty sprawy (treści umowy między przedsiębiorcą i konsumentami), a w konsekwencji niezbadanie z urzędu abuzywności klauzul zawartych w umowie kredytu, prowadzącego ostatecznie do odmowy przyznania ochrony uprawnionym konsumentom;2.art. 58 § 1 k.c., poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w nieprzeprowadzeniu badania, czy umowa kredytu jest ważna, jeżeli dokona się z niej eliminacji klauzul niedozwolonych zgodnie z treścią art. 3851 § 1 k.c.W odpowiedzi na skargę nadzwyczajną powód wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego z dnia 1 lutego 2023 r. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygnatura akt II Ca 654/17 oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów związanych z udziałem powoda w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi nadzwyczajnej, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1.Skarga nadzwyczajna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o charakterze wyjątkowym, który wyznacza przede wszystkim jej publicznoprawna funkcja. Instytucja ta została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w celu zapełnienia braku w systemie nadzwyczajnych środków zaskarżenia instrumentu pozwalającego na zmianę albo uchylenie prawomocnych orzeczeń sądowych ewidentnie wadliwych, które nie powinny zapaść w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W ten sposób umożliwia ona realizację konstytucyjnej zasady rzetelności działania instytucji publicznych, wyrażonej w preambule Konstytucji, a także zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji) (wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 2020 r., I NSNp 3/20).Wskazany wyżej cel instytucji skargi nadzwyczajnej oraz funkcja, jaką ma ona pełnić w systemie prawa, znalazły odzwierciedlenie w odnoszących się do niej szczegółowych regulacjach zawartych w ustawie o Sądzie Najwyższym.

Przede wszystkim, ustalając zakres przedmiotowy kontroli dokonywanej w ramach tej skargi, ustawodawca ściśle określił dopuszczalne podstawy jej wniesienia. Jak wynika z art. 89 § 1 u.SN, skarga nadzwyczajna może zostać wniesiona tylko wtedy, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (podstawa ogólna) oraz pod warunkiem wykazania, że doszło do:

a) naruszenia zasad lub wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji;

b) rażącego naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

c) oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (podstawy szczególne). Każda skarga nadzwyczajna musi mieć oparcie w podstawie ogólnej oraz w co najmniej jednej z trzech wymienionych w art. 89 § 1 u.SN podstaw szczególnych. Ustawodawca zaznaczył ekstraordynaryjny charakter skargi nadzwyczajnej istotnie ograniczając możliwość jej skutecznego wniesienia w aspekcie przedmiotowym, podmiotowym oraz temporalnym. Dopuszczalność jej wniesienia w niektórych sprawach została całkowicie albo częściowo wyłączona (art. 90 § 3 i 4 u.SN), a krąg podmiotów uprawnionych do jej wniesienia został zawężony do enumeratywnie wskazanych w art. 89 § 2 u.SN organów władzy publicznej (Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz, w zakresie ich właściwości, Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Praw Pacjenta, Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, Rzecznika Finansowego, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

Co do zasady, skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna – w terminie roku od dnia ich rozpoznania (art. 89 § 3 zd. 1 u.SN).Wszystkie powyższe ograniczenia są bezpośrednio związane z takim określeniem charakteru skargi nadzwyczajnej, że jej funkcjonowanie w systemie prawnym wprowadza istotne odstępstwo od konstytucyjnej zasady stabilności stosunków prawnych ukształtowanych prawomocnymi orzeczeniami sądowymi (art. 2 i art. 45 Konstytucji).

Dlatego instytucja ta powinna być wykorzystywana z daleko posuniętą ostrożnością i nie powinna być postrzegana jako kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia służący kontroli i ewentualnej korekcie wszelkich wadliwych orzeczeń. Jak wskazał Sąd Najwyższy, skarga nadzwyczajna jest „wentylem bezpieczeństwa”, środkiem absolutnie ekstraordynaryjnym, który winien być wnoszony przez uprawniony podmiot tylko we wskazanych w ustawie sytuacjach (wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2020 r., I NSNc 41/19; postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r., I NSNc 61/20), kiedy skorygowanie prawomocnego orzeczenia w celu zapewnienia zgodności z zasadami konstytucyjnymi przy pomocy innych środków nadzwyczajnych nie jest już, bądź nigdy nie było, możliwe. 2.Badając ustawowe przesłanki zasadności i dopuszczalności wniesionej przez Rzecznika Finansowego skargi nadzwyczajnej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 19 kwietnia 2018 r. sygn.

II Ca 654/17, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż w sposób nie budzący wątpliwości orzeczenie wydane zostało przez sąd powszechny. Zaskarżony wyrok jest również prawomocny, bowiem zgodnie z art. 363 § 1 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Zaskarżony wyrok nie może zostać wzruszony w żadnym innym trybie. Z akt sprawy nie wynika również, by od zaskarżonego orzeczenia wniesiono wcześniej skargę nadzwyczajną (art. 90 § 1 u.SN).

