II KO 8/23 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 8/23 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński w sprawie H. N., wniosku o odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłych z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 2 lutego 2023 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 309/21, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł : uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sygn. akt II AKa 309/21, do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 309/21, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy H. N., wniosku o odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłych z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania, innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w niniejszej sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie podmiotem reprezentującym Skarb Państwa jest Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który w toku przedmiotowego postępowania występował i zabierał merytoryczne stanowisko.

Prezes Sądu Apelacyjnego jest także zwierzchnikiem służbowym sędziów, mających rozpoznawać apelację pełnomocnika wnioskodawcy A. N. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie zasługuje na uwzględnienie.Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169).

Analiza przedstawionych przez Sąd Apelacyjny w Warszawie okoliczności, które zasługują na akceptację prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w sprawie układzie procesowym fakt, że w sprawie Skarb Państwa reprezentowany jest przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sędziowie tego Sądu mają rozpoznać apelację pełnomocnika wnioskodawczyni uzasadnia konieczność skorzystania przez Sąd Najwyższy z tzw. właściwości delegacyjnej. Występujące w sprawie zależności służbowe pomiędzy Prezesem Sądu Apelacyjnego w Warszawie a sędziami mającymi rozpoznać przedmiotową apelację, w odczuciu społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłyby bowiem rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże Sąd.

W omawianej sytuacji chodzi niewątpliwie zarówno o odbiór społeczny jak i subiektywne odczucia obywateli, którzy mogliby powziąć wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu Sądu Apelacyjnego w Warszawie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego.Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu.