II KO 34/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 34/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie zainicjowanej zażaleniem B.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…).DK, o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 maja 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. , zawartego w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. II Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowiłuwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 9 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II Kp (…), Sąd Rejonowy w W. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd właściwy miejscowo. Sąd podkreślił, że skarżący złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego orzekającego w sprawie o sygn. akt II Kp (…), zawisłej przed Sądem Rejonowym w W. .

W ocenie wnioskującego Sądu, celem uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu tego zażalenia, zasadne jest by sprawa ta nie była rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny. W sprawach dotyczących zażaleń na postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w związku z zawiadomieniami o możliwości popełnienia przestępstw przez sędziów czy prokuratorów, niekiedy Sąd Najwyższy uznawał za zasadne uwzględnienie wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 12 sierpnia 2019 r., IV KO 82/19; 2 stycznia 2020 r.

IV KO 163/19; 3 stycznia 2020 r., I KO 152/19). Zauważyć należy, że w podobnym układzie procesowym zapadały też orzeczenia odmienne, bowiem zawsze rozstrzygnięcie o przekazaniu właściwości determinują konkretne okoliczności sprawy (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2019 r., wydane w sprawach: IV KO 149/19 oraz IV KO 150/19).W tej konkretnej sprawie w ocenie Sądu Najwyższego zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zmianę właściwości miejscowej Sądu. Odmowa uwzględnienia wniosku oznaczałaby, że sprawę będzie rozpoznawał Sąd, którego Sędzia został wskazany w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa jako sprawca czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Co więcej, według zawiadamiającego o przestępstwie, do jego popełnienia miało dojść w ramach postępowania przed Sądem Rejonowym, który obecnie miałby rozpoznawać zażalenie B.

S. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa (dodatkowo w tym samym Wydziale tegoż Sądu: sygn. akt II Kp (…) – sprawa wskazana w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa; sygnatura II Kp (…) – sprawa zażalenia B. S. ). Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18).

Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21). Taką sytuacją byłoby rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przez Sąd Rejonowy w W. , kiedy w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa został wskazany Sędzia orzekający w tym Sądzie a ponadto przed tym właśnie Sądem toczyło się postępowanie, w ramach którego skarżący dopatruje się popełnienia przestępstwa przez Sędziego wskazanego w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.