II KO 161/23 · Sąd Najwyższy

II KO 161/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie dot. zażalenia M. T. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 7 lutego 2024 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II Kp 479/23, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy.

UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem M. T. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim. Przedmiotowym postanowieniem odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] w odniesieniu do niedopełnienia obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białej Podlaskiej w toku postępowania […], złożenia nierzetelnej opinii psychiatrycznej przez biegłych w sprawie II K […], niedopełnienia obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Białej Podlaskiej oraz sędziów Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej w toku spraw II K […] i II K […], składania fałszywych zeznań przez funkcjonariuszy Służby Więziennej w sprawie II K […], niedopełnienia obowiązków przez Dyrektora Zakładu Karnego w B. i funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej w sprawach VII K […], II K […], II K […] i II K […]– albowiem czyny nie zawierały znamion czynów zabronionych i w odniesieniu do niedopełnienia lub przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej i Sądu Okręgowego w Lublinie orzekających w sprawach II K […], XI Ka […] – albowiem postępowanie karne co do czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone.

W uzasadnieniu wystąpienia, Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy osób zatrudnionych w Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje;Inicjatywa Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k.

Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanęło kilka zasadniczych powodów: po pierwsze - procedowanie Sądu w sprawie zażalenia M.T. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnych osób. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób; po drugie – w związku z tym, że sprawa dotyczy m.in. sędziów zatrudnionych w Sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, to wszelkie ewentualne obawy zaistnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w omawianej sprawie, należy w pierwszej kolejności rozwiązać w trybie art. 41 § 1 k.p.k., bez potrzeby sięgania po właściwość delegacyjną z art. 37 k.p.k.

Regulacja iudex suspectus powinna w niniejszej sprawie okazać się wystarczająca dla zachowania ogólnej reguły, o której mowa w art. 31 § 1 k.p.k., biorąc pod uwagę - co należało odnotować jako trzeci i ostatni argument przemawiający za nieuwzględnieniem żądania zawartego w wystąpieniu - że Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej jest jednostką o licznej obsadzie sędziowskiej, w którym funkcjonuje aż 6 wydziałów, z czego w II Wydziale Karnym orzeka 10 sędziów.Z tego względu obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca.Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.[J.J.] [ał]