W świetle art. 89 § 3 u.SN biorąc pod uwagę datę wydania i uprawomocnienia zaskarżonego w przedmiotowej sprawie orzeczenia nie budzi wątpliwości legitymacja Rzecznika Finansowego do wniesienia skargi nadzwyczajnej, podobnie jak dochowanie terminu na jej wniesienie. III. Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.SN w zakresie nieregulowanym przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2024, poz. 1568, dalej:

„k.p.c.”) dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 3984 § 2 k.p.c. oraz 3989 k.p.c., określających obowiązek zamieszczenia w skardze wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia, a także instytucji tzw. przedsądu.Wymagania konstrukcyjne skargi nadzwyczajnej statuuje art. 3984 § 1 k.p.c. W świetle tego przepisu do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a zatem także skargi nadzwyczajnej) należy m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienie (pkt 2) a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3).Stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków (§ 3).Zgodnie z art. 89 § 1 in principio u.SN skarga nadzwyczajna może być wniesiona od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie tylko wówczas „jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej”, o ile można ją jednocześnie oprzeć na przynajmniej jednej z trzech podstaw określonych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN (tj. naruszenie zasad lub wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji; rażące naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego).Należy zwrócić uwagę, że połączenie ogólnej przesłanki funkcjonalnej ze szczegółowymi podstawami skargi nadzwyczajnej sformułowaniem „o ile”, wskazuje jednoznacznie na konieczność jednoczesnego zaistnienia przesłanki funkcjonalnej oraz przynajmniej jednej z jej szczegółowych podstaw wymienionych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2020 r., I NSNc 48/19).

W przypadku skargi nadzwyczajnej zarówno jej dopuszczalność (jak również w dalszej perspektywie procesowej jej skuteczność) uzależniona jest zatem od (łącznego) zaktualizowania się następujących warunków: wykazania przez skarżącego zmaterializowania się pierwotnej przesłanki „konieczności” zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz wykazania przez skarżącego zaistnienia którejkolwiek z przesłanek szczegółowych wymienionych w art. 89 § 1 pkt 1-3 u.SN. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 października 2024 r.

II NSNc 419/23). Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, nie można mieć wątpliwości, że podstawowym warunkiem dopuszczalności skargi nadzwyczajnej jest wykazanie przez skarżącego niezgodności zaskarżonego orzeczenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (przesłanka funkcjonalna). Bez tego wymogu skarga musi być uznana za wadliwą, nawet jeśli zostały w niej zawarte pozostałe elementy przepisane prawem (zob. postanowienie z 27 marca 2025 r., II NSNc 301/24).Nie ulega wątpliwości, że przytoczenie podstawy skargi nadzwyczajnej musi być precyzyjne, Sąd Najwyższy bowiem, z uwagi na związanie sądu granicami podstaw skargi, uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze nadzwyczajnej jako naruszone.

Z tej przyczyny Skarżący powinien ująć zarzuty w sposób klarowny i prawidłowy, i następnie – w części motywacyjnej skargi – należycie je uzasadnić, łącząc z realiami konkretnej sprawy, w której wydano zaskarżone orzeczenie. W dotychczasowym orzecznictwie podejmującym problematykę skargi kasacyjnej, które odnieść można także do niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy podkreślał konieczność precyzyjnego formułowania podstaw skargi. Zajmując takie stanowisko, wyjaśniał on, że konieczność ta wynika z niemożności samodzielnego dokonywania przez sąd konkretyzacji zarzutów skarżącego oraz snucia hipotez na temat tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z: 27 kwietnia 2016 r., II CSK 456/15; 1 grudnia 2000 r., V CKN 138/00; 14 marca 2014 r., III CSK 88/13 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 czerwca 2021 r., I NSNc 60/21; 19 listopada 2014 r., III CSK 277/14).Sąd Najwyższy wskazywał też, że brak wyczerpującego i spójnego uzasadnienia podstaw, na których skarżący opiera skargę nadzwyczajną, w tym także dotyczących przesłanki ogólnej, stanowi wadę dyskwalifikującą pismo procesowe oraz musi prowadzić do odrzucenia skargi nadzwyczajnej bez wzywania strony skarżącej do usunięcia braków (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2020 r., I NSNc 51/19; por. także: postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 czerwca 2021 r., I NSNc 61/20; z 27 stycznia 2021 r., I NSNc 98/20; z 7 lipca 2022 r., I NSNc 131/21, z 1 marca 2023 r., II NSNc 161/23; z 27 marca 2025 r., II NSNc 301/27).

Także w doktrynie przyjmuje się, że, „w uzasadnieniu podstawy ogólnej skargi nadzwyczajnej skarżący ma obowiązek konkretnie wykazać na czym polega niezgodność zaskarżonego orzeczenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w szczególności przez wskazanie naruszonej zasady pochodnej wywiedzionej z art. 2 Konstytucji RP i sposobu naruszenia wskazanej zasady” (zob. O. Nawrot, K. Olszak, Podstawa ogólna skargi nadzwyczajnej, Prawo i Więź 2024 nr 3, s. 371).Przekładając powyższe na realia rozpatrywanej skargi nadzwyczajnej, stwierdzić należy, że przede wszystkim Rzecznik Finansowy nie dopełnił obowiązku przytoczenia podstaw skargi w zakresie przesłanki ogólnej (funkcjonalnej).

W petitum skargi nadzwyczajnej Rzecznik Finansowy w części przywołującej podstawy jej wniesienia w ogóle nie powołał się na przesłankę ogólną i nie wskazał, że jej wniesienie jest konieczne do realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 89 § 1 in principio u.SN). Brak spełnienia przez Rzecznika Finansowego obowiązku określonego w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., dotyczącego wymagań konstrukcyjnych skargi, mającego charakter wady nieusuwalnej, powoduje odrzucenie skargi nadzwyczajnej a limine.

Nie usuwa tego braku nawiązanie do przesłanki ogólnej w uzasadnieniu skargi.Dodatkowo w uzasadnienia skargi, jedynym odniesieniem się do przesłanki ogólnej jest wskazanie na wstępie uzasadnienia, że „wniesienie skargi jest konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem zaskarżone orzeczenie powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego jako naruszające prawa i wolności człowieka określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.

U. z 1997 r., nr 78 poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP lub Konstytucja) takie jak zasada sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa, ochrona konsumenta, prawidłowość działania organów władzy publicznej w rozumieniu ochrony obywatela przed arbitralnością władzy publicznej, a także stoi w sprzeczności z wiążącym Polskę prawem międzynarodowym”, a następnie zawarcie w końcowej części uzasadnienia ogólnych wyjaśnień dotyczących przesłanki funkcjonalnej. W treści uzasadnienia zabrakło jednak wyjaśnienia na czym konkretnie, na gruncie realiów niniejszej sprawy, miałaby polegać podstawa ogólna, o której mowa w przepisie art. 89 § 1 in principio u.SN, w szczególności w rozważaniach dotyczących przesłanki funkcjonalnej nie uwzględniono faktu zawarcia aneksu, na podstawie którego umowa kredytu, która była indeksowana kursem CHF, stała się za porozumieniem stron, w wyniku zawarcia aneksu, umową kredytu udzielonego w złotych polskich, bez indeksacji go kursem CHF.W ocenie Sądu Najwyższego taka konstrukcja skargi nie może być uznana za prawidłową.

Sąd Najwyższy nie może domniemywać intencji wnoszącego skargę nadzwyczajną i konkretyzować zawartych w niej zarzutów czy przypisywać ich do właściwych jednostek redakcyjnych przepisów określonych ustawowo, a tym bardziej sąd nie może domniemywać podniesienia określonych zarzutów z treści wywodów zawartych w uzasadnieniu. Skarga nadzwyczajna powinna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, zaś intencje wnoszącego skargę winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny.Należy raz jeszcze przypomnieć, że ustawodawca uregulował kwestię podstaw skargi w taki sposób, że każdej ze wskazanych przesłanek – zarówno ogólnej (art. 89 § 1 u.SN), jak i szczególnych (art. 89 § 1 pkt. 1-3 u.SN) nadał – poprzez ich strukturalne wyodrębnienie – autonomiczny charakter i przypisał różne zadania.Wobec takiej konstrukcji nie można przyjąć za prawidłowe wywodzenie przesłanki ogólnej (funkcjonalnej), tj. zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i zasad pochodzących od niej: zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego z pierwszej przesłanki szczególnej, tj. zasad, wolności i praw człowieka i obywatela.Wobec stwierdzonego wyżej niespełnienia wymogów konstrukcyjnych skargi nadzwyczajnej tj. obowiązku przytoczenia podstaw skargi nadzwyczajnej (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), w związku z brakiem wskazania, iż jej wniesienie było konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, należy uznać, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. bez możliwości sanowania tego braku (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 24 sierpnia 2016 r., V CSK 112/16; 11 grudnia 2014 r., III CZ 54/14; 2 kwietnia 2014 r., IV CZ 14/14).

Powołane przepisy, poprzez odesłanie wynikające z art. 95 pkt 1 u.SN, stosuje się do postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Zatem skarga nadzwyczajna, która jest niedopuszczalna podlega odrzuceniu w składzie jednoosobowym (art. 39810 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN).Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 95 pkt 1 u.SN, odrzucił skargę nadzwyczajną. O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. [r.g.] ‎