II KO 23/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 23/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie zażalenia J. F.na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł.z dnia 29 października 2018 r., sprawa PR 2 Ds. […], w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w P.zawartego w postanowieniu z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. II Kp […]o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i przekazać sprawę II Kp […]do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w X..

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt Kp […], Sąd Rejonowy w P. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zażalenia J. F. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia 29 października 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Okręgowego w P..Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu Sądowi równorzędnemu, Sąd ten wskazał, że sprawa ta dotyczy prawnokarnej oceny działań procesowych sędziego Sądu Okręgowego w P., a „występowanie pewnej współpracy zawodowej w ramach działalności Sądu I Instancji i Sądu Odwoławczego jednego okręgu” może powodować, na co wskazuje ocena wyrażona przez wnoszącego w sprawie zażalenie, przekonanie o braku całkowitej bezstronności Sądu Rejonowego.

W uzasadnieniu podkreślono także, że zastrzeżenia co do braku bezstronności zgłaszane przez J. F. wobec sędziów tego Sądu są tak liczne i rozbudowane, że składający zażalenie jako strona postępowania wyraża wątpliwości co do bezstronności sądu także w przedmiotowej sprawie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadnyTytułem wstępu należy jedynie podnieść, że brak jest podstaw by godzić się z twierdzeniem Sądu wnioskującego, że „sprawa z doniesienia J. F. dotyczy prawnokarnej oceny działań procesowych Sędziego Sądu Okręgowego w P.”.

To stanowisko zdaje się być co najmniej przedwczesne. Z akt sprawy nie wynika by doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów ani nawet wszczęcia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie. Jest oczywiste, że nie toczyło się postępowanie przeciwko osobie sędziego wskazywanego w zawiadomieniu z dnia 2 sierpnia 2018 r. Przedmiotem rozpoznania zażalenia jest bowiem jedynie postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia 29 października 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w zakresie wskazanym w w/w postanowieniu.Wniosek Sądu Rejonowego w P. zasługuje natomiast na uwzględnienie, albowiem przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" z art. 37 k.p.k. należy odnosić do sytuacji, które mogą stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., V KO 31/18; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18). Dostrzec trzeba, że podobne okoliczności faktyczne i prawne wielokrotnie były uznawane w orzecznictwie Sądu Najwyższego za podstawę do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. (por. m.in.: postanowienie SN z dnia 26 sierpnia 2009 r., III KO 63/09; postanowienie SN z dnia 13 maja 2014 r., IV KO 29/14; postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2016 r., IV KO 94/15; postanowienie SN z dnia 23 maja 2018 r., IV KO 36/18; postanowienie SN z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18).

Z taką sytuacja mamy także do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy w P. jest zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie zarzucanego przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Okręgowego w P., w związku z orzekaniem przez tego sędziego w sprawie karnej wnoszącego zażalenie, o sygn. IV Ka […]. W odbiorze społecznym może zatem powstać, choćby nawet nieuzasadniona, wątpliwość co do tego, czy decyzje procesowe Sądu rozpoznającego zażalenie są podejmowane w warunkach pełnego obiektywizmu, tak jak tego wymaga art. 4 k.p.k.

Ten zatem jedynie wzgląd na konieczność wykluczenia nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia tej sprawy przesądził o uwzględnieniu wniosku.Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Zapewni to możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo. Sprzyjać będzie niewątpliwie ugruntowaniu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10).Z powyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy zastosował instytucję właściwości delegacyjnej określoną w art. 37 k.p.k. i zdecydował o przekazaniu sprawy Sądowi Rejonowemu w X..