II KO 79/24 · Sąd Najwyższy

II KO 79/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie O. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 4 lipca 2024 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa 122/24, na podstawie art. 442 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę O. S. Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Apelacyjnego w Lublinie co do przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy O.

S. , w której mamy do czynie z następującym układem procesowym: wyrokiem z 2 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz O. S. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłą z wykonywania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania i oddalił wniosek w części, w jakiej strona domagała się odszkodowania. Wyrokiem z 22 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie zmienił wyrok zaskarżony apelacją pełnomocnika Skarbu Państwa, reprezentowanego przez prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie (zaskarżył wyrok pierwszoinstancyjny na niekorzyść wnioskodawcy co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia) i pełnomocnika wnioskodawcy (zażądał zasądzenia odszkodowania i podwyższenia zasądzonego zadośćuczynienia), w ten sposób, że obniżył zasądzoną kwotę i zasądził na rzecz wnioskodawcy odszkodowanie.

Kasację od tego orzeczenia odwoławczego wywiedli pełnomocnik Skarbu Państwa reprezentowanego przez prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie i pełnomocnik wnioskodawcy i Sąd Najwyższy wyrokiem z 28 marca 2024 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wystąpienia, Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że pozostawienie sprawy w Sądzie właściwym terytorialnie do jej rozpoznania spowoduje, że Sąd Apelacyjny będzie zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy, w której dochodzone roszczenie wiąże się z działaniem tegoż Sądu, a organem reprezentującym Skarb Państwa jest jego prezes.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje;Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Lublinie okazało się zasadne.Należy za punkt wyjścia przyjąć, że regulacja zawarta w art. 558 k.p.k. dotycząca uzupełniającego stosowania przepisów k.p.c. pozwala na stosowanie art. 44² pkt 1 k.p.c. w sprawach prowadzonych na podstawie m.in. Rozdziału 58 k.p.k. Na gruncie niniejszej sprawy względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c., zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Zachodzić może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i zadośćuczynienie.Wobec uznania zasadności wskazanych przez Sąd Apelacyjny przesłanek wystąpienia o przekazanie sprawy należało, uwzględniając dyspozycję art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.[J.J.][ał] ‎