II KO 20/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KO 20/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie G. G. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2019 r., zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2019 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIEZaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku G.

G. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w W. o sygn. akt VIII K […], zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] o sygn. akt II AKa […], wobec nieuzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez złożenie takiego wniosku sporządzonego i podpisanego przez obrońcę lub pełnomocnika zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k.Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył G. G. wskazując, że obrońca wyznaczony z urzędu adw. J. C. nie kontaktowała się z nim w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Równocześnie zakwestionował jej dotychczasową pomoc prawną, w tym sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, a także wskazał na „nietrafność w rozstrzygnięciu sprawy karnej”. Żalący wniósł o zmianę zarządzenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie jest zasadne, albowiem prawidłowo odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Zgodnie z treścią art. 545 § 2 k.p.k. jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego.

W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie, jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie "powinien" jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu w nim zawartego. A zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego), jest czynnością prawnie bezskuteczną (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153, postanowienia Sądu Najwyższego: z dn. 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex Nr 1220908, z dn. 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex Nr 1228644, z dn. 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11 - 12, poz. 88).W tej sprawie skazany brak formalny osobistego wniosku o wznowienie postępowania mógł usunąć tylko poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego ustanowionego z wyboru, do czego został wezwany (k. 50).

Wezwanie do usunięcia braku formalnego z dnia 5 listopada 2018r., podobnie jak i odpowiedź na pismo skazanego z dnia 13 listopada 2018 r. wskazująca na niemożność przedłużenia terminu wskazanego w wezwaniu (k. 65), zawiera wyczerpujące pouczenie, w tym również o konsekwencjach nieusunięcia tego braku. Przypomnieć należy, że skazanemu umożliwiono wcześniej skorzystanie z pomocy prawnej adwokata z urzędu. To, iż nie satysfakcjonuje skazanego, że wyznaczony z urzędu obrońca nie znalazł podstaw prawnych do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, nie może prowadzić do powtórzenia przez niego tych czynności bądź przyznania skazanemu kolejnego obrońcy.Nie ma też racji skazany, że wyznaczony z urzędu obrońca po wydaniu opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma obowiązek skontaktować się z nim ponownie „w celu sporządzenia wniosku o wznowienie”.

Zgodnie z treścią art. 84 § 3 k.p.k. obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania jest zobowiązany do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie albo poinformowania sądu na piśmie, że nie stwierdził podstaw do wniesienia takiego wniosku. W przedmiotowej sprawie wyznaczony z urzędu obrońca zawiadomił Sąd Najwyższy właśnie o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 42-44), a o fakcie tym poinformowano również skazanego w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków formalnych.

Przepisy prawne nie przewidują możliwości "przymuszenia" obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w każdej sytuacji, bez względu na to, czy istnieją w ogóle podstawy do jego wznowienia. Jeżeli chodzi o pozostałe podniesione przez skarżącego w zażaleniu argumenty, to nie mają one znaczenia dla oceny sytuacji procesowej podlegającej kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu. W związku z tym uznać należy, że brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności zaskarżonego zarządzenia.Na marginesie jedynie przypomnieć należy, o czym pouczono też skazanego w odpowiedzi na jego pismo z dnia 13 listopada 2018 r., iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem skazany może to uczynić po zebraniu odpowiednich środków i zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą.Mając na uwadze powyższe oraz okoliczność, iż skazany mimo wezwania nie usunął braku formalnego, wydanie zaskarżonego zarządzenia stało się konieczne.Zarządzenie to jest w pełni zasadne i jako takie należało utrzymać w mocy.