II KZ 56/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KZ 56/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)‎SSN Dariusz Świecki w sprawie P. Ż.‎skazanego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 15 stycznia 2013 r.,‎zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 listopada 2012r. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w W., na podstawie art. 619 § 1 k.p.k. i art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz § 14 ust. 3 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) nie uwzględnił wniosku adw. H. O. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 września 2012 r., jako że nie była ona wyznaczona z urzędu do dokonania tej czynności.Zażalenie na to postanowienie wniosła obrońca adw.

H. O. Zarzuciła w nim naruszenie tych przepisów postępowania, które były jego podstawą, poprzez „bezpodstawne przyjęcie, że adwokatowi nie przysługuje wynagrodzenie” i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie wynagrodzenia. Podniosła, iż stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu „pozbawia konstytucyjnego prawa do sądu w dwóch instancjach”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie jest bezzasadne.Nie ulega wątpliwości, że adw. H. O. postanowieniem Sądu Rejonowego, wydanym na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r., została wyznaczona obrońcą z urzędu oskarżonego P. Ż., wobec zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 78 § 1 k.p.k.

Pełniła ona te obowiązki, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, to jest dnia 10 września 2012 r., kiedy to Sąd Okręgowy w W. po rozpoznaniu wniesionych: przez nią i samego oskarżonego apelacji, wydał wyrok o utrzymaniu w mocy zaskarżonego przez nie orzeczenia sądu I instancji (k. 442). W dniu 15 listopada 2012 r. do akt wpłynęła, sporządzona przez adw. H. O. „informacja obrońcy o braku podstaw do wniesienia kasacji” (k. 489), przy czym wykonanie tej czynności przez obrońcę nie poprzedzało wyznaczenie jej jako obrońcy z urzędu skazanego P. Ż. w postępowaniu kasacyjnym, w tym także do sporządzenia takiej opinii.To za wykonanie tej czynności adw.

H. O. domaga się od Skarbu Państwa wynagrodzenia, kwestionując w niniejszym postępowaniu odmowę jego przyznania przez Sąd Okręgowy.Stanowisko obrońcy jest jednak całkowicie chybione. Rację ma bowiem Sąd Okręgowy stwierdzając, iż takie wynagrodzenie należałoby się obrońcy dopiero wtedy, gdyby została wyznaczona z urzędu w celu rozważenia kwestii istnienia podstaw do wniesienia kasacji oraz ewentualnego jej sporządzenia.Zasadnie bowiem Sąd Najwyższy – od lat i to jednolicie – przyjmuje, że dokonane w postępowaniu w toku instancji (przed prawomocnym zakończeniem postępowania) wyznaczenie obrońcy z urzędu powoduje, że jest on uprawniony również do sporządzenia i podpisania kasacji.

Wynika to wprost z treści art. 84 § 1 k.p.k. Przewidziane w tym przepisie uprawnienie, nie nakłada (skoro je stanowi) na obrońcę obowiązku podejmowania czynności procesowych po prawomocnym zakończeniu postępowania, toteż – co zasadnie przyjął Sąd Okręgowy – nie może uzasadniać przyznania mu wynagrodzenia za dokonanie takich czynności. To bowiem przysługuje jedynie obrońcy wyznaczonemu z urzędu w celu rozważenia kwestii istnienia podstaw do wniesienia kasacji oraz ewentualnego jej sporządzenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 maja 1997 r., IV KKN 106/96, OSNKW 1997, z. 7 – 8, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z: 1 marca 2004 r., IV KK 15/04, OSNwSK 2004/1/428; 28 marca 2006 r., IV KK 468/05, OSNwSK 2006/1/671; 8 czerwca 2006 r., III KZ 30/06, OSNwSK 2006/1/1211; 19 kwietnia 2007 r., II KK 317/06, OSNwSK 2007/1/873; 17 listopada 2010 r., II KZ 47/10, OSNwSK 2010/1/2284).Ten pogląd, iż Skarb Państwa reguluje należności z racji nieopłaconej obrony z urzędu tylko w ramach tych działań obrońcy, które są jego prawnym obowiązkiem, co wyłącza ich pokrywanie, gdy ustanowiony obrońca z urzędu, po ustaniu obowiązku w tym zakresie, podejmuje z własnej inicjatywy dalsze kroki obrończe, znalazł aprobatę w piśmiennictwie (por.

Z. Doda, A. Gaberle – Kontrola odwoławcza w procesie karnym, Warszawa 1997, s. 453; T. Grzegorczyk – Komentarz Kodeksu postępowania karnego, 5 wydanie s. 273 – 274; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek – Kodeks postępowania karnego. Tom III. Komentarz, 2 wydanie, s. 157; S. Steinborn – Komentarz aktualizowany do art. 618 k.p.k. w wersji elektronicznej).Brak jest racjonalnych (tak jurydycznych jak i faktycznych) powodów by zasadność tego przekonania podważać. Tym bardziej w warunkach zaistniałych in concreto, kiedy to skarżąca w swoim zażaleniu nie przedstawiła żadnych argumentów, które by to w istocie czyniły.

Ten jedyny, przez nią powołany, dotyczący „pozbawienia konstytucyjnego prawa do sądu w dwóch instancjach”, jest zaś całkowicie chybiony. Tak dlatego, że prawo to zostało oskarżonemu zagwarantowane, skoro wydany wobec niego przez sąd I instancji wyrok został poddany, na skutek wniesionych przez niego i jego obrońcę apelacji, kontroli odwoławczej, jak również dlatego, że obrońca domaga się przecież wynagrodzenia za samodzielnie i samowolnie wykonaną przez nią czynność (opracowania opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji), której w istocie następstwem było pozbawienie skazanego możliwości skorzystania – w ramach świadczonej przez nią obrony z urzędu – z tego nadzwyczajnego środka odwoławczego.Mając te okoliczności na względzie i nie znajdując przez to powodów do uznania zasadności rozpatrywanego zażalenia – należało postanowić jak wyżej.