II KO 50/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 50/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia L. F.na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt […]-1.Ds. […]o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w W.o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż..

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt […]-1.Ds. […], na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „zaistniałego w dniu 14 lipca 2021 roku w W., przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego Sądu Rejonowego w W. poprzez poświadczenie nieprawdy w postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt II Kp […], czym miano działać na szkodę interesu prywatnego L. F., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.” – wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

L. F. wniósł na to postanowienie zażalenie, do którego prokurator się nie przychylił i z wnioskiem o nieuwzględnienie zażalenia przekazał je do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu w W., II Wydziału Karnego, w którym wcześniej zapadło orzeczenie wymienione w zaskarżonym postanowieniu prokuratora. Postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II Kp […], Sąd ten na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu przytoczył kilka orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych na gruncie tego przepisu oraz m.in. zaznaczył, że „wymieniona sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tut.

Sądzie, celem uniknięcia zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, zasadne jest, by nie była ona rozstrzygana przez Sąd Rejonowy w W.”. Pojawienie się sugestii, że sprawa nie zostanie rozpoznana w sposób całkowicie obiektywny jest tym bardziej prawdopodobne, iż sędziów tego Sądu, w tym sędziego referenta, łączą relacje koleżeńskie i służbowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w W. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana. W tym względzie Sąd występujący z inicjatywą trafnie nawiązał do takich orzeczeń SN, jak postanowienia: z dnia 18 września 2013 r., V KO 66/13 i z dnia 14 grudnia 2017 r., WO 18/17.

W niniejszej sprawie zachodzi okoliczność skłaniająca do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy w W., rozpoznając zażalenie L. F., miałby bowiem oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstwa przez sędziego właśnie tego Sądu, w dodatku orzekającego w wydziale, do którego wpłynęło zażalenie. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem […] Sądowi Rejonowemu w Ż.. [as]