II KO 7/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 7/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie B. O.‎skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt VIII K […], zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2019 r., kwestii istnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu p o s t a n o w i ł:

1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa […];

2. kosztami postępowania w sprawie obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. II Aka […], zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 września 2012 r., sygn. VIII K […], którym uznano B. O. za winnego m.in. popełnienia czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, czynu z art. 189 § 1 k.k., czynu z art. 189 § 3 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., czynu z art. 263 § 2 k.k., czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zmiana orzeczenia Sądu I instancji dokonana wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] polegała m.in. na uchyleniu wyroku co do czynu zarzucanego B. O. w pkt VII aktu oskarżenia i w tym zakresie przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd odwoławczy orzekł też w stosunku do tego oskarżonego karę łączną w wymiarze 5 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. skazany B. O. wniósł o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w […].

Zarządzeniem z dnia 20 listopada 2018 r. (k.21 akt SN) wyznaczono skazanemu obrońcę z urzędu celem sporządzenia ewentualnego wniosku o wznowienie postępowania lub poinformowania Sądu Najwyższego, że brak jest podstaw do złożenia takiego wniosku. Pismem z dnia 27 grudnia 2018 r. wyznaczony obrońca z urzędu, adw P. A., powiadomił, że nie stwierdził podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W zaistniałej sytuacji zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2019 r. wezwano skazanego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania przez sporządzenie i podpisanie takiego wniosku przez adwokata albo radcę prawnego ustanowionego z wyboru (k - 32 akt SN).

Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2019 r. odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec braku uzupełnienia przez skazanego braku formalnego wniosku w postaci sporządzenia i podpisania go przez adwokata albo radcę prawnego. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2019 r. skierowano sprawę do rozpoznania sprawy w zakresie stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 5, poz. 48).

Z tych względów strona - nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania - może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu. Wobec tego wniosek skazanego został przez Sąd Najwyższy potraktowany jako sygnalizacja uchybienia stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania karnego z urzędu.W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu. Zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednej z okoliczności, o których mowa w treści art. 439 § 1 k.p.k.

Katalog tzw. bezwzględnych powodów uchylenia orzeczenia, zawarty w treści art. 439 § 1 k.p.k., jest zupełny i nie podlega wykładni rozszerzającej. Analiza akt sprawy wskazuje, że żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie zachodzi. W swym piśmie skazany upatruje podstaw wznowienia m.in. w przesłance z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., która ma zachodzić dlatego, że sędziowie Sądu Apelacyjnego, którzy brali udział w wydaniu wyroku w tej sprawie, uprzednio wypowiadali się o przedłużeniu wobec oskarżonego B.O. tymczasowego aresztowania.W związku z zasygnalizowaną podstawą wznowienia postępowania, wskazać należy, że w myśl art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. sędzia jest z mocy ustawy wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone.

Sytuacja procesowa określona w tym przepisie nie dotyczyła więc wymienionych przez wnioskodawcę sędziów.Fakt wypowiadania się sędziów co do tymczasowego aresztowania oskarżonego przed wydaniem przez nich wyroku względem niego mogła być ewentualnie podstawą do złożenia w toku postępowania rozpoznawczego wniosku o ich wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Stwierdzenie okoliczności przewidzianej w tym przepisie jest tylko tzw. względną podstawą odwoławczą, nie mieszczącą się w katalogu z art. 40 § 1 k.p.k. ani w zbiorze innych przesłanek z art. 439 k.p.k.Dlatego postanowiono, jak na wstępie.