II KZ 8/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KZ 8/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M. K. i A. G.oskarżonych z art. 217§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 kwietnia 2021r. zażalenia pełnomocnika oskarżyciela prywatnego H. S. na zarządzenie zastępcy przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 stycznia 2021r., sygn. akt V WKK (…), o odmowie przyjęcia kasacji, na podstawie art. 437§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIEZażalenie pełnomocnika oskarżyciela prywatnego nie jest zasadne.

W istocie sam skarżący przyznaje, że w sprawie doszło do przekroczenie zawitego terminu do złożenia kasacji, który został przez Sąd Okręgowy obliczony w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu zażalenia natomiast forsuje się tezę, że doszło do otwarcia niejako nowego terminu w tym zakresie poprzez fakt wyznaczenia dla oskarżyciela prywatnego pełnomocnika z urzędu.Dostrzegając powyższe, stwierdzić wypada, że niniejsza sytuacja w pełni poprawnie została oceniona w zaskarżonym zarządzeniu. Zgodnie wszak z dyspozycją art. 524§1 k.p.k. termin do wniesienia kasacji dla stron wynosi 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

Oskarżycielowi, działającemu wówczas z innym pełnomocnikiem z urzędu, doręczono odpis wyroku w sprawie V Ka (…), wraz ze stosownym pouczeniem, w dniu 11 sierpnia 2020r. (k.1090). Termin zatem do wniesienia kasacji upływał z dniem 10 września 2020r. W tym czasie oskarżyciel prywatny, ani jego dotychczasowy pełnomocnik, nie wykonali żadnej czynności w sprawie. W dniu 16 października 2020r. oskarżyciel prywatny złożył do Sądu Rejonowego w Z. wniosek o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu dla potrzeb postępowania kasacyjnego i zwolnienie go od ponoszenia kosztów tego postępowania (k. 1069 – 1074).W dniu 21 października 2020r. (k.1075) wydane zostało zarządzenie (przez osobę, której tożsamość trudno ustalić na podstawie jego treści) o wyznaczeniu dla H.

S. pełnomocnika z urzędu (jak wynika z treści zawiadomienia sporządzonego przez kierownika sekretariatu – k. 1076 – 1077) do sporządzenia kasacji. Decyzja ta była ewidentnie błędna i całkowicie bezpodstawna. Z jednej strony bowiem została wydana przez osobę w sądzie, który nie był właściwy do podejmowania czynności na tym etapie sprawy – art. 525§1 k.p.k. – do prowadzenia postępowania okołokasacyjnego właściwy jest sąd odwoławczy, a nie sąd I instancji, z drugiej zaś strony wyznaczanie pełnomocnika z urzędu było bezprzedmiotowe bowiem nie istniała wówczas czynność, którą mógłby on w sprawie wykonać – wobec upływu terminu do wniesienia kasacji.

Ta błędna decyzja nie tylko doprowadziła do bezpodstawnego uruchomienia postępowania okołokasacyjnego, ale wygenerowała całkowicie nieuzasadnione koszty wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.Jednocześnie, sam fakt podjęcia błędnych decyzji procesowych przez Sąd Rejonowy w Z. nie może stworzyć nieistniejącego uprawnienia dla strony. W niniejszej sprawie 30-dniowy termin zawity do wniesienia kasacji upłynął z dniem 10 września 2020r. i nie jest go w stanie „otworzyć” na nowo, w realiach niniejszej sprawy, decyzja o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu.

Byłoby to możliwe jedynie wówczas, gdyby oskarżyciel złożył wniosek o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu w trakcie biegu wskazanego 30-dniowego terminu. Obecnie, ewentualne działania oskarżyciela prywatnego w postępowaniu kasacyjnym są możliwe wyłącznie w ramach wniosku o przywrócenie terminu do złożenia kasacji. Wniosek taki dotąd nie został złożony w niniejszej sprawie. Oskarżyciel nie wskazał też jakichkolwiek okoliczności, które uniemożliwiłyby mu dochowanie terminu, co czyni wątpliwym podnoszenie ich obecnie lub w przyszłości.

Bezsprzecznie jednak zgodnie z dyspozycją art. 126§2 k.p.k. w kwestii przywrócenia terminu orzeka organ, przed którym należało dokonać czynności, nie będzie zatem to ani Sąd Najwyższy ani Sąd Rejonowy w Z.Brak też podstaw do tego, aby kwestię kosztów pełnomocnictwa świadczonego z urzędu w postępowaniu okołokasacyjnym, na etapie rozpoznawania zażalenia, rozstrzygał Sąd Najwyższy. Mając na względzie przedstawione względy, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